Nowelizacja ustawy radcowskiej coraz bliżej - już po pracach w sejmowych komisjach

Samorząd radcowski liczy na to, że „mała” nowelizacja ustawy o radcach prawnych, która jest już na etapie drugiego czytania w Sejmie, zostanie uchwalona przed czerwcem. Przypomnijmy - chodzi o regulację, która m.in. zakłada zaostrzenie odpowiedzialności za bezprawne używanie tytułu zawodowego „radca prawny” oraz ułatwienia dla aplikantów - uprawnienia z tego tytułu będą przysługiwać do momentu złożenia przez radcę ślubowania. Proponuje się też, by orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego były prawomocne i natychmiastowo wykonalne.

Warto przypomnieć, że Sejm pochyla się też nad projektem Prawa o adwokaturze, który jest w pracach komisyjnych. Zresztą radcy pracują nad dużymi, kompleksowymi zmianami w swojej ustawie. Włodzimierz Chróścik, prezes KRRP, liczy na przyjęcie tzw. małej nowelizacji ustawy o radcach prawnych jeszcze przed czerwcem, bo - jak podkreśla - dzięki temu z jej rozwiązań mogliby skorzystać aplikanci, którzy zdadzą egzamin radcowski, a następnie znajdą się w okresie pomiędzy wpisem na listę radców prawnych a złożeniem ślubowania.

Równolegle prowadzimy prace nad dużą nowelizacją, która trafi teraz do izb do konsultacji. Mała nowelizacja jest już natomiast po pracach w komisjach sejmowych i uzgodnieniach z Ministerstwem Sprawiedliwości. Nie ma tu punktów spornych, dlatego liczymy na szybkie przejście drugiego czytania i uchwalenie ustawy przez Sejm - podsumowuje.

Czytaj: Radcy proponują swoją definicję pomocy prawnej; tytuł radcy ma być lepiej chroniony>>

Ograniczenie wolności za podawanie się za radcę prawnego?>>

„Przebierany” radca prawny? Do 100 tys. zł grzywny

„Mała” nowela zakłada m.in. zaostrzenie zasad odpowiedzialności za bezprawne używanie tytułu zawodowego „radca prawny” poprzez wprowadzenie kary ograniczenia wolności albo grzywny do 100 000 złotych.

W projekcie porządkujemy także kwestie związane z wprowadzaniem klientów w błąd co do charakteru świadczonych usług. Dodano ochronę oznaczeń „kancelaria radcy prawnego” oraz „kancelaria radców prawnych” i jednocześnie wyraźnie zaostrzamy sankcje – z obecnego poziomu do 1000 zł do przedziału od 5000 do 200 000 zł. To zmiana, na którą środowisko czekało od dłuższego czasu. Nowelizacja była szeroko konsultowana, zgłaszane uwagi zostały przeanalizowane, dlatego liczymy na szybkie zakończenie prac - mówi prezes Chróścik.

Czytaj też w LEX: Odpowiedzialność cywilna za szkody wyrządzone klientom w wyniku wykorzystywania przez radców prawnych systemów sztucznej inteligencji >

Kolejne proponowane zmiany dotyczą wykonalności prawomocnych i kończących postępowanie orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych. Zmiana art. 62[2] ust. 1 polega na dodaniu normy, że kasacja przysługuje od orzeczenia prawomocnego i kończącego postępowanie - ma, jak wskazują projektodawcy, stanowić doprecyzowanie zakresu orzeczeń podlegających zaskarżeniu w trybie kasacji. Propozycja ma też na celu wyraźne - jak dodano -zaakcentowanie prawomocności orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, natychmiastowej wykonalności prawomocnego i kończącego postępowanie orzeczenia WSD oraz - zaznaczono w uzasadnieniu - zniesienie bezwzględnej suspensywności kasacji w sprawach dyscyplinarnych radców prawnych.

To jest istotne, ponieważ bardzo często dochodziło do przewlekłości w postępowaniach dyscyplinarnych, choćby z tego powodu, że nie wiadomo było, jaki jest status sędziów Sądu Najwyższego i jak podchodzić do ich orzeczeń. Zmiana umożliwi sprawne rozstrzyganie w sprawach dyscyplinarnych - mówi dr hab. Tomasz Scheffler, wiceprezes Krajowej Rady Radców Prawnych (KRRP) oraz dziekan Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych (OIRP) we Wrocławiu.

Zobacz też w LEX: KSeF dla prawników. Nowe obowiązki kancelarii prawnych >

Z kolei art. 5b projektu zakłada zmianę polegającą na rozszerzeniu zakresu obowiązku ochrony tajemnicy zawodowej także na te przypadki, gdy z żądaniem ujawnienia informacji uzyskanych przez radcę prawnego w związku z udzielaniem pomocy prawnej występują inne podmioty niż prezes UODO. Nowela zakłada też m.in. ustalenie zasady ogólnej w zakresie retencji danych, zgodnie z którą okres przechowywania danych osobowych ustala administrator danych zgodnie z celami ich przetwarzania i dokonuje przeglądu tych danych co 5 lat.

- Konsekwencją tej zmiany jest rezygnacja z dotychczas „sztywno” określonych okresów przechowywania danych przetwarzanych przez radców prawnych w ramach wykonywania zawodu, z jednoczesnym pozostawieniem ustawowych okresów przechowywania danych: 10-letniego (w przypadku postępowań prowadzonych przez organy samorządu zawodowego radców prawnych i nadzoru nad tymi postępowaniami) oraz 15-letniego, odnoszącego się do postępowań dyscyplinarnych - uzasadniono.

Samorząd pomoże z OC, aplikant nie znajdzie się w zawieszeniu

Nowela zakłada również zmiany dotyczące ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej radców prawnych. Wprowadza podstawę prawną dla kontynuacji wdrożonego i stosowanego w ramach samorządu zawodowego radców prawnych rozwiązania, zgodnie z którym umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności zawodowych przez radców prawnych jest zawierana na rzecz radców prawnych przez Krajową Izbę Radców Prawnych, reprezentowaną na ogólnych zasadach przez uprawnionych członków Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych.

Czytaj też w LEX: Ubezpieczenia OC osób wykonujących wybrane zawody prawnicze w kontekście odpowiedzialności za korzystanie z rozwiązań AI >

Doregulowane mają zostać również przepisy dotyczące aplikantów radcowskich. Obecnie, zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 3 ustawy, aplikanta radcowskiego skreśla się z listy aplikantów radcowskich w wypadku wpisu na listę radców prawnych. Natomiast prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę radców prawnych i złożenia ślubowania. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przeważa pogląd, iż osoba, która została skreślona z listy aplikantów w wypadku wpisu na listę radców prawnych, a nie złożyła jeszcze ślubowania, nie może być ani zastępcą radcy prawnego (bo nie ma już statusu aplikanta), ani jego substytutem (bo nie ma jeszcze statusu radcy prawnego).

Po zmianie przepisów status aplikanta będzie wygasał dopiero z chwilą złożenia ślubowania - mówi prezes Chróścik. I dodaje, że dzięki temu aplikant będzie mógł występować w sądzie do momentu złożenia ślubowania, pod warunkiem ukończenia aplikacji i zdania egzaminu radcowskiego.

Zobacz też w LEX: AI w kancelarii prawnej – jak korzystać bezpiecznie i zgodnie z prawem? >

Posiedzenia i uchwały w trybie hybrydowym

Nowela przewiduje również, że organy samorządu będą mogły:

• odbywać posiedzenia przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość, w tym tzw. hybrydowe, w czasie których ze środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość korzystać będą niektórzy uczestnicy posiedzenia, a pozostali będą obecni w miejscu;
• podejmować uchwały przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość,
• podejmować uchwały w trybie obiegowym.

Zobacz też w LEX: Wizerunek kancelarii prawnej - jak mu pomóc? >