RPO: umorzenie kredytu powinno być neutralne podatkowo

Wprowadzenia mechanizmów prawnych pozwalających na umorzenie należności wynikających z zaciągniętego kredytu bez negatywnych konsekwencji podatkowych postuluje Rzecznik Praw Obywatelskich w wystąpieniu skierowanym do ministra finansów.

Zarówno otrzymanie kredytu jak i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Niemniej jedna przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu lub jego części oraz kwot niezapłaconych odsetek, wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe. Świadczeniem na rzecz kredytobiorcy jest działanie banku, na mocy którego dług z tego tytułu wygasa. Skoro zaś wzbogacenie po stronie klienta nabiera charakteru definitywnego, nie podlegającego zwrotowi, uznaje się, iż mieści się ono w kręgu świadczeń nieodpłatnych, które stanowią przychód opodatkowany PIT

Zdaniem RPO, regulacja ta stanowi skuteczna blokadę uniemożliwiającą restrukturyzację zadłużenia. Banki umarzają część rat w wyjątkowych i dobrze uzasadnionych sytuacjach, zwykle w przypadku osób będących w bardzo ciężkiej sytuacji życiowej. Wówczas obowiązek zapłacenia podatku od umorzonej kwoty stanowi dla kredytobiorców poważny problem. Skoro nie dysponują oni środkami pozwalającymi na spłatę kredytu, to trudno jest im ponieść dodatkowy ciężar podatkowy z tytułu umorzenia kredytu.

W związku z tym Rzecznik zwrócił się do ministra finansów z prośbą o ocenę problemu i zajęcie stanowiska w sprawie ewentualnych zmian legislacyjnych, które przyczyniłyby się do wzmocnienia podatkowej pozycji osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej i życiowej.