Mniej osób skorzysta z ryczałtu, a stawka 8,5 proc. nadal ryzykowna

W 2027 r. mniej osób skorzysta z ryczałtu przez niski limit przychodów. Mimo iż stawki się nie zmienią, to możliwe będą kolejne spory o ich wysokość. Projekt ustawy nie rozwiąże problemów interpretacyjnych. Eksperci zwracają uwagę na ryzyko, jakie stwarza rozliczenie usług związanych ze sztuczną inteligencją. Nie pomogą nawet pozytywne interpretacje skarbówki.

Przedstawione przez Ministerstwo Finansów zmiany w podatkach mają ograniczyć możliwość rozliczenia ryczałtem przez osoby osiągające najwyższe przychody, ale nie rozwiążą żadnego z problemów zgłaszanych wcześniej przez przedsiębiorców. W taki sposób eksperci podsumowują projekt nowelizacji ustawy o PIT, CIT i podatku ryczałtowym (nr UD 458). Co więcej, ostrzegają przed kolejnymi sporami dotyczącymi popularnej stawki 8,5 proc. 

Projekt zakłada m.in. 

• obniżenie limitu przychodów warunkującego możliwość wyboru ryczałtu z 2 mln euro do 250 tys. euro.
• 17 proc. stawkę ryczałtu do nadwyżki przychodów osiągniętych w trakcie roku ponad 300 tys. euro. 

To oznacza, że dany podatnik będzie mógł płacić w 2027 r. ryczałt, o ile jego przychody nie przekroczą w 2026 r. równowartości 250 tys. euro. Jeśli zaś w trakcie 2027 r. jego przychody przekroczą 300 tys. euro., to prawo do ryczałtu straci dopiero od 2028 r. Jednak za 2027 r. od nadwyżki ponad 300 tys. euro zapłaci 17 proc.

Ministerstwo uzasadnia to koniecznością "zwiększenia efektywności i sprawiedliwości systemu podatkowo-składkowego" oraz powrotem do "pierwotnych założeń tej formy opodatkowania". Przypomnijmy, że limit 2 mln euro został wprowadzony w 2022 r. przez Polski Ład, by zachęcać jak najwięcej osób do przechodzenia na ryczałt. Do tego obniżone zostały stawki m.in. dla lekarzy (do 14 proc.) i branży IT (do 12 proc.). W efekcie za 2024 ryczałt zapłaciło 1 mln 18 tys. przedsiębiorców. 

Eksperci: Zmiany konieczne, ale inne

- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest tak chętnie wybierany ze względu na prostą formę i relatywnie niskie stawki. To także jeden z czynników zachęcających do osiedlania się w Polsce zagranicznych przedsiębiorców. Powstaje więc pytanie, czy planowane ograniczenia zostały przemyślane. Wbrew uzasadnieniu MF, te zmiany uderzą nie tylko w przedsiębiorców-milionerów. Ryczałt płaci się od przychodów, niezależnie od wysokości dochodów. Łatwo mogą więc z niego "wypaść" przedsiębiorcy z m.in. branży handlowej, budowlanej czy transportowej - mówi dr Piotr Sekulski, doradca podatkowy, założyciel kancelarii Outsourced.pl.

- Nie da się ukryć, że ustawa ryczałtowa wymaga zmian, ale innych, niż planowało Ministerstwo Finansów. Przepisy w wielu przypadkach uzależniają wysokość stawek podatku od kodów PKWiU, które pochodzą zasadniczo z 2015 r. i nie odpowiadają nowym technologiom. Ministerstwo powinno też wziąć pod uwagę, że klasyfikacja PKWiU 2015 ma być stosowana do celów ustawy ryczałtowej do końca 2028 r., więc i tak wcześniej konieczna będzie nowelizacja ustawy o ryczałcie – dodaje dr Sekulski.

Stawka 8,5 proc. nadal ryzykowna, niezależnie od zmian

Eksperci zwracają uwagę, że niezależnie od tego, czy planowane przez MF zmiany wejdą w życie, podatnicy nadal będą mieli problemy ze stosowaniem właściwych stawek, szczególnie stawki 8,5 proc. w branży IT. W poprzednich latach skarbówka zgadzała się na jej stosowanie, co potwierdzały liczne interpretacje, ale na przełomie 2022 i 2023 r. zmieniła stanowisko.

Ostatnio dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydaje szereg interpretacji indywidualnych dotyczących wykorzystania sztucznej inteligencji (AI) w branży IT, w których potwierdza możliwość skorzystania ze stawki 8,5 proc. Powstaje jednak pytanie, czy podatnicy płacący 8,5 proc. nie narażają się na spory.

- Należy zwrócić uwagę, że w najnowszych pozytywnych dla podatników interpretacjach to często sami podatnicy określają właściwy dla danego rodzaju działalności gospodarczej kod PKWiU. Dyrektor KIS potwierdza możliwość rozliczenia ryczałtem 8,5 proc., zastrzegając przy tym, że ta stawka jest właściwa, jeśli podatnik dokonał prawidłowej klasyfikacji. Tymczasem interpretacja zapewnia podatnikowi pełną ochronę, jeśli to organ interpretacyjny sam dokona klasyfikacji usług według PKWiU i na tej podstawie określi właściwą stawkę ryczałtu. W przeciwnym fiskus może zakwestionować w przyszłości rozliczenie podatnika, jeśli stwierdzi, że zastosował niewłaściwą PKWiU. Mimo pozytywnych interpretacji dyrektora KIS warto więc zachować ostrożność - mówi dr Piotr Sekulski.

Warunkowe interpretacje nie chronią

Taką warunkową interpretację otrzymał 29 kwietnia 2025 r. (nr 0115-KDST2-2.4011.130.2025.2.AP) informatyk, który świadczy usługi związane z rozwojem modeli sztucznej inteligencji (AI). Obejmują m.in. wyszukiwanie odpowiednich modeli AI, utrzymanie i aktualizację modeli, walidację i testowanie modeli, implementację modeli w produkcji, monitorowanie wydajności modeli w produkcji oraz wybór i przygotowanie danych do trenowania modeli.

Wnioskodawca sam określił, że usługi te są sklasyfikowane pod pozycją PKWiU z 2015 r. oznaczoną kodem 62.09.20.0 - Pozostałe usługi w zakresie technologii informatycznych i komputerowych, gdzie indziej niesklasyfikowane. I zapytał, czy ma prawo do stawki 8,5 proc.

Dyrektor KIS potwierdził niższą stawkę, o ile podatnik dobrze zaklasyfikował swojej usługi. 

- Jeśli faktycznie będzie Pan uzyskiwał przychody ze świadczenia usług sklasyfikowanych według PKWiU w grupowaniu 62.09.20.0, które - jak wynika z okoliczności wniosku - nie będą usługami w zakresie instalowania oprogramowania, to będzie Pan mógł je opodatkować ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych z zastosowaniem stawki 8,5 proc. określonej w art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym – stwierdził dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

Zastrzegł jednocześnie, że ta stawka ryczałtu nie dotyczy usług związanych z oprogramowaniem (PKWiU ex 62.01.1) lub doradztwem w zakresie oprogramowania (PKWiU ex 62.02), o których mowa w 12 ust. 1 pkt 2b lit. b ustawy ryczałtowej. W tym przypadku płaci się 12 proc.

Również w interpretacji z 29 maja 2026 r. (nr 0112-KDSL1-1.4011.333.2026.3.MJ) dyrektor KIS zgodził się na opodatkowanie usług trenowania AI stawką 8,5 proc., ale potwierdził też zastosowany przez podatnika kod. Obejmą one przygotowanie danych, ewaluacja odpowiedzi AI oraz uczenie modeli AI. Jednak w tym przypadku potwierdził określoną przez podatnika klasyfikację PKWiU.

- Stwierdzam, że świadczone przez Pana usługi wpisują się w przedstawiony wyżej i wskazany przez Pana we wniosku zakres grupowania PKWiU 62.09.20.0 "Pozostałe usługi w zakresie technologii informatycznych i komputerowych, gdzie indziej niesklasyfikowane" – poinformował dyrektor KIS.

Dla nowych technologii brakuje stawek

Ryzyko powstaje również w przypadku nowych usług, które trudno przypisać do „starej” PKWiU z 2015 r.

W interpretacji z 4 marca 2026 r. (nr 0115-KDST2-1.4011.666.2025.3.JP) dyrektor KIS zajmował się kwestią sprzedaży produktów cyfrowych (autorskich nagrań wideo wytworzonych przy użyciu technologii AI). Efektem jest nagranie, które jest następnie wielokrotnie sprzedawane online w modelu streamingowym. Plik wideo stanowi utwór w rozumieniu przepisów ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Nabywca kupuje gotowy, ustandaryzowany produkt i zyskuje prawo do odtwarzania materiału wideo na własne potrzeby osobiste. Po zaksięgowaniu wpłaty system informatyczny automatycznie udostępnia klientowi wcześniej wytworzony produkt w postaci dostępu do biblioteki nagrań. Klient otrzymuje dane dostępowe (np. link, login) do zasobu, w którym osadzone są pliki wideo.

Podatnik sam klasyfikuje te usługi w grupowaniu PKWiU 59.11.1 (Usługi związane z produkcją filmów, nagrań wideo). Zdaniem podatnika podlegają one opodatkowaniu według stawki 5,5 proc. jako przychody z działalności wytwórczej, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy.

- W przypadku uzyskiwania przychodów z tytułu sprzedaży dostępu do biblioteki wytworzonych przez Pana utworów audiowizualnych, tj. plików wideo, zastosowanie ma/będzie miała stawka ryczałtu w wysokości 8,5 proc., przewidziana dla działalności usługowej, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy – stwierdził dyrektor KIS.

Czy wykorzystanie AI daje prawo do niższej stawki

Część podatników pyta o możliwość zastosowania 8,5 proc. dzięki wykorzystaniu AI. Argumentują, że wykonują jedynie nieskomplikowane czynności, które nie są związane z oprogramowaniem.

W interpretacji z 14 maja 2026 r. (nr 0115-KDST2-2.4011.240.2026.2.KK) chodziło o rozliczenie usługi automatyzacji procesów biznesowych i integracji systemów przy użyciu narzędzi low-code/no-code (PKWiU 62.09.20.0). Podatnik argumentował, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2b lit. b ustawy o ryczałcie, stawka 12 proc. dotyczy usług związanych z oprogramowaniem (PKWiU ex 62.01.1). Jego praca nie polega na tworzeniu programów komputerowych ani na pisaniu kodu źródłowego, lecz na konfiguracji gotowych platform i narzędzi. Wykorzystuje narzędzia AI do automatycznego przetwarzania i analizy danych. Dyrektor KIS zgodził się, że ponieważ usługi te (PKWiU 62.09.20.0) nie zostały wymienione w art. 12 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, właściwą stawką jest stawka 8,5 proc. Należy je rozliczyć jako przychody z działalności usługowej, dla której nie określono innej stawki.

W interpretacji z 24 lipca br. (nr 0115-KDIT1.4011.491.2026.1.MR) podatnik pytał o dystrybucję oprogramowania oraz usługi szkoleniowo-wdrożeniowe. Zajmuje się m.in. pozyskaniem klienta końcowego, zakupem subskrypcji od producenta i odsprzedażą dostępu do systemu klientowi końcowemu. Dyrektor KIS stwierdził, że w przypadku świadczenia usług, które mieszczą się w grupowaniu 63.11.13.0 „Usługi w zakresie udostępniania oprogramowania użytkowego” i które nie są usługami przetwarzania danych, zastosowanie znajdzie stawka 8,5 proc. Jeśli podatnik faktycznie uzyskuje przychody ze świadczenia usług mieszczących się w grupowaniu PKWiU 62.09.20.0, które – jak wynika z opisu sprawy – nie są usługami w zakresie instalowania oprogramowania, również zapłaci 8,5 proc.

Dr Sekulski podsumowuje, że najlepszym rozwiązaniem byłaby kompleksowa zmiana ustawy ryczałtowej, w tym odejście od klasyfikacji PKWiU przy określaniu stawek oraz ujednolicenie zasad ich stosowania, o co prawnicy apelują od lat.

- Nie można wykluczyć, że mimo wydawanych obecnie pozytywnych interpretacji dyrektora KIS, za jakiś czas czeka nas fala nowych sporów o stosowanie stawki 8,5 proc. Tym razem będą dotyczyć usług związanych ze sztuczną inteligencją – kwituje dr Sekulski.