SN: Braki formalne w kasacji - uzupełnione
Pismo stanowiące uzupełnienie braku formalnego innego pisma stanowi w istocie uzupełnienie pierwotnego, wybrakowanego dokumentu – i wraz z nim podlega doręczeniu innym osobom, wobec czego należy dołączyć do niego także odpisy. Jednak, gdy braki formalne zostaną usunięte, to sąd nie może odrzucić skargi kasacyjnej - orzekła Izba Cywilna Sądu Najwyższego.
Pozwany Jan S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi. Do skargi dołączono dwa odpisy skargi. Sąd drugiej instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez „wskazanie numeru PESEL pozwanego, nadesłanie jednego odpisu skargi kasacyjnej i złożenie pełnomocnictwa upoważniającego do występowania przed Sądem Najwyższym”.
Wezwanie doręczono pełnomocniczce skarżącego. W piśmie z tej samej daty reprezentowany profesjonalnie skarżący wskazał swój numer PESEL. Wraz z pismem nadesłał dokument pełnomocnictwa oraz odpis skargi. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną pozwanego. Wskazał, że braki określone w wezwaniu nie zostały usunięte, gdyż pismo uzupełniające braki skargi kasacyjnej samo dotknięte było brakami, gdyż nie załączono do niego odpisów, a zatem – braki określone w wezwaniu nie zostały usunięte.
Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej,
Zażalenie było skuteczne
Sąd Najwyższy, uwzględniając zażalenie wniesione na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zwrócił uwagę, że skarga kasacyjna była w istocie dotknięta tylko jednym brakiem – niedołączeniem wymaganej liczby odpisów skargi. Oprócz odpisu dla strony przeciwnej skarżący powinien był bowiem dołączyć do skargi dwa jej odpisy przeznaczone do akt Sądu Najwyższego oraz dla Prokuratora Generalnego (art. 3984 § 4 k.p.c.). Pozostałe braki w istocie nie wystąpiły, wobec czego nie mogły uzasadniać odrzucenia skargi kasacyjnej. Z uchwały – zasady prawnej – SN z 14 maja 2025 r., III CZP 39/23, OSNC nr 3/2026, poz. 20, wynika bowiem, że skarga kasacyjna nie musi spełniać wymagań przewidzianych w art. 126 § 2 k.p.c. dla pierwszego pisma w sprawie. Tym samym pominięcie przez skarżącego numeru PESEL nie mogło być potraktowane jako brak formalny skargi. Z kolei kwestia umocowania osoby wnoszącej skargę kasacyjną do działania w imieniu skarżącego wynikała już z dokumentu pełnomocnictwa dołączonego do akt sprawy przed wniesieniem wspomnianej skargi.
Jak oceniła sędzia sprawozdawca Beata Janiszewska sąd musiał odpowiedzieć, czy skarżący zdołał usunąć brak skargi kasacyjnej w postaci niedołączenia do niej wymaganej liczby odpisów. W tej mierze stwierdzono, że brak został usunięty – skarżący przesłał bowiem Sądowi Apelacyjnemu odpis skargi kasacyjnej.
Zarazem Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pismo stanowiące uzupełnienie braku formalnego innego pisma stanowi w istocie uzupełnienie pierwotnego, wybrakowanego dokumentu – i wraz z nim podlega doręczeniu innym osobom. A więc - należy dołączyć do niego także odpisy. Rzecz jednak w tym, że braki pisma procesowego mają różną naturę. Usunięcie niektórych z nich wymaga złożenia pisma procesowego (które – z natury rzeczy – musi zawierać stosowną liczbę odpisów). Mogą jednak wystąpić braki, których usunięcie następuje bez konieczności składania takiego pisma, np. w przypadku podpisania niepodpisanego pisma w budynku sądu lub uiszczenia brakującej opłaty sądowej.
Pismo przewodnie i uzupełnienie PESEL
W tej sprawie nadesłane przez stronę skarżącą powinno być ocenione jako pismo przewodnie, a nie jako pismo merytorycznie uzupełniające braki skargi. Jedyny element merytoryczny tego pisma, sprowadzający się do podania numer PESEL, nie odnosił się bowiem do rzeczywiście istniejącego braku formalnego skargi kasacyjnej. Wobec przedłożenia jednego odpisu skargi kasacyjnej, Sąd Apelacyjny dysponował kompletem dokumentów umożliwiających nadanie skardze kasacyjnej prawidłowego biegu. Do usunięcia tego rodzaju braku nie było niezbędne przesłanie do Sądu Apelacyjnego pisma przewodniego w określonej liczbie odpisów (wraz z załącznikami w postaci kolejnych odpisów skargi), gdyż pismo to miało charakter czysto techniczny, tj. służyło ułatwieniu sądowi identyfikacji sprawy, do której przesłano brakujący odpis.
W konsekwencji uznano, że zażalenie podlegało uwzględnieniu. Jedyny rzeczywiście występujący w sprawie brak formalny skargi kasacyjnej został bowiem usunięty.
Postanowienie Izby Cywilnej SN z 15 lipca 2026 r., sygnatura III CZ 190/25 .
