Zmiany w nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców istotne dla notariuszy

Prezydent podpisał nowelizację ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, która usprawni kontrolę nabywania przez cudzoziemców nieruchomości w Polsce. Notariusze będą przesyłać dokumenty do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wyłącznie w formie elektronicznej. Dzięki temu ich obieg ma się stać szybszy, bezpieczniejszy i bardziej przejrzysty.

Projekt nowelizacji został upubliczniony na początku czerwca, Prezydent podpisał zmiany w dniu 13 sierpnia, a ustawa ma wejść w życie po upływie 3 miesięcy od jej ogłoszenia.

Jakie zmiany w obrocie nieruchomościami?

Ustawa z dnia 17 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców oraz ustawy – Prawo o notariacie ma na celu wprowadzenie elektronicznego trybu przekazywania przez notariuszy dokumentów dotyczących dokonanych przez cudzoziemców nabyć nieruchomości oraz udziałów i akcji w spółkach będących właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Zmiany nie nakładają żadnych nowych obowiązków, a jedynie modyfikują formę przekazywania danych.

Funkcjonuje już bowiem rejestr, który zawiera informacje o dokonanych transakcjach nabycia nieruchomości oraz nabycia bądź objęcia akcji lub udziałów przez cudzoziemców. Podstawowym źródłem informacji są tu wypisy aktów notarialnych przesyłane przez notariuszy. Zgodnie z art. 8a ust. 1 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, notariusz jest obowiązany do przesłania do ww. ministra wypisu aktu notarialnego w terminie 7 dni od dnia jego sporządzenia. Do tej pory notariusze przekazywali takie dane w formie papierowej. Po zmianach przekażą te same dokumenty dotyczące nabywania przez cudzoziemców nieruchomości, ale wyłącznie przez system informatyczny. 

Dokumenty będą przesyłane przez Centralne Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów Notarialnych (CREWAN) – bezpieczny system do wymiany danych notarialnych. Tak jak obecnie, notariusze będą mieli 7 dni na przekazanie dokumentów od ich sporządzenia. System CREWAN pozwoli na szybsze i wygodniejsze przesyłanie dokumentów, bez konieczności ich drukowania oraz wysyłki pocztą, a elektroniczny obieg dokumentów ułatwi ich przetwarzanie i analizę, co ma poprawić nadzór nad nabywaniem nieruchomości przez cudzoziemców w Polsce.

W ustawie o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców wprowadzono także upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia: 

• okresu przechowywania elektronicznych wypisów, kopii lub odpisów przedmiotowych dokumentów w CREWAN oraz
• wysokości opłaty za umieszczenie elektronicznych wypisów, kopii lub odpisów dokumentów oraz sposobu jej uiszczania.

Wprowadzone zmiany w ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie mają na celu dostosowanie regulacji zawartych w art. 92a par. 1 do zmian wprowadzonych w ustawie z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. W nowelizacji wprowadzono także regulacje intertemporalne, które określają, że do dokumentów sporządzonych przed dniem wejścia w życie omawianej ustawy stosowane będą przepisy dotychczasowe. 

Czytaj też: Coraz łatwiej wykryć samowolę budowlaną, warto ją zalegalizować >