Komitet ONZ: problem tortur dotyczy także Polski

Data dodania: 25.11.2013 | 19:25

25.11.2013 | 19:25

Wprowadzenie ustawowej definicji tortur, ułatwienia w dostępie do adwokata dla osób zatrzymanych, zakończenie śledztwa w sprawie tajnych więzień CIA oraz ograniczenie detencji cudzoziemców, w tym dzieci to najważniejsze rekomendacje Komitetu Przeciwko Torturom dla Polski.

Komitet wydał je pod koniec października po wysłuchaniu sprawozdania polskiego rządu z wykonywania Konwencji w Sprawie Zakazu Stosowania Tortur. O zawartości raportu poinformowano podczas poniedziałkowej konferencji w Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.
Jak informuje dr Adam Bodnar, który reprezentował Fundację podczas sesji tego Komitetu ONZ w Genewie (polski rząd reprezentowali przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości, Prokuratury Generalnej, więziennictwa, policji) pytał przedstawicieli polskiego rządu o m.in. tajne więzienia CIA w Polsce, warunki w więzieniach, a także w ośrodkach strzeżonych dla cudzoziemców oraz nadużycie siły przez Policję. HFPC przedstawiła Komitetowi kompleksowy raport zawierający komentarze do stanowiska rządu. Swój raport przedstawiło także Amnesty International.
- Jesteśmy bardzo zadowoleni z wypracowanych przez Komitet rekomendacji. W prawie dwudziestu szczegółowych punktach Komitet wskazał na wszystkie najważniejsze kwestie związane z realizacją zakazu tortur w Polsce – mówi dr Adam Bodnar, wiceprezes HFPC. I przyznaje, że Komitet zauważył też pozytywne zmiany w niektórych dziedzinach, jak choćby wynikające z niedawnej nowelizacji prawa karnego, ratyfikację konwencji o prawach osób niepełnosprawnych czy wydłużenie z roku trzech okresu na dochodzenie odszkodowań za niesłuszne aresztowanie.
Odnosząc się do postulatu zawiązanego z definicją tortur Adam Bodnar twierdzi, że z tym jest problem, ponieważ polskie przepisy karne w co najmniej kilku przepisach już to regulują. – Ale nie wprost i właśnie w takim rozproszeniu, podczas gdy Komitet chce, by w kodeksie karnym był jeden przepis określający wyraźnie, co to jest tortura o określający odpowiedzialność za stosowanie takich praktyk – mówi.
W przedstawionych rekomendacjach Komitet szczególnie koncentruje się na sytuacji w polskich więzieniach, w tym na kwestii przeludnienia. - Komitet ponownie powtórzył rekomendacje dotyczące przeludnienia w więzieniach oraz wskazał, że władze polskie powinny bezwzględnie dążyć do ustalenia normy mieszkaniowej na poziomie 4 metrów kwadratowych – mówi Katarzyna Wiśniewska, prawniczka HFPC. - W tym zakresie organy międzynarodowe są spójne i regularnie podkreślają, że polskie standardy są nie do zaakceptowania – dodaje. I podkreśla, że Komitet zwrócił również uwagę na niewystarczające finansowanie dla Krajowego Mechanizmu Prewencji, o co systematycznie upomina się Rzecznik Praw Obywatelskich, do którego zadań włączono zajmowanie się tą problematyką.
[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:HyphenationZone>21</w:HyphenationZone> <w:PunctuationKerning /> <w:ValidateAgainstSchemas /> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables /> <w:SnapToGridInCell /> <w:WrapTextWithPunct /> <w:UseAsianBreakRules /> <w:DontGrowAutofit /> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> </w:WordDocument> </xml><![endif]Komitet zwrócił uwagę również na sprawę tajnych więzień CIA w Polsce. Zdaniem ekspertów Fundacji Helsińskiej i Amnesty International, rekomendacje Komitetu są kolejnym już głosem ze strony społeczności międzynarodowej wskazującym na konieczność wyjaśnienia zaangażowania Polski w przypadki łamania praw człowieka w trakcie walki z terroryzmem. - Tak jak wcześniej Komitet Praw Człowieka ONZ, Rada Praw Człowieka ONZ, czy Komisarz Praw Człowieka Rady Europy, tak teraz Komitet Przeciwko Torturom wezwał Polskę do zakończenia w rozsądnym terminie śledztwa toczącego się w sprawie tajnych więzień CIA w Polsce oraz do pociągnięcia do odpowiedzialność osób zaangażowanych w tortury oraz nieludzkie traktowania – mówi Draginja Nadażdin, szefowa Amnesty International w Polsce. Komitet wskazał również, że Polska powinna zapewnić transparentność i informować opinię publiczną o postępach śledztwa. – A tymczasem śledztwo w tej sprawie trwa stanowczo za długo, a prokuratura nie udziela informacji, na jakim ono jest etapie, czy komuś może już postawiono zarzuty. Jesteśmy bardzo zaniepokojeni tą sytuacją – mówi Draginja Nadażdin.
[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:HyphenationZone>21</w:HyphenationZone> <w:PunctuationKerning /> <w:ValidateAgainstSchemas /> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables /> <w:SnapToGridInCell /> <w:WrapTextWithPunct /> <w:UseAsianBreakRules /> <w:DontGrowAutofit /> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> </w:WordDocument> </xml><![endif]Znaczna część rekomendacji Komitetu poświęcona jest sytuacji cudzoziemców w Polsce. Komitet zwraca uwagę przede wszystkim na fakt, że w obecnym stanie prawnym cudzoziemiec może być wydalony z kraju zanim jego odwołanie zostanie rozpoznane przez niezawisły organ. - Komitet zaleca ograniczenie detencji cudzoziemców ubiegających się o status uchodźcy, w tym dzieci, oraz zapewnienie im dostępu do bezpłatnej pomocy prawnej – mówi Karolina Rusiłowicz, prawniczka HFPC. - Co więcej, Komitet zaleca podjęcie również wszelkich możliwych działań w celu identyfikowania uchodźców, którzy są ofiarami tortur i zapewnienia im opieki - dodaje.

[if gte mso 9]><xml> <w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"> </w:LatentStyles> </xml><![endif][if gte mso 10]> <style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:Standardowy; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;} </style> <![endif]

Autor:

Krzysztof Sobczak