Stanisław Rymar: w Trybunale pożądana jest jednolitość poglądów
Zdania odrębne nie są podstawą budowania autorytetu Trybunału Konstytucyjnego. Pożądana jest jednolitość poglądów w każdej rozpatrywanej sprawie - mówi kandydat na sędziego TK, Stanisław Rymar. - Jednak TK składa się z wielu wybitnych indywidualności, wobec tego niekiedy nie da się uniknąć wyrażania odmiennych poglądów. Rolą sędziego sprawozdawcy jest tak długo przekonywać i dyskutować, aby osiągnąć kompromis.
Rozmowa ze Stanisławem Rymarem, w latach 2001–2007 prezesem Naczelnej Rady Adwokackiej, od 2007 roku wiceprzewodniczącym Trybunału Stanu, kandydatem na sędziego Trybunału Konstytucyjnego.
- W środowisku prawniczym prezentuje się często pogląd, że zmiana konstytucji jest konieczna, aby wprowadzić zasadę, że orzeczenia TK dotyczą tylko przyszłości, tak jak w konstytucji niemieckiej. Czy słusznie?
- Nie we wszystkich przypadkach można zastosować zasadę nie działania prawa wstecz. Jeśli idzie o oczywistą krzywdę ludzką, niesłuszną nadpłatę podatków, wyroki Trybunału powinny umożliwiać wznowienie postępowań.
[if gte mso 9]><xml><w:WordDocument><w:View>Normal</w:View><w:Zoom>0</w:Zoom><w:HyphenationZone>21</w:HyphenationZone><w:PunctuationKerning /><w:ValidateAgainstSchemas /><w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid><w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent><w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText><w:Compatibility><w:BreakWrappedTables /><w:SnapToGridInCell /><w:WrapTextWithPunct /><w:UseAsianBreakRules /><w:DontGrowAutofit /></w:Compatibility><w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel></w:WordDocument></xml><![endif][if gte mso 9]><xml><w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"></w:LatentStyles></xml><![endif][if gte mso 10]><style>/* Style Definitions */table.MsoNormalTable{mso-style-name:Standardowy;mso-tstyle-rowband-size:0;mso-tstyle-colband-size:0;mso-style-noshow:yes;mso-style-parent:"";mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;mso-para-margin:0cm;mso-para-margin-bottom:.0001pt;mso-pagination:widow-orphan;font-size:10.0pt;font-family:"Times New Roman";mso-ansi-language:#0400;mso-fareast-language:#0400;mso-bidi-language:#0400;}</style><![endif]
- Wiele mówi się o bardziej radykalnych zmianach ustawy zasadniczej, które pełniej realizowały by prawa człowieka.Czy - Pana zdaniem - konstytucja wymaga wprowadzenia zapisu o ochronie życia od poczęcia aż do śmierci?
- Nie. Nasza konstytucja dostatecznie chroni życie ludzkie.
- Czy coraz częściej wygłaszane zdania odrębne sędziów TK są przejawem demokracji, czy rozłamu w składzie orzekającym?
- Zdania odrębne nie są podstawą budowania autorytetu Trybunału. Pożądana jest jednolitość poglądów w każdej rozpatrywanej sprawie. Jednak TK składa się z tak wielu wybitnych indywidualności, więc niekiedy nie da się uniknąć wyrażania odmiennych poglądów. Rolą sędziego sprawozdawcy jest tak długo przekonywać i dyskutować, aby osiągnąć kompromis. Gdy brałem udział w sądach arbitrażowych zawsze udawało mi się doprowadzić do wspólnego poglądu.
- Czyli jednak zarzut, że nie ma Pan doświadczenia sędziowskiego nie jest prawdziwy?
- Mam uprawnienia sędziowskie, zawsze mnie ciągnęło do sądzenia, tylko z powodu zakazu wykonywania w jednej rodzinie jednocześnie zawodu adwokata i sędziego nie mogłem zrealizować tego marzenia. Ale byłem prezesem sądu koleżeńskiego przy PTTK.
- A co z doświadczeniem konstytucyjnym, jest Pan specjalistą od prawa cywilnego i procedury, a nie od prawa państwowego?
- Mam praktykę konstytucyjną. Pisałem wniosek do Trybunału w imieniu adwokatury w sprawie dostępu do zawodów prawniczych i sędziowie przychylili się do mojej argumentacji. Występowałem też jako adwokat w sprawie dziennikarza Sumińskiego ( podsłuchiwanie przez służby specjalne), i uzyskałem notyfikacje, w myśl której wyrok sądu drugiej instancji nie był zgodny z konstytucją. Przygotowywałem również skargę konstytucyjną dla TVP.
- Czy zamierza się Pan wyłączać jako sędzia, gdy Trybunał będzie rozpatrywać wnioski adwokatury?
- To zależy, czy występować będzie konflikt interesów. Ostatnio sędzia Wojciech Hermeliński, adwokat referował w Trybunale sprawę dotyczącą zawodów zaufania publicznego. Nie wyłączył się i bardzo słusznie, ja bym się też nie wyłączył. Tam, gdzie osobiście nie byliśmy zaangażowani nie zachodzi konflikt interesów.
