Sprawa dotyczyła mężczyzny, który - powołując się na art. 61 Konstytucji RP - wystąpił do dyrektora Biblioteki Narodowej o udostępnienie w trybie dostępu do informacji publicznej wykazu wszystkich umów cywilno-prawnych zawartych przez Bibliotekę Narodową w konkretnym dniu października 2024 r. Chodziło o wykaz umów zawierający m.in. imiona i nazwiska przedstawicieli stron umowy (dane niezanonimizowane), kwotę (wartość) umowy oraz okres jej obowiązywania.
Organ uznał, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Wezwał więc wnioskodawcę do wykazania, że udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Mężczyzna odpowiedział, że ma kompetencje akademickie i zawodowe, aby przetwarzać i analizować dane, wyciągać z nich wnioski i prezentować je. Podkreślił, że jest autorem artykułów o tematyce historycznej. Niektóre jego osiągnięcia opisywały regionalne i ogólnopolskie media. Prowadzi także blog popularny w środowisku bibliotekarskim. Stwierdził, że dzięki żądanym danym dowie się, komu, kiedy, za co i ile publicznych pieniędzy wypłaciła Biblioteka Narodowa. Będzie mógł ocenić, czy osiągnęła cele statutowe lub ustawowe i czy nie doszło do nadużyć.
Zobacz procedurę w LEX: Udostępnianie informacji przetworzonej >
Informacja przetworzona wymaga zbyt wiele pracy
Dyrektor odmówił mu jednak udostępnienia wnioskowanej informacji. Uzasadnił (powołując się m.in. na wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 89/13), że informacją prostą jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada. Natomiast informacją przetworzoną jest informacja publiczna, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Oznacza to dodatkową pracę podmiotu zobowiązanego - podejmowanie pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o informacje proste. Konieczny jest więc nakład pracy, co zakłócająca tok funkcjonowania adresata i powoduje trudności w realizowaniu zadań.
Dyrektor wyjaśnił też, że Biblioteka Narodowa nie prowadzi wykazu zawieranych przez nią umów cywilno-prawnych w żądanym przez wnioskodawcę minimalnym zakresie. Zestawienie, którego domaga się wnioskodawca, musiałoby dopiero zostać specjalnie przygotowane, co angażowałoby zasoby osobowe oraz czasowe instytucji.
WSA: Organ nie może odmawiać bez uzasadnienia
Mężczyzna zaskarżył decyzję do WSA, który stwierdził jej nieważność. Zgodnie z wyrokiem WSA, dyrektor Biblioteki Narodowej nie dokonał niezbędnych ustaleń faktycznych i nie wyjaśnił w sposób przekonywujący, że wniosek informacyjny dotyczy informacji publicznej przetworzonej.
- Skoro organ nie ustalił, czy w ogóle w danym dniu zawarł jakieś umowy cywilno-prawne, ewentualnie ile takich umów zostało zawartych we wskazanym dniu, to jako gołosłowne należy ocenić stwierdzenia organu, że żądanie skarżącego dotyczy informacji publicznej przetworzonej, której przygotowanie wymagałoby takiego zaangażowania pracowników, które zakłócałoby realizowanie przez nich normalnych zadań. Organ nie wyjaśnił, jakie konkretnie czynności musiałyby zostać podjęte w oparciu o dane, którymi dysponuje, w celu wygenerowania informacji wnioskowanych przez skarżącego. Rację ma zatem skarżący zarzucając, że organ nie wykazał w realiach niniejszej sprawy, że żądaną przez niego informację można zakwalifikować jako "informację przetworzoną" - stwierdził WSA.
Badanie przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej - zobacz procedurę w LEX >
Sąd zaznaczył też, że zgodnie z orzecznictwem, "w każdym przypadku, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołuje się na to, że ma ona charakter przetworzony i okoliczność ta stanowi podstawę decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, zobowiązany jest w uzasadnieniu tej decyzji podać fakty, które będą tę ocenę potwierdzać. Chodzi więc o podanie takiego zbioru informacji, które pozwolą sądowi na pozytywną weryfikację przyjętego w decyzji stanowiska, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną" (wyrok NSA z 16 czerwca 2023 r., sygn. III OSK 314/22).
Ponownie rozpoznając sprawę dyrektor Biblioteki Narodowej zobowiązany będzie zatem do ustalenia, czy w danym dniu zawarł w ogóle jakieś umowy cywilno-prawne, ewentualnie ile takich umów zostało zawartych, a następnie jakie konkretnie czynności musiałyby zostać podjęte w oparciu o dane, którymi dysponuje organ, w celu wygenerowania informacji wnioskowanych przez skarżącego.
Dopiero w oparciu o tak poczynione ustalenia organ winien ponownie ocenić, czy podjęte czynności i sposób postępowania z wnioskowaną informacją publiczną skutkuje uznaniem, że ma ona charakter informacji publicznej przetworzonej.
Wyrok WSA w Warszawie z 25 czerwca 2025 r. (sygn. II SA/Wa 18/25 - orzeczenie prawomocne)
W LEX znajdziesz więcej treści związanych z tym tematem:
- Czy kosztorysy inwestorskie, ofertowe i powykonawcze są informacją publiczną przetworzoną? >
- Udostępnianie informacji o wysokości wynagrodzeń osób zatrudnionych w jednostkach publicznych >
- Dane o wyjazdach służbowych jako informacja publiczna >
- Wynagrodzenia pracowników instytucji publicznych jako przedmiot informacji publicznej >
- Czy numery ksiąg wieczystych należy zawsze zanonimizować przed publikacją na stronie internetowej i w Biuletynie Informacji Publicznej? >
