Takie rozwiązanie znalazło się w projekcie zmian w ustawie antycovidowej z 2 marca 2020 r. - wpisanej do wykazu prac legislacyjnych rządu i zaplanowanej na ostatni kwartał tego roku. Ministerstwo uzasadnia to nadzwyczajnymi okolicznościami, tj. przesunięciem terminu egzaminów adwokackiego i radcowskiego w 2020 r., planowanego pierwotnie na marzec i przeprowadzenia ich w terminie dodatkowym w czerwcu, oraz wprowadzenia na terenie całego kraju stan zagrożenia epidemicznego. 

- Okoliczności te sprawiły, że część aplikantów nie przystąpiła do egzaminów przeprowadzonych terminie dodatkowym w szczególnym reżimie sanitarnym. W obecnym stanie prawnym osoby te zachowują status aplikanta do dnia 31 grudnia br., tj. roku od daty zakończeniu aplikacji - wskazano w założeniach. Resort planuje przedłużenie o rok. 

Co ważne, w nowelizacji ma być też uregulowana kwestia posiedzeń i głosowań organów samorządów zawodowych adwokatów i radców prawnych w okresie pandemii. 

 

Ważne też przy zastępowaniu przed sądami

Zmiana ma istotne znaczenie nie tylko w kontekście przyszłorocznego egzaminu, ale też choćby w związku z art. 77 Prawa o adwokaturze i art. 35 Ustawy o radcach prawnych. Zgodnie z nimi aplikanci adwokacki i radcowski mogą zastępować adwokata czy radcę przed sądami, organami ścigania, organami państwowymi, samorządowymi i innymi instytucjami, z wyjątkiem Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu, przez okres roku od daty zakończenia aplikacji wskazanej w zaświadczeniu o odbyciu aplikacji adwokackiej. 

Zgodnie z obowiązującymi przepisami okręgowe rady adwokacka czy radcowska mogą w drodze uchwały, w indywidualnych sprawach, na wniosek aplikanta złożony przed upływem roku od daty zakończenia aplikacji adwokackiej i na podstawie przedstawionych dokumentów, wydłużyć okres skreślenie z listy aplikantów (do dwóch lat od zakończenia aplikacji) w przypadku m.in.: 

  • wystąpienia u tej aplikantki powikłań związanych z przebiegiem ciąży, trwających co najmniej 30 dni, w okresie ostatnich 6 miesięcy trwania aplikacji adwokackiej lub w okresie od jej zakończenia do dnia zakończenia egzaminu adwokackiego;
  • choroby tego aplikanta powodującej niezdolność do pracy przez okres co najmniej 90 dni albo wymagającej hospitalizacji przez okres co najmniej 21 dni – w okresie ostatnich 6 miesięcy trwania aplikacji adwokackiej lub w okresie od jej zakończenia do dnia zakończenia egzaminu adwokackiego;
  • urodzenia przez tę aplikantkę dziecka w ostatnim roku aplikacji adwokackiej lub w okresie od jej zakończenia do dnia zakończenia egzaminu adwokackiego albo gdy termin porodu został ustalony na dzień przypadający nie później niż 3 miesiące od dnia zakończenia egzaminu adwokackiego.


Czytaj: Aplikacja coraz cenniejsza w prawniczym CV - samorządy chcą ją doskonalić>>

Doregulowanie kwestii wyborów w samorządach

Nowela ma też wprowadzić to, na co czeka Naczelna Rada Adwokacka, zmagająca się nadal z procedurą wyborczą. Jak zapisano w informacji zamieszczonej w wykazie prac legislacyjnych, przewidywana jest zmiana w art. 14ha, polegające na uelastycznieniu zasad przeprowadzania posiedzeń i głosowań organów samorządów zawodowych adwokatów i radców prawnych. 

Pod koniec września NRA podczas nadzwyczajnego posiedzenia plenarnego podjęła uchwałę zmieniającą termin zwołania Krajowego Zjazdu Adwokatury. Decyzją Rady Zjazd ma się odbyć w dniach 19-21 marca 2021. Zdecydowano też o powołaniu specjalnego zespołu, który przygotowuje propozycje zmian w regulaminie zgromadzeń i krajowego zjazdy adwokatury. 

 

Jak mówił Prawo.pl przewodniczący zespół adwokat Rafał Dębowski, sekretarz NRA, problem dotyczy głównie zgromadzeń poszczególnych, nie wszystkie dotąd je przeprowadziły. Bez wybrania delegatów, nie jest z kolei możliwe przeprowadzenie KZA. 

- My nie mamy problemu z artykułem 14 hb w przypadku zdalnego Krajowego Zjazdu Adwokatury, bo jesteśmy pewni, że delegaci uprawnieni do udziału w nim byliby obecni zapewniając wymagane tym przepisem kworum ponad 50 proc. przy każdym głosowaniu, oraz że wszyscy uprawnieni zostaną powiadomieni o treści projektu uchwały. Problemem jest jednak to, że dzisiaj ta sama warstwa normatywna, wynikająca z artykułu 14 hb stawia warunki ważności wszystkich uchwał, także podczas zgromadzeń izb adwokackich. Więcej ten przepis za uchwałę uznaje również wybory w adwokaturze. W przypadku zgromadzeń izb adwokackich istnieje niestety duże prawdopodobieństwo, że nie uda się spełnić któregoś z warunków ważności - mówi Dębowski. 

Czytaj: Adwokatura szykuje się do nadzwyczajnego zjazdu? Decyzja ma zapaść wkrótce>>

NRA postulowała do MS o zmianę legislacyjną, umożliwiającą jej, w okresie pandemii, zmiany w regulaminie zgromadzeń i krajowego zjazdu. Zgodnie z obecnymi przepisami takie zmiany może wprowadzić zjazd. Stąd też rozważane jest zwołanie nadzwyczajnego zjazdu. 

W przypadku radców prawnych procedura wyborcza zakończyła się 7 listopada - w czasie przeprowadzonego zdalnie krajowego zjazdu.