Prezes NSA z o sytuacji w TK: granice zostały przekroczone
Prof. dr hab. Jacek Chlebny, prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydał oświadczeniem, w którym z „wielkim niepokojem” odniósł się do zdarzeń, które miały miejsce w Trybunale Konstytucyjnym w dniu 30 października 2026 r., zwłaszcza – jak sprecyzował - obecności policji wokół jego siedziby oraz uniemożliwienie wejścia do Trybunału jego prezesowi i wiceprezesowi. Dodał, że miały charakter „bezprecedensowy i budzą zasadnicze zastrzeżenia co do ich zgodności z podstawowymi zasadami państwa prawa”.
30 października 2026 r. Anna Korwin-Piotrowska, jedna z pięciu nowych sędziów TK, których prezydent Nawrocki nie zaprosił na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego i którzy ślubowali w Sejmie, jako sędzia TK z najdłuższym stażem orzeczniczym wydała zarządzenie o zawieszeniu w czynnościach prezesa Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Zwołała też na 3 listopada br. Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK w celu m.in. przyjęcia uchwały budżetowej. To kolejny etap batalii o TK. Przełomem był wybór ósmego sędziego TK, Macieja Berka. 14 października br. złożył on ślubowanie, ale w Sejmie, bo prezydent Nawrocki, z powodu, jak uzasadniała jego Kancelaria, wątpliwości związanych ze spełnieniem przez Berka wymogów formalnych, wstrzymał się z zaproszeniem go na ślubowanie. Tym samym zasilił grupę pięciu „nowych” sędziów TK - są w niej też Krystian Markiewicz, Anna Korwin-Piotrowska, Marcin Dziurda i Maciej Taborowski, którzy ślubowali „wobec”, ale nie przy fizycznej obecności prezydenta. Cała piątka, która według strony rządowej, ale i dużej części prawników, jest już pełnoprawnymi sędziami Trybunału, razem z trzema sędziami, którzy ślubowali przed prezydentem: Magdaleną Bentkowską, Dariuszem Szostkiem i Sławomirem Patyrą, ma w Trybunale większość. Do podjęcia kluczowych decyzji, np. uchylenia immunitetu prezesowi TK Bogdanowi Święczkowskiemu, brakuje im jednak jeszcze dwóch „starych” sędziów (taką uchwałę musi przegłosować 10 sędziów).
Czytaj: Prezydent Nawrocki mówi o siłowym przejęciu TK, minister Żurek o ataku na sędziów TK>>
Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK już 3 listopada? Potrzeba 10 sędziów>>
Nowi sędziowie przejmują TK? Prezes Święczkowski i jego zastępca zawieszeni w czynnościach>>
Sędzia Korwin-Piotrowska miała też poinformować o możliwości wystąpienia zagrożeń dla życia lub zdrowia sędziów i pracowników TK – to miało być podstawą skierowania pod TK policji (gdzie trwa protest). Zgromadzony przed TK tłum próbował siłowo przedostać się na teren wokół Trybunału, przecięte zostało zabezpieczenie na furtce w ogrodzeniu. Wówczas na teren TK przedostał się Święczkowski, zwrócił się przez megafon do próbujących wejść za nim uczestników protestu i zaapelował o spokój oraz wycofanie się z terenu TK.
Prezes NSA zaniepokojony policją i podstawami prawnymi
Profesor Chlebny z „wielkim niepokojem” odniósł się do zdarzeń, które miały miejsce w Trybunale Konstytucyjnym w dniu 30 października 2026 r., zwłaszcza – jak sprecyzował - obecności policji wokół jego siedziby oraz uniemożliwienie wejścia do Trybunału jego prezesowi i wiceprezesowi. Dodał, że zdarzenia te miały charakter „bezprecedensowy i budzą zasadnicze zastrzeżenia co do ich zgodności z podstawowymi zasadami państwa prawa”.
Jestem przekonany, że zbudowanie społecznego zaufania i autorytetu Trybunału Konstytucyjnego wymaga podjęcia pilnych działań. Dalsze utrzymywanie stanu, w którym orzeczenia Trybunału nie są publikowane, a w przestrzeni publicznej podnoszone są wątpliwości co do jego składu i władz, podważa zaufanie do państwa. Niezbędne jest osiągnięcie rzeczywistego kompromisu ponad podziałami politycznymi w celu przywrócenia autorytetu i wiarygodności Trybunału – wskazał w oświadczeniu opublikowanym na stronie NSA.
Granice zostały przekroczone
Prezes NSA dodał, że podejmowane działania nie mogą w żadnym razie budzić wątpliwości co do ich legalności – muszą być zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym, w szczególności z poszanowaniem konstytucyjnie gwarantowanej niezależności Trybunału.
- Granice podejmowanych przez organy władzy działań stanowią zasady konstytucyjne oraz poszanowanie ludzkiej godności. Granice te zostały przekroczone. W trosce o demokratyczną przyszłość naszej ojczyzny apeluję, aby wszystkie problemy związane z funkcjonowaniem sądów i trybunałów w Rzeczypospolitej Polskiej były rozwiązywane z poszanowaniem zasad konstytucyjnych oraz z zapewnieniem praw i wolności obywatelskich – podsumował.
