WSA: Nasilenie objawów przewlekłej choroby może uzasadniać przywrócenie terminu

Podatnik twierdził, że przyczyną zwłoki w nadaniu odwołania było sprawowanie opieki nad przewlekle chorą żoną, której stan uległ w ostatnim czasie pogorszeniu. Organ odmówił jednak przywrócenia terminu, ponieważ choroba nie była nagła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że okoliczność pogorszenia stanu zdrowia może potencjalnie uprawdopodabniać, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy odwołującego. Nagłość choroby może bowiem dotyczyć nie tylko całości choroby jako takiej, ale również nasilenia jej objawów w danym terminie.

Marek A. (dane zmienione) zwrócił się do organu podatkowego z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że przyczyną zwłoki było sprawowanie opieki nad przewlekle chorą żoną, której stan uległ pogorszeniu w okresie otrzymania decyzji. Nie przekonało to organu podatkowego, który wskazał, że choroba może przemawiać za brakiem winy w uchybieniu terminowi, gdy jest nagła oraz obiektywnie i całkowicie uniemożliwia podjęcie działań albo wyręczenie się inną osobą. Tymczasem choroba żony strony nie była nagła. Mając powyższe na uwadze, organ podatkowy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie zakończyło to sprawy, ponieważ Marek A. złożył skargę.

Przeszkoda musi być nie do przezwyciężenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgodnie z art. 162 par. 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Sąd podkreślił, że warunek braku zawinienia, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu, należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Wnioskodawca musi wykazać, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności była od niego niezależna i obiektywnie nie do przezwyciężenia.

Przewodnik po zmianach w Ordynacji podatkowej od 1.10.2026 r. - zobacz w LEX >

Ocena nie powinna być ani pochopna, ani nadmiernie surowa

WSA zwrócił uwagę, że rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, organ podatkowy powinien ocenić, czy przywołane w nim okoliczności zasługują na wiarę. Następnie rozważyć, czy mogą one uprawdopodobniać brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia środka zaskarżenia. Organ podatkowy powinien więc zbadać, czy rodzaj i charakter podjętych przez stronę działań może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że przy ocenie okoliczności wskazanych we wniosku o przywrócenie terminu należy wypośrodkować, aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywrócenia terminu. Z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości w ocenie przesłanki braku winy, nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw poprzez uniemożliwienie złożenia odwołania.

Przywrócenie terminu – poradnik na przykładach - czytaj w LEX >

Nagłość choroby to też nasilenie jej objawów

Sąd uznał, że na gruncie niniejszej sprawy, organ podatkowy błędnie zinterpretował pojęcie "choroby nagłej”. Okoliczność pogorszenia stanu zdrowia żony może bowiem potencjalnie uprawdopodabniać, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy odwołującego. WSA podkreślił, że nagłość choroby może dotyczyć nie tylko całości choroby jako takiej, ale również nasilenia jej objawów w danym terminie. Mając powyższe na uwadze, zaskarżone postanowienie zostało uchylone. Rozpoznając sprawę ponownie, organ podatkowy powinien ocenić, czy przywołane we wniosku okoliczności zasługują na wiarę, tzn. czy zaostrzenie objawów choroby żony nastąpiło w okresie, w którym odwołujący powinien wnieść środek zaskarżenia. Należy również ocenić, czy sprawowana opieka była tak daleko absorbująca, że przy dochowaniu należytej staranności wykluczała złożenie odwołania w terminie. Organ podatkowy powinien też rozważyć wystąpienie do Marka A. o dodatkowe uprawdopodobnienie ww. okoliczności.

Wyrok WSA w Warszawie z 17 czerwca 2026 r., sygn. akt III SA/Wa 168/26, nieprawomocny