W postępowaniu grupowym pełnomocnik zarobi do 20 procent
Wynagrodzenie nie wyższe niż 20 proc. kwoty zasądzonej przez sąd na rzecz powodów będzie mógł otrzymać ich pełnomocnik w postępowaniu grupowym o roszczenia. Pierwotna wersja projektu nie przewidywała żadnych ograniczeń w tej dziedzinie. Było to jednak powszechnie krytykowane, więc sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka zaproponowała określenie górnej granicy wynagrodzenia pełnomocnika w powództwach zbiorowych. Na rozpoczętym 4 listopada br. posiedzeniu Sejmu posłowie rozpatrują poprawki do rządowego projektu ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym.
Celem ustawy ma być unormowanie sądowego postępowania grupowego - spraw w których są dochodzone roszczenia jednego rodzaju, co najmniej 10 osób, oparte na jednakowej podstawie faktycznej lub prawnej, jeżeli istotne okoliczności faktyczne uzasadniające żądanie są wspólne dla wszystkich roszczeń. Jak można przeczytać w uzasadnieniu do projektu, ochrona interesów wielu podmiotów w jednym postępowaniu cywilnym jest zagadnieniem od lat żywo dyskutowanym. Postępowanie służące jednoczesnej realizacji praw do ochrony prawnej (prawa do sądu) wielu podmiotów jest znane ustawodawstwom na całym świecie i przeżywa ono dynamiczny rozwój także w Europie. Stąd więc także w Polsce pojawiła się idea uregulowania tego zagadnienia.
Celem postępowania grupowego jest, zgodnie z intencją projektodawców, stworzenie możliwości rozstrzygnięcia wielu podobnych spraw różnych podmiotów w jednym postępowaniu. - Postępowanie grupowe ułatwia dostęp do sądu w sytuacjach, w których dochodzenie roszczenia w takim postępowaniu jest korzystniejsze dla zainteresowanego niż indywidualne występowanie zwłasnym roszczeniem (np. w przypadku dochodzenia bardzo małych kwotowo roszczeń od jednego sprawcy szkody) i dzięki temu zwiększa efektywność ochrony sądowej. Cele, którym służy postępowanie grupowe, są istotne nie tylko dla samych zainteresowanych stron sporu, ale także wymiaru sprawiedliwości jako takiego – można przeczytać w uzasadnieniu. Jego autorzy wskazują także na takie zalety postępowania grupowego, jak ekonomia wymiaru sprawiedliwości czy ujednolicenie rozstrzygnięć w podobnych sprawach. Przez postępowanie grupowe osiąga się odciążenie sądów od rozpatrywania wielu podobnych spraw różnych podmiotów oraz zmniejszenie kosztów postępowania (np. wspólne postępowanie dowodowe).
Według projektu w postępowaniu grupowym konieczne jest zastępstwo powoda przez adwokata lub radcę prawnego. Komisja zaproponowała nawet umocnienie tej zasady poprzez skreślenie przepisu zwalniającego z obowiązkowego zastępstwa procesowego, w przypadku gdy grupę reprezentuje miejski rzecznik konsumentów. Stąd za ważne posłowie uznali wspomniane wcześniej ograniczenie wysokości wynagrodzeń pełnomocników.
Inne zmiany, jakie zaproponowała komisja, to wydłużenie okresu umożliwiającego przystępowanie do grupy pozwanych – nie mniej niż jeden i nie więcej niż trzy miesiące od daty ogłoszenia przez sąd o wszczęciu postępowania grupowego. Zmiany zaproponowano też w odniesieniu do warunków postępowania grupowego. Według projektu zakwalifikowanie do postępowania grupowego wymaga ogólnej zbieżności podstawy faktycznej, komisja proponuje natomiast wyłączenie wymogu jednakowej podstawy prawnej oraz wspólnych okoliczności faktycznych o charakterze istotnym dla wszystkich spraw.
Celem postępowania grupowego jest, zgodnie z intencją projektodawców, stworzenie możliwości rozstrzygnięcia wielu podobnych spraw różnych podmiotów w jednym postępowaniu. - Postępowanie grupowe ułatwia dostęp do sądu w sytuacjach, w których dochodzenie roszczenia w takim postępowaniu jest korzystniejsze dla zainteresowanego niż indywidualne występowanie zwłasnym roszczeniem (np. w przypadku dochodzenia bardzo małych kwotowo roszczeń od jednego sprawcy szkody) i dzięki temu zwiększa efektywność ochrony sądowej. Cele, którym służy postępowanie grupowe, są istotne nie tylko dla samych zainteresowanych stron sporu, ale także wymiaru sprawiedliwości jako takiego – można przeczytać w uzasadnieniu. Jego autorzy wskazują także na takie zalety postępowania grupowego, jak ekonomia wymiaru sprawiedliwości czy ujednolicenie rozstrzygnięć w podobnych sprawach. Przez postępowanie grupowe osiąga się odciążenie sądów od rozpatrywania wielu podobnych spraw różnych podmiotów oraz zmniejszenie kosztów postępowania (np. wspólne postępowanie dowodowe).
Według projektu w postępowaniu grupowym konieczne jest zastępstwo powoda przez adwokata lub radcę prawnego. Komisja zaproponowała nawet umocnienie tej zasady poprzez skreślenie przepisu zwalniającego z obowiązkowego zastępstwa procesowego, w przypadku gdy grupę reprezentuje miejski rzecznik konsumentów. Stąd za ważne posłowie uznali wspomniane wcześniej ograniczenie wysokości wynagrodzeń pełnomocników.
Inne zmiany, jakie zaproponowała komisja, to wydłużenie okresu umożliwiającego przystępowanie do grupy pozwanych – nie mniej niż jeden i nie więcej niż trzy miesiące od daty ogłoszenia przez sąd o wszczęciu postępowania grupowego. Zmiany zaproponowano też w odniesieniu do warunków postępowania grupowego. Według projektu zakwalifikowanie do postępowania grupowego wymaga ogólnej zbieżności podstawy faktycznej, komisja proponuje natomiast wyłączenie wymogu jednakowej podstawy prawnej oraz wspólnych okoliczności faktycznych o charakterze istotnym dla wszystkich spraw.
Autor:
