Rusza sprzedaż ubezpieczeń z budżetowymi dopłatami

Startuje wiosenna kampania ubezpieczeniowa upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Prawie 630 milionów złotych z budżetu państwa przeznaczonych jest na dotowanie ubezpieczeń upraw i zwierząt. Wiosenna sprzedaż ubezpieczeń upraw jest ważna dla rolników ze względu na dużą zmienność pogody - wiosną możliwe są epizody chłodu i przymrozki, a na początek lata wyższe temperatury i fale ciepła mogą sprzyjać gwałtownym burzom i gradobiciom, a także susza.

Umowy na ten rok z resortem rolnictwa na dotacje do ubezpieczeń upraw ma podpisanych dziewięciu ubezpieczycieli. Są to: Powszechny Zakład Ubezpieczeń, Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych „TUW”, Generali Towarzystwo Ubezpieczeń, AGRO Ubezpieczenia Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych, InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń SA Vienna Insurance Group, TUZ Ubezpieczenia Towarzystwo Ubezpieczeń, VH VVaG Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych, Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń ERGO Hestia, Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji WARTA. W tym roku pula środków na ubezpieczenia upraw i zwierząt zaplanowana jest na 629 mln zł wobec 920 mln zł rok wcześniej. Rząd zdecydował się na zmniejszenie środków na ten cel ze względu na to, że w poprzednich latach nie zostały one w pełni wykorzystane.

Nie warto jednak tej sprawy odkładać na kolejne miesiące, a ubezpieczenie upraw jest obowiązkowe. Nie należy też zwlekać ze względu na karencję, czyli czas, jaki upływa pomiędzy podpisaniem umowy, a datą, kiedy uprawy są objęte ochroną. W AGRO Ubezpieczeniach to 14 dni - informuje Tomasz Kieroński, dyrektor Departamentu Ubezpieczeń Rolnych w AGRO Ubezpieczenia TUW, który ocenia, że jednym z najpoważniejszych bieżących zagrożeń dla upraw w tym sezonie będą przymrozki wiosenne, szczególnie dotkliwe dla sadownictwa.

Co można ubezpieczyć

Podstawowe ramy ochrony upraw z dopłatą określa ustawa z 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2025 r. poz. 251). Towarzystwa ubezpieczeniowe mogą oferować jednak różne warianty i rozszerzenia. W tym roku, tak jak w poprzednich dopłata z budżetu państwa do składki ubezpieczeniowej zarówno w przypadku upraw rolnych, jak i zwierząt gospodarskich wynosi 65 proc. Taką dopłatą mogą być objęte: uprawy zbóż, w tym gryki i kukurydzy, uprawy rzepaku, rzepiku, słonecznika, facelii, gorczycy, lnu, konopi włóknistych, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych, bobowatych grubonasiennych (roślin strączkowych), w tym soi, uprawy bobowatych drobnonasiennych lub roślin zielarskich, od zasiewu lub wysadzenia do ich zbioru.

Ubezpieczenia dotyczą ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, suszę, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne.

Według resortu rolnictwa, z ubezpieczeń upraw z dopłatą korzysta ok. 16–20 proc. rolników. Ochroną jest objętych ok. 3,6–3,8 milionów hektarów i ponad 20 milionów sztuk zwierząt (w tym drobiu). Zgodnie z przepisami rolnik musi ubezpieczyć co najmniej 50 proc. powierzchni swoich upraw. Tak wynika z art. 10 c ust. 2 ustawy.

Posiadanie obowiązkowego ubezpieczenia uprawowego jest też warunkiem wypłaty dodatkowych środków z budżetu państwa w przypadku klęsk żywiołowych. Ostatnia taka sytuacja miała miejsce zaledwie półtora roku temu, kiedy po wystąpieniu ekstremalnych zjawisk pogodowych (w tym suszy i lokalnych nawałnic) rząd uruchomił programy pomocowe dla poszkodowanych gospodarstw, uzależniając wysokość wsparcia od poziomu ubezpieczenia upraw – przypomina Elżbieta Sienkiewicz, szefowa zespołu produktów w AGRO Ubezpieczenia TUW.

Złe prognozy pogodowe na bieżący rok

Wiosenna sprzedaż ubezpieczeń upraw jest ważna dla rolników ze względu na dużą zmienność pogody. Wiosną możliwe są jeszcze epizody chłodu i przymrozki po rozpoczęciu wegetacji, szczególnie groźne dla sadów i upraw wrażliwych. Z kolei prognozowane na początek lata wyższe temperatury i fale ciepła mogą sprzyjać gwałtownym burzom i gradobiciom, które należą do najbardziej dotkliwych zjawisk dla upraw. Jednocześnie nie można wykluczyć okresów niedoboru wody powodującego straty w plonach.

W dłuższej perspektywie największym wyzwaniem dla rolnictwa może być susza i deficyt wody, który dotyka coraz większych obszarów kraju. Szczególnie narażone są uprawy zbóż jarych, kukurydzy, ziemniaków i warzyw gruntowych, a według szacunków do połowy stulecia roczne straty w polskim rolnictwie związane z suszą mogą sięgać nawet 10–11 miliardów złotych.