SN: Żona nie może żądać waloryzacji renty po zmarłym mężu
Prawo do żądania waloryzacji na podstawie umowy renty nie wchodzi do spadku nawet wtedy, gdy powództwo obejmujące takie żądanie zostało wytoczone jeszcze przez spadkodawcę - orzekł w uchwale trzech sędziów Sąd Najwyższy.
Krystyna S. wystąpiła przeciwko PZU na Życie SA o zapłatę. Podstawą była umowa renty odroczonej, którą podpisał Stanisław S., męż powódki. Pierwotnie to on powództwo wytoczył, a po jego śmierci, która nastąpiła 15 marca 2017 r. postępowanie było kontynuowane przez spadkobierczynię - Krystynę S.
Waloryzacja następowała zgodnie z umową
W marcu 1976 r. Stanisław S. zawarł z zakładem ubezpieczeń, poprzednikiem prawnym PZU umowę ubezpieczenia renty odroczonej. Zgodnie z nią ubezpieczyciel zobowiązał się do zapłaty renty, płatnej od 60. roku życia aż do śmierci Stanisława S. Od 28 października 1988 r. zakład rozpoczął wypłacanie renty.
Czytaj: SN: kredyt frankowy w spadku nie oznacza zupełnej katastrofy>>
Świadczenia z tej renty były kilkakrotnie waloryzowane w trybie art. 358 (1) par. 3 kc. Ostatni raz - wyrokiem Sądu Rejonowego w Elblągu z 18 kwietnia 2000 r. Wysokość tego świadczenia wynosiła 240 zł miesięcznie
Prawo nie wchodzi do spadku
Żona zażądała wypłacenia po tysiąc zł miesięcznie tylko za okres do 1 stycznia 106 r. do daty śmierci Stanisława S.
Sąd Rejonowy oddalił powództwo i stwierdził, że waloryzacja sądowa dokonywana na podstawie art. 356 ze znaczkiem 1 par. 3 kc wykracza poza możliwość sukcesji bez wcześniejszego orzeczenia o waloryzacji. Sąd przyjął, że Krystyna K. jako spadkobierczyni nie ma prawa do żądania waloryzacji, bo prawo to nie wchodzi w skład spadku po osobie, która zmarła przed wydaniem wyroku.
Czytaj: SN: waloryzacja sądowa wyłącza waloryzację umowną>>
Krystyna S. złożyła apelację, gdyż nie zgodziła się z sądem I instancji, że roszczenie o waloryzację nie wchodzi w skład praw majątkowych uprawnionego i wraz z jego śmiercią wygasa.
Roszczenie to zmierzało do poprawy sytuacji ekonomicznej uprawnionego i na tym polegał interes majątkowy.
Prawo związane z osobą zmarłego?
Sąd II instancji powziął wątpliwość czy zobowiązanie nie wygasło wraz ze śmiercią osoby uprawnionej? Czy prawo to nie jest ściśle związane z osobą zmarłego?
Sąd Najwyższy w uchwale z 19 października br. przyjął, że prawo podmiotowe do żądania zmiany wysokości świadczeń pieniężnych (art. 358[1] § 3 k.c.) spełnianych na podstawie umowy renty nie wchodzi do spadku.
Jak wyjaśniała sędzia sprawozdawca Marta Romańska waloryzacja z umowy renty odroczonej należna jest temu, kto ubiegał się o waloryzację przed sądem i podpisał ten kontrakt. Po śmierci takiej osoby powstaje pytanie, czy prawo to wchodzi w skład spadku?
Zdaniem Sądu Najwyższego nie, ponieważ prawo nie jest objęte następstwem prawnym, a świadczenie ma charakter osobisty.
Sygnatura akt III CZP 29/18, uchwała 3 sędziów SN z 19 października 2018 r.
