Sposób rozliczenia wynagrodzenia otrzymanego przez studenta - w zakresie opodatkowania PIT oraz podlegania składkom na ubezpieczenie społeczne.
Spółka podpisała umowę ze studentami ostatniego roku wyższej uczelni. Umowa stanowi, że spółka umożliwi studentowi odbywanie praktyki zawodowej na jej terenie przez okres kilku miesięcy - do momentu obrony pracy magisterskiej przez studenta. W umowie została określona ostateczna data, do której powinna nastąpić obrona pracy. Dodatkowo studenci zostali zobowiązani do odbywania szkoleń przeprowadzanych przez spółkę, zapoznania się z produktami spółki i specyfiką jej działalności (spółka produkuje skomplikowane maszyny i urządzenia). Umowa przewiduje wypłatę wynagrodzenia za czas odbywania praktyki (miesięcznie). W zamian studenci zobowiązują się w tej umowie do podjęcia pracy w spółce na okres minimum 1 roku - po obronie pracy magisterskiej.
Jak należy rozliczyć wynagrodzenie otrzymywane przez studentów (PDOF, ZUS)?
Jeżeli spółka zawarła ze studentami umowę zlecenia, w ramach której świadczą oni pracę, wówczas wynagrodzenie generuje przychód, który umiejscowiony jest w źródle "działalność wykonywana osobiście".
Gdyby spółka nie była związana ze studentami umową zlecenia, a inną, wobec której tylko stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, wówczas przychód, jaki osiągnęliby studenci wraz z wynagrodzeniem byłby umiejscowiony w źródle "inne".
Tak w jednym jak i w drugim przypadku od przychodu nie są naliczane składki na ubezpieczenia społeczne.
Już na początku odpowiedzi na pytanie czytelnika należy przypomnieć, że w podatku dochodowym od osób fizycznych - dla właściwego rozliczenia takiej daniny - podstawowe znaczenie ma umiejscowienie przychodu w odpowiednim źródle.
Jak zostało wskazane w treści pytania w analizowanym przypadku spółka zawiązała ze studentami umowy, na podstawie których studenci odbywają praktyki, za które otrzymują wynagrodzenia.
W przypadku gdyby umowy takie posiadały status umowy zlecenie, wówczas osiągnięty na ich podstawie przychód byłby umiejscowiony w źródle działalność wykonywana osobiście.
Zgodnie bowiem z wolą ustawodawcy zapisaną w art. 13 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) - dalej u.p.d.o.f. za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością
- z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów osiąganych na podstawie kontraktów menedżerskich i umów o podobnym charakterze.
W takim przypadku spółka, jako wypłacająca tego rodzaju świadczenie, na podstawie art. 41 u.p.d.o.f. powinna pobierać zaliczki na podatek dochodowy.
Pomimo umiejscowienia przychodu w takim źródle, jeżeli osoby uzyskujące go są studentami, którzy nie ukończyli 26 roku życia, nie są naliczane składki na ubezpieczenia społeczne. Ma bowiem w takim przypadku zastosowanie wyłączenie zapisane w art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.).
Gdyby umowa wiążąca studenta ze spółką nie była umową zlecenia, a jedynie kontraktem, wobec którego stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, wówczas przychód, jaki osiągnęliby studenci wraz z takim wynagrodzeniem byłby umiejscowiony w źródle "inne" (jest to konsekwencją tego, że w art. 13 pkt 8 u.p.d.o.f. mowa jest tylko o umowie zlecenia i umowie o dzieło, a nie o umowach o podobnym charakterze).
W takiej sytuacji spółka nie nalicza i nie pobiera zaliczek, a jedynie po zakończeniu roku przekaże informację PIT-8C.
Z uwagi na to, że przychód umiejscowiony w źródle "inne" nie stanowi podstawy naliczania składek na ubezpieczenia społeczne.
