RPO chce doprecyzowania zasad doliczania VAT do taksy notarialnej

Notariusze od 28 lat praktykują doliczanie podatku od towarów i usług do taksy notarialnej. Ponieważ jednak przepisy podatkowe mogą budzić wątpliwości, a obowiązujące prawo nie pozwala na podwyższenie wynagrodzenia notariusza o VAT, rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek zwraca się do posłów i senatorów o podjęcie inicjatywy ustawodawczej dla uregulowania tej kwestii.

Rzecznik Praw Obywatelskich napisał do sejmowych i senackich komisji, że od dłuższego czasu bada praktykę doliczania przez notariuszy podatku od towarów i usług do taksy notarialnej. Jak twierdzi, budzi ona wątpliwości i była tematem wystąpień Rzecznika do Prezesa Krajowej Rady Notarialnej, Ministra Finansów oraz Ministra Sprawiedliwości.

Czytaj: VAT w taksie notarialnej zasadny, czy nie? - RPO ma wątpliwości>>

Kalkulator stawek notarialnych >>>

Podatek doliczany czy czy część składowa taksy?

RPO powołuje się na wyjaśnienia Prezesa KRN wskazują na utrwaloną już praktykę doliczania do taksy notarialnej podatku VAT. Taka praktyka jest jednak sprzeczna z poglądem resortu finansów, zgodnie z którym podatek VAT nie powinien być doliczany do wynagrodzenia ustalonego przez notariusza ze stronami czynności, lecz stanowić jego część składową. W związku z tym pojawiły się wątpliwości, czy ta praktyka jest zgodna z prawem i czy nie narusza praw obywateli korzystających z usług notariuszy.

Czytaj w LEX: Charakter oraz zakres prywatności wynagrodzenia notariusza wobec samorządu notarialnego z powodu dokonanej czynności notarialnej >>>

MS widzi niesprawiedliwość

Ministerstwo Sprawiedliwości w obszernej odpowiedzi dostrzegło element niesprawiedliwości dotychczasowych uregulowań w świetle wprowadzonych przepisów prawa podatkowego, w tym zasady neutralności podatku od towarów i usług. Zdaniem MS zasadne byłoby przeprowadzenie przez MF analizy uwzględniającej orzecznictwo krajowe i unijne oraz wydanie interpretacji ogólnej lub zainicjowanie prac legislacyjnych. Resort wskazał, że przepisy w tym zakresie mogą budzić uzasadnione wątpliwości, dlatego projekt nowelizacji ustawy o notariacie mógłby być podstawą ponownego przemyślenia problemu  w kontekście wynagrodzeń notariuszy.

Czytaj też: Charakter wynagrodzenia notariusza oraz przedawnienia dochodzonego roszczenia >>>

Sprzeczne stanowiska resortów

- Analizując te wyjaśnienia, trudno nie zauważyć pewnej niespójności w prezentowanych stanowiskach. Trudno więc jednoznacznie stwierdzić, czy obowiązujące w tym zakresie uregulowania pozwalają na podwyższenie wynagrodzenia notariusza o należny podatek od towarów i usług - pisze RPO. Zdaniem Rzecznika wykładnia językowa przepisów nie pozwala na takie podwyższenie. W przeciwnym wypadku byłoby to niedopuszczalną wykładnią rozszerzającą przepisów. Wobec pojawiających się w stanowiskach MF i MS wątpliwości należałoby rozważyć doprecyzowanie tej kwestii.

Marcin Wiącek prosi zatem przewodniczących sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz senackiej Praworządności, Praw Człowieka i Petycji o rozważenie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w tym zakresie.