Wspominamy prawników, którzy odeszli w minionym roku
Prof. Mariusz Fras, adwokat Krzysztof Piesiewicz, prof. Adam Jamróz - pożegnaliśmy ich i wielu innych wybitnych prawników, którzy odeszli od nas w 2026 roku. Zostawili po sobie wspomnienia i niekwestionowane efekty pracy - trwały ślad w polskim prawie. Każdej z tych osób zapalamy symboliczny znicz, lampkę pamięci.
W pierwszej kolejności należy odnotować odejście prof. dr hab. Andrzeja Wasilewskiego, emerytowanego profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku. Był odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla wymiaru sprawiedliwości. Zmarł 8 listopada 2025r. , a więc po dacie, gdy Prawo.pl co roku wspomina wybitnych prawników. Współpracownicy zapamiętali go jako specjalistę z zakresu prawa administracyjnego, prawa gospodarczego, prawa ochrony środowiska, prawa porównawczego oraz prawa konstytucyjnego. Był autorem książek, m.in.: „Szkoda górnicza. Zagadnienia prawne na tle zjawiska szkód górniczych w świetle ustawodawstwa PRL” (Warszawa 1964); „Administracja wobec prawa własności nieruchomości gruntowych – rozważania z zakresu nauki prawa administracyjnego” (Kraków 1972); „Zjawisko konsultacji we współczesnej administracji polskiej” (Warszawa 1982); „Kodyfikacja prawa administracyjnego. Idea i rzeczywistość” (Warszawa 1988); „Wolność gospodarcza w Europie” (współautorstwo, Kraków 2000).
Czytaj: Wspominamy prawników, którzy odeszli w 2025 roku
Dr hab. Krzysztof Rączka zmarł 5 listopada 2025 r. w wieku 72 lat. - sędzia Sądu Najwyższego, wybitny prawnik i specjalista prawa pracy, nauczyciel akademicki. O śmierci Profesora poinformowało Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia, którego członkiem był sędzia SN Krzysztof Rączka. - Odszedł wybitny prawnik, nauczyciel akademicki, człowiek wielkiej wiedzy i odwagi, a zarazem – osoba ogromnie wrażliwa na innych ludzi. Odszedł Iustitianin, jeden z nas. Będziemy Go pamiętać jako obrońcę praworządności, który odważnie wskazywał na łamanie Konstytucji i zagrożenia dla niezależności sądów. To wielka strata dla środowiska sędziowskiego, naukowego i wymiaru sprawiedliwości – napisało Stowarzyszenie na swojej stronie internetowej, informując o śmierci śmierci profesora. W Sądzie Najwyższym profesor Rączka orzekał w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych od 2016 r. W stan spoczynku przeszedł 28 lipca 2025 r. Jest autorem m.in. komentarza oraz pytań i odpowiedzi do prawa pracy, wydanych przez Wolters Kluwer.
Krystyna Pociej-Gościmska, warszawska adwokat, zmarła 2 stycznia 2026 r. Była absolwentką Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1962 r. członkini Izby Adwokackiej w Warszawie. W latach 1962-1965 wchodziła w skład Zespołu Adwokackiego nr 25 w Warszawie, a następnie do 1989 r. – Zespołu nr 4. W latach 1972-1973 Członkini Komisji Pracy Kulturalnej przy ORA w Warszawie, a następnie - Komisji Kultury przy ORA w Warszawie. W latach 1989-2018 wykonywała zawód w spółce oraz indywidualnej kancelarii adwokackiej w Warszawie.
Prof. dr hab. Mariusz Fras zmarł 20 stycznia 2026 r. w wieku 55 lat. Był wykładowcą prawa cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego oraz adwokatem. W nekrologu rektor UŚ i Senat napisali: W naszej pamięci pozostanie jako niestrudzony badacz z zakresu prawa cywilnego, prawa ubezpieczeń gospodarczych oraz prawa medycznego, ceniony nauczyciel akademicki, wychowawca wielu pokoleń młodzieży studenckiej, oddany ludziom i sprawom uczelni.
Prof. Fras był współautorem i redaktorem naukowym cenionych publikacji, m.in.: Kodeks cywilny. Komentarz tom I-VI, 2017-2018; Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Komentarz 2026; Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, 2025; współautorem: Dystrybucja ubezpieczeń. Komentarz, Warszawa 2020; Zagadnienia prawne i ekonomiczne dotyczące umów ubezpieczeń na życie, 2015; autorem książki, pt. Umowa ubezpieczenia grupowego. Aspekty prawne, 2015.
Sędzia Andrzej Jankowski zmarł 9 lutego 2026 r. w wieku 98 lat. Żołnierz Armii Krajowej oraz wieloletni szef Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach. Przez ponad 30 lat ścigał i dokumentował niemieckie zbrodnie wojenne. Ścigał niemieckich zbrodniarzy wojennych. Doprowadził m.in. do skazania na śmierć Alberta Schustera w 1973 roku (dowodzony przez niego oddział dopuścił się zamordowania ponad 400 Polaków na Kielecczyźnie). Sędzia Jankowski był twórcą Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie, otwartego w 2022 roku oraz angażował się w przywracanie pamięci o żołnierzach Armii Krajowej. Został wyróżniony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem AK oraz w 2024 roku złotym medalem Reipublicae Memoriae Meritum.
Prof. dr hab. Marek Mazurkiewicz, zmarł 25 lutego 2026 r. w wieku 94 lat. Naukowiec, prawnik z Uniwersytetu Wrocławskiego, wieloletni kierownik Zakładu Prawa Finansowego i Nauki o Finansach, prorektor UWr oraz sędzia i wiceprezes Trybunału Konstytucyjnego. W latach 1991–2001 sprawował mandat posła I, II i III kadencji. W Sejmie II kadencji pełnił funkcje wiceprzewodniczącego Komisji ds. Układu Europejskiego, przewodniczącego Komisji Ustawodawczej i przewodniczącego Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego. W III kadencji był m.in. członkiem Komisji Integracji Europejskiej. W 2006 był obok sędziego Jerzego Stępnia jednym z dwóch kandydatów na stanowisko prezesa TK, a w marcu 2010 prezydent powołał go na stanowisko wiceprezesa TK. W grudniu tego samego roku zakończył dziewięcioletnią kadencję sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Obejmował także funkcje społeczne (przewodniczącego Towarzystwa Zintegrowanego Zarządzania Środowiskiem, wiceprezesa Towarzystwa Naukowego Prawa Ochrony Środowiska i wiceprezesa Towarzystwa Przyjaciół Ossolineum).
Dr Jakub Górski zmarł 1 marca 2026 r. - partner zarządzający i współzałożyciel kancelarii prawnej T. Studnicki, K. Płeszka, Z. Ćwiąkalski, J. Górski sp.k., przewodniczący Rady Uczelni Uniwersytetu Jagiellońskiego na kadencję 2025-2028. Doktor Górski łączył początkowo misję uczonego, wykładowcy i wychowawcy młodzieży akademickiej z działalnością z zakresu doradztwa prawnego. Równolegle z obowiązkami akademickimi odbywał aplikację radcowską, uzyskując ostatecznie tytuł radcy prawnego. Od 1999 roku z sukcesem koncentrował się przede wszystkim na tym właśnie aspekcie kariery zawodowej, reprezentując renomowanych klientów instytucjonalnych z Polski i świata, spośród których wymienić trzeba m.in. miejskie spółki, wiodące polskie koncerny petrochemiczne, zagraniczne sieci handlowe czy przedsiębiorstwa z sektora elektroenergetycznego. Długoletnia aktywność, którą przejawiał na tym polu, zapewniła mu status i pozycję specjalisty w obszarze prawa cywilnego, handlowego i administracyjnego, znakomicie zorientowanego w problematyce z zakresu sporów sądowych i arbitrażu, energetyki, obrotu nieruchomościami i inwestycji budowlanych, a także prawa korporacyjnego czy własności intelektualnej i przemysłowej.
Sędzia Stanisław Śliwa zmarł 3 marca 2026 r. Pełnił urząd sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również funkcję przewodniczącego Wydziału Informacji NSA. Stanisław Śliwa urodził się w 1958 r. Ukończył studia prawnicze w 1983 r. na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. W latach 1987-1991 był sędzią Sądu Rejonowego w Przemyślu, a następnie, w latach 1991-2000, sędzią Sądu Wojewódzkiego w Przemyślu oraz prezesem Sądu Rejonowego w Przemyślu, a w latach 1994-1998 wiceprezesem Sądu Wojewódzkiego w Przemyślu. W roku 2000 został powołany na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie. W związku z reformą sądownictwa administracyjnego, 15 marca 2004 r., został jako sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeniesiony do orzekania w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie.
Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek odszedł 6 kwietnia 2026 r., w wieku 90 lat. Był wybitnym polskim karnistą, profesorem zwyczajnym Uniwersytetu Wrocławskiego, wieloletnim dyrektorem Instytutu Prawa Karnego i Kryminologii oraz współtwórcą reform prawa karnego i Kodeksu karnego z 1997 roku. W latach 1974–2002 przebywał wielokrotnie jako stypendysta Fundacji Alexandra von Humboldta, a w 1997 – Fundacji Maxa Plancka na długoterminowych stażach naukowo-badawczych na uniwersytetach w Hamburgu, Kolonii, Bonn, Monachium, Ratyzbonie. Uczestniczył w ponad pięćdziesięciu przewodach naukowych na stopnie doktora i doktora habilitowanego oraz jako recenzent - w postępowaniach dotyczących nadania tytułu naukowego profesora. Był ponadto promotorem trzech doktoratów honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego nadanych profesorom: Witoldowi Świdzie (1988), Friedrichowi-Christianowi Schroederowi (1999) i Leszkowi Kubickiemu (2011).
Adwokat Krzysztof Piesiewicz zmarł 14 maja 2026 r. Scenarzysta, obrońca w procesach politycznych w okresie PRL. W okresie stanu wojennego obrońca działaczy „Solidarności” w procesach politycznych, obrońca w sprawie pułkownika Ryszarda Kuklińskiego, a także oskarżyciel posiłkowy w procesach o uprowadzenie i zabójstwo ks. Jerzego Popiełuszki. Zasłynął jako autor i współautor wielu scenariuszy filmowych. Wspólnie z Krzysztofem Kieślowskim zrealizował, m.in. „Bez końca”, „Dekalog”, „Podwójne życie Weroniki” oraz trylogię „Trzy kolory”: „Niebieski”, „Biały” i „Czerwony”. Za scenariusz do filmu „Czerwony” otrzymał wraz z Krzysztofem Kieślowskim nominację do Oscara za najlepszy scenariusz oryginalny. Był Członkiem Rady Etyki Mediów, Rady Programowej Telewizji Polskiej SA, Rady Programowej Studium Generale Europa przy Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Radzie Konsultacyjnej Centrum Monitoringu Wolności Prasy Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Poseł na Sejm RP w latach 1993-1997 i senator RP w latach 1991-1993 oraz 1997-2011. Odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi, odznaką samorządową „Adwokatura Zasłużonym” oraz Wielką Odznaką „Adwokatura Zasłużonym”.
Prof. dr hab. Herbert Szurgacz, sędzia Sądu Najwyższego w Izbie Pracy w stanie spoczynku, zmarł 6 czerwca 2026 r. Jeden z najwybitniejszych polskich specjalistów w zakresie prawa pracy, przez wiele lat związany z Uniwersytetem Wrocławskim. Tytuł jego doktoratu to: Położenie prawne Polaków zatrudnionych przymusowo przez niemieckiego okupanta w latach 1939–1945. Był autorem prac naukowych z zakresu prawa pracy, m.in. redaktorem publikacji Europejskie prawo pracy i prawo socjalne a prawo polskie (1998). W 2012, za wybitne zasługi dla wymiaru sprawiedliwości, za kształtowanie zasad demokratycznego państwa prawa i kultury prawnej, prezydent Bronisław Komorowski odznaczył go Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
Prof. dr hab. Adam Jamróz zmarł 14 października 2026 r. w wieku 81 lat. Był wybitnym prawnikiem konstytucjonalistą, politologiem, pierwszym rektorem Uniwersytetu w Białymstoku (1997–2001), senatorem RP oraz sędzią Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku. W 2021 roku Senat Uniwersytetu Białostockiego nadał mu tytuł doktora honoris causa. - Z wielkim smutkiem przyjąłem wiadomość o śmierci prof. Adama Jamroza – człowieka niezwykle ważnego dla naszej Uczelni. Był inicjatorem jej usamodzielnienia i jednym z tych, którzy położyli fundamenty pod jej rozwój. Jego wkład w historię i kształtowanie tożsamości Uniwersytetu pozostanie nieoceniony - mówi prof. dr hab. Mariusz Popławski, rektor Uniwersytetu w Białymstoku. - Ostatni raz rozmawiałem telefonicznie z prof. Adamem Jamrozem około dwóch miesięcy temu. Jak zawsze bardzo interesował się sprawami Uczelni, śledził to, co dzieje się w naszej wspólnocie akademickiej, pytał o plany i perspektywy rozwoju. Ta i wiele innych ciepłych rozmów z prof. Adamem Jamrozem pozostaną dla mnie szczególnie ważne – dodał prof. Popłąwski.
Andrzej Krzysztof Zalewski - znany warszawski adwokat zmarł 27 października 2026 r. w wieku 72 lat. Był absolwentem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1983 roku był członkiem Izby Adwokackiej w Warszawie. W latach 1983-1994 członek Zespołu Adwokackiego nr 5 w Warszawie, natomiast od 1994 r. prowadził indywidualną kancelarię adwokacką w Warszawie. Andrzej Zalewski był pełnomocnikiem rodzin skatowanych w czasach PRLu, ks. Stanisława Suchowolca i ks. Sylwestra Zycha. - W latach 1991-1992 był członkiem Komisji ds. Etyki i Wykonywania Zawodu ORA w Warszawie, a do 2021 członkiem Zespołu Wizytatorów ORA w Warszawie. Odznaczony odznaką samorządową "Adwokatura Zasłużonym". Obrońca i pełnomocnik w wielu procesach politycznych. W 1992 r. podsekretarz stanu MSWiA w Rządzie Premiera Jana Olszewskiego.Człowiek niezłomny, obrońca praw człowieka, autorytet zawodowy i społeczny - wspomina Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie.
