Interpretacje podatkowe tracą na wartości
Ministerstwo Finansów zapowiada wprowadzenie pięcioletniego okresu ważności interpretacji indywidualnych. To jedna z najistotniejszych zmian od wielu lat, która - jak ostrzegają prawnicy - oznaczać będzie zmniejszenie ochrony podatników. Wpisuje się to jednak w dotychczasową praktykę organów podatkowych, które niejednokrotnie kwestionują rozliczenia przedsiębiorców - mimo uzyskanych wcześniej interpretacji. Planowane są też zmiany korzystne, w tym przede wszystkim wydłużenie okresu obowiązywania opinii dotyczących podatku u źródła z 36 miesięcy do 5 lat. Pozwoli to przedsiębiorcom ograniczyć koszty i wydłuży okres ochrony.
Ministerstwo Finansów proponuje wprowadzenie pięcioletniego okresu ważności interpretacji indywidualnych. Takie zmiany zawiera opublikowana w Wykazie Prac Legislacyjnych Rady Ministrów zapowiedź nowelizacji ordynacji podatkowej (projekt nr UD445). Jednocześnie planowane jest prawo ich bezpłatnego przedłużenia o kolejny okres w odniesieniu do zdarzeń przyszłych.
Obecnie interpretacja indywidualne nie mają co do zasady terminu ważności. Podatnik może korzystać z wynikającej z nich ochrony przez długi okres, o ile nie zmienią się przepisy ani stan faktyczny. Poza tym obowiązujący obecnie art. 14e ordynacji podatkowej umożliwia organom podatkowym zmianę, uchylenie lub stwierdzenie wygaśnięcia indywidualnej interpretacji podatkowej.
Zobacz w LEX, jak złożyć wniosek o wiążącą interpretację podatkową >
Największa reforma od lat
- Reforma zmierza do wzmocnienia pewności wykładni, transparentności systemu instrumentów interpretacyjnych udostępnianych podatnikom oraz pogłębienia realizacji zasady zaufania do organów podatkowych – uzasadnia Ministerstwo.
Prawnicy obawiają się jednak, że w przypadku interpretacji indywidualnych efekt może być odwrotny.
- Planowane zmiany w zakresie interpretacji indywidualnych oraz opinii o stosowaniu preferencji w podatku u źródła stanowią jedną z najistotniejszych reform systemu ochrony podatników od lat – mówi Gniewomir Parzyjagła, radca prawny i partner w MDDP.
Jego zdaniem, kontrowersje może budzić odejście od dotychczasowej zasady bezterminowej ochrony wynikającej z interpretacji indywidualnych. MF tłumaczy to koniecznością ograniczenia sytuacji, gdzie w obiegu prawnym funkcjonują interpretacje oparte na nieaktualnych przepisach lub utrwalonych wiele lat temu poglądach organów i sądów.
Czytaj też w LEX: Moc ochronna interpretacji podatkowych >
- Dla podatników oznaczać to będzie konieczność dodatkowego monitorowania terminów wygaśnięcia posiadanych już interpretacji indywidualnych. Taki monitoring może być wyzwaniem organizacyjnym szczególnie dla grup kapitałowych i bardzo dużych podatników – dodaje Gniewomir Parzyjagła.
Zmniejszy się moc ochronna interpretacji
Jak zaznacza Kamil Pierścionek, adwokat, starszy menedżer w zespole ds. postępowań podatkowych i sądowych w KPMG w Polsce, interpretacje indywidualne pełnią bardzo istotną rolę w systemie podatkowym. Jego zdaniem, na pewno jest to instytucja bardzo potrzebna, choćby dlatego, że dzięki publikacji w bazie Eureka pozwala poznać stanowisko organów podatkowych dotyczące danych przepisów. Dlatego trudno jest popierać zapowiedź wprowadzenia terminu ważności interpretacji.
-To zmiana niekorzystna dla podatników, która ograniczy moc ochronną interpretacji i zwiększy niepewność. Podatnicy będą musieli pilnować pięcioletniego terminu i odpowiednio wcześniej podjąć działania zmierzające do przedłużenia korzystnej interpretacji. Może to stanowić duży problem, zwłaszcza w przypadku, gdy w międzyczasie zmieni się linia interpretacyjna lub orzecznicza sądów administracyjnych – mówi Kamil Pierścionek.
Czytaj też w LEX: Wniosek o wydanie wiążącej interpretacji podatkowej na przykładach >
Dr Jacek Matarewicz, adwokat, doradca podatkowy, partner zarządzający kancelarią Zimny Matarewicz, zwraca z kolei uwagę, że interpretacja to jedno z kluczowych narzędzi zmniejszających ryzyko sporu z fiskusem.
- Wbrew uzasadnieniu Ministerstwa Finansów wydaje się jednak, że celem reformy jest zmniejszenie ochronnej roli interpretacji podatkowych i zmniejszenie ich znaczenia. Wpisuje się to w praktykę organów podatkowych, które coraz częściej kwestionują moc ochronną interpretacji, np. podważając przedstawiony przez podatnika we wniosku o interpretację opis zdarzenia przyszłego lub stanu faktycznego. To prowadzi do kwestionowania rozliczeń podatnika, mimo iż uzyskał potwierdzenie prawidłowości stanowiska w interpretacji. Takie działanie stanowi naruszenie zasady zaufania określonej w art. 121 par. 1 ordynacji podatkowej, która zobowiązuje organy do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do państwa i jego instytucji – mówi dr Jacek Matarewicz.
Czytaj więcej w LEX: Zasada zaufania w postępowaniu podatkowym >
Niekorzystne tendencje zauważa również Kamil Pierścionek. - Niestety w praktyce zauważamy coraz częstsze kwestionowanie mocy ochronnej interpretacji. Organy podatkowe weryfikują w trakcie prowadzonego postępowania zgodność z rzeczywistością stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku o interpretację. Wystarczy drobny błąd lub nieścisłość w opisie, by organ podatkowy stwierdził, że interpretacja nie chroni podatnika – dodaje Kamil Pierścionek.
Korzystne zmiany w opiniach WHT
Ministerstwo Finansów proponuje też korzystne zmiany. Planowane jest doprecyzowanie definicji pojęcia utrwalonej praktyki interpretacyjnej oraz przesłanek umożliwiających zastosowanie ochrony prawnej wynikającej z utrwalonej praktyki interpretacyjnej organów podatkowych. - To może przyczynić się do większej przewidywalności rozstrzygnięć oraz ograniczenia przypadków arbitralnego odchodzenia od wcześniej prezentowanego stanowiska administracji skarbowej. Wzmocnienie tej instytucji może doprowadzić również do tego, że niektórzy podatnicy w ogóle zrezygnują z występowania o interpretacje indywidulane - mówi Gniewomir Parzyjagła.
Zobacz w LEX: Kalendarz najważniejszych zmian w podatkach w 2026 r. >
Przede wszystkim jednak eksperci pozytywnie oceniają planowane zmiany dotyczące opinii WHT (podatku u źródła). Chodzi o dokument wydawany przez organ podatkowy, który pozwala płatnikowi nie stosować mechanizmu pay & refund przy wypłatach należności (np. dywidend, odsetek, należności licencyjnych) na rzecz podmiotów powiązanych przekraczających 2 mln zł rocznie. Potwierdza prawo do zastosowania zwolnienia lub obniżonej stawki podatku.
- Wydłużenie okresu ich obowiązywania z 36 miesięcy do 5 lat realizuje postulaty biznesu zgłaszane od momentu wprowadzenia mechanizmu pay & refund. Pozwoli to zmniejszyć częstotliwość ponoszenia kosztów związanych z przygotowaniem wniosków oraz ograniczy liczbę postępowań prowadzonych przez organy podatkowe, co może się przełożyć na przyspieszenie postępowań w sprawach o opinie WHT, które obecnie zwykle nie kończą się w ustawowym sześciomiesięcznym terminie - zaznacza Gniewomir Parzyjagła.
Jego zdaniem, w odniesieniu do obu instrumentów - interpretacji i opinii WHT - zdecydowanie na plus ocenić też trzeba propozycję dotyczącą przedłużania ich ważności w tym tzw. milczącej zgody organu. Kluczowe będzie jednak określenie przesłanek, które pozwolą organom odmówić przedłużenia ochrony.
- Ostateczna ocena proponowanych zmian będzie zależała od treści projektu ustawy. Otwartym pozostaje też na ten moment pytanie, czy projektodawca zdecyduje się na przeniesienie proceduralnych regulacje dotyczących opinii WHT do ordynacji podatkowej, co systemowo wydaje się bardziej uzasadnionym rozwiązaniem - podsumowuje Gniewomir Parzyjagła.
Przewodnik po zmianach w Ordynacji podatkowej od 1.10.2026 r. - zobacz w LEX >
