KRS: przywrócić asesorów, więcej zadań dla asystentów
Krajowa Rada Sądownictwa jest za przywróceniem asesorów sądowych z odpowiednim, w kontekście podważającego konstytucyjność tej instytucji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zakresem kompetencji. Jednocześnie, zdaniem KRS, zbyt wysokie są wymagania co do wykształcenia kandydatów na asystentów sędziów, co skutkuje niedostateczną liczbą chętnych na te stanowiska. Rada postuluje odpowiednie zmiany w prawie o ustroju sądów powszechnych.
Zdaniem KRS, utrzymanie wymogu ukończenia przez asystentów sędziów aplikacji ogólnej stanowi poważną przeszkodę w zapewnieniu sądom odpowiednich kadr, przede wszystkim na stanowiskach asystentów sędziów, które w dużej liczbie pozostają nieobsadzone z powodu braku chętnych kandydatów spełniających wymagania ustawowe.
- W niedalekiej przyszłości, po ostatecznym wygaszeniu aplikacji sądowej na dotychczasowych zasadach (ostatni egzamin sędziowski w tym trybie odbył się w wrześniu 2010 r.), wiele sądów w Polsce zostanie pozbawionych możliwości zatrudnienia osób zainteresowanych podjęciem pracy na stanowiskach asystentów sędziego - pisze Rada w swojej opinii. KRS podkreśla też, że celowy jest powrót do instytucji asesora sądowego z odpowiednio ustalonym zakresem jego kognicji, zgodnym z granicami wyznaczonymi Konstytucją RP. Zdaniem Rady, rozszerzenie zakresu kompetencji asystentów sędziów czy przywrócenie instytucji asesora sądowego w nowej formie służyć powinno tym samym celom, lecz decyzja o sposobie zmian winna być podjęta po szczegółowym zaprojektowaniu pod względem legislacyjnym obydwu z branych pod uwagę wariantów.
Swoje stanowisko w tej sprawie Krajowa Rada Sądownictwa ogłosiła przy okazji opiniowania poselskiego projektu nowelizacji ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Rada opiniuje go negatywnie stwierdzając, że nie reguluje on w sposób kompleksowy instytucji asystenta sędziego.
Np. powierzając asystentom zadania z zakresu ochrony prawnej nie zawiera propozycji zmian Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie uprawnienia asystentów do dokonywania czynności z zakresu ochrony prawnej oraz wyraźnie rozgraniczających uprawnienia w tym zakresie wykonywane przez referendarzy sądowych i asystentów sędziów.
Zdaniem KRS proponowane istotne zmiany dotyczące statusu asystentów sędziów nie mogą zostać zaakceptowane bez odpowiednich zmian ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury min. w zakresie obowiązkowego stażu aplikantów aplikacji sędziowskiej na stanowiskach asystentów sędziów.
Krytycznie również ocenia Rada wprowadzenie stosunku pracy asystentów sędziów opartego o stosunek mianowania. Prawo pracy od szeregu lat konsekwentnie odchodzi od nawiązywania stosunku pracy w oparciu o mianowanie, eliminując go w różnego rodzaju przepisach. Zdaniem Krajowej Rady Sądownictwa, o ile w przypadku referendarzy sądowych zachowanie tego rodzaju stosunku pracy jest uzasadnione i wynika z samodzielności orzeczniczej tej grupy zawodowej, to w przypadku asystentów sędziów wzmocnienie stosunku pracy tej grupy zawodowej jest niecelowe. - W tej sytuacji zbędne jest także wprowadzenie do ustawy zasad odpowiedzialności dyscyplinarnej asystentów sędziów - czytamy w opinii KRS.
Opinia Krajowej Rady Sądownictwa >>>
- W niedalekiej przyszłości, po ostatecznym wygaszeniu aplikacji sądowej na dotychczasowych zasadach (ostatni egzamin sędziowski w tym trybie odbył się w wrześniu 2010 r.), wiele sądów w Polsce zostanie pozbawionych możliwości zatrudnienia osób zainteresowanych podjęciem pracy na stanowiskach asystentów sędziego - pisze Rada w swojej opinii. KRS podkreśla też, że celowy jest powrót do instytucji asesora sądowego z odpowiednio ustalonym zakresem jego kognicji, zgodnym z granicami wyznaczonymi Konstytucją RP. Zdaniem Rady, rozszerzenie zakresu kompetencji asystentów sędziów czy przywrócenie instytucji asesora sądowego w nowej formie służyć powinno tym samym celom, lecz decyzja o sposobie zmian winna być podjęta po szczegółowym zaprojektowaniu pod względem legislacyjnym obydwu z branych pod uwagę wariantów.
Swoje stanowisko w tej sprawie Krajowa Rada Sądownictwa ogłosiła przy okazji opiniowania poselskiego projektu nowelizacji ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Rada opiniuje go negatywnie stwierdzając, że nie reguluje on w sposób kompleksowy instytucji asystenta sędziego.
Np. powierzając asystentom zadania z zakresu ochrony prawnej nie zawiera propozycji zmian Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie uprawnienia asystentów do dokonywania czynności z zakresu ochrony prawnej oraz wyraźnie rozgraniczających uprawnienia w tym zakresie wykonywane przez referendarzy sądowych i asystentów sędziów.
Zdaniem KRS proponowane istotne zmiany dotyczące statusu asystentów sędziów nie mogą zostać zaakceptowane bez odpowiednich zmian ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury min. w zakresie obowiązkowego stażu aplikantów aplikacji sędziowskiej na stanowiskach asystentów sędziów.
Krytycznie również ocenia Rada wprowadzenie stosunku pracy asystentów sędziów opartego o stosunek mianowania. Prawo pracy od szeregu lat konsekwentnie odchodzi od nawiązywania stosunku pracy w oparciu o mianowanie, eliminując go w różnego rodzaju przepisach. Zdaniem Krajowej Rady Sądownictwa, o ile w przypadku referendarzy sądowych zachowanie tego rodzaju stosunku pracy jest uzasadnione i wynika z samodzielności orzeczniczej tej grupy zawodowej, to w przypadku asystentów sędziów wzmocnienie stosunku pracy tej grupy zawodowej jest niecelowe. - W tej sytuacji zbędne jest także wprowadzenie do ustawy zasad odpowiedzialności dyscyplinarnej asystentów sędziów - czytamy w opinii KRS.
Opinia Krajowej Rady Sądownictwa >>>
Autor:
