Opublikowano nowelizację Karty Nauczyciela oraz 18 innych ustaw

Ustawa z 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw doprecyzowuje i uzupełnia rozwiązania wprowadzone ustawą z 5 sierpnia 2022 r., którą dokonano szeregu istotnych zmian, w szczególności w zakresie oceny pracy oraz awansu zawodowego nauczycieli. Ustawa wejdzie w życie 6 września 2023 r.

Rozwiązania przyjęte w ustawie dotyczą:

• doprecyzowania okresu, za jaki jest dokonywana ocena pracy nauczyciela mianowanego, który zamierza ubiegać się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego (Czytaj w LEX: Awans zawodowy na stopień nauczyciela dyplomowanego od 1.09.2022 r. >);
• doprecyzowania kwestii możliwości odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela przez osobę nieposiadającą przygotowania pedagogicznego rozpoczynającą pracę w szkole;
• wprowadzenia możliwości dla nauczyciela pracującego za granicą przystąpienia do egzaminu w formie wideokonferencji;
• modyfikacji sposobu naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych nauczycieli;
• przywrócenia prawa do wcześniejszej emerytury dla pewnej grupy nauczycieli (a w konsekwencji zwiększenia wysokości rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej przeznaczonej na wypłatę odpraw emerytalnych dla nauczycieli);
• poszerzenia katalogu form kształcenia, których ukończenie uprawnia cudzoziemca lub obywatela polskiego na stałe zamieszkałego za granicą do uzyskania urzędowego poświadczenia znajomości języka polskiego jako obcego bez konieczności zdawania egzaminu;
• poszerzenia katalogu nauczycieli uprawnionych do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego o nauczycieli publicznych i niepublicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych (w tym poradni specjalistycznych udzielających dzieciom, młodzieży, rodzicom i nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a także pomocy uczniom w wyborze kierunku kształcenia i zawodu) (Czytaj w LEX: Świadczenie kompensacyjne dla nauczycieli >);
• poszerzenia katalogu zadań państwowego instytutu badawczego o monitoring i zapobieganie skutkom epidemii;
• modyfikacji wymaganych na stanowisku dyrektora instytutu badawczego kwalifikacji w kierunku kompetencji menadżerskich, a także poszerzenia katalogu zadań dyrektora instytutu badawczego oraz poszerzenia kompetencji rady naukowej instytutu badawczego;
• wprowadzenia obowiązku uzyskania przez jednostkę samorządu terytorialnego uprzedniej pozytywnej opinii kuratora oświaty lub ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego dla połączenia w zespół lub włączenia do zespołu szkoły lub placówki;
• wzmocnienia nadzoru nad szkołami i placówkami niepublicznymi poprzez doprecyzowanie przepisów o kontroli oraz wprowadzenie możliwości wydania przez kuratora oświaty osobie prowadzącej niepubliczną szkołę lub placówkę polecenia niezwłocznego umożliwienia wykonania czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego w tej szkole lub placówce;
• wprowadzenia możliwości tworzenia w roku szkolnym 2023/2024 (na cały rok szkolny lub jego część) przez jednostki samorządu terytorialnego, po uzyskaniu opinii kuratora oświaty, dodatkowych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych (na poziomie liceum, technikum lub branżowej szkoły I stopnia);
• uregulowania mandatu Sądu Najwyższego w zakresie prowadzenia działalności edukacyjnej, naukowej, wydawniczej oraz muzealnej w zakresie historii polskiego sądownictwa (ze szczególnym uwzględnieniem historii sądownictwa najwyższej instancji);
• przedłużenia (o kolejny rok, tj. do dnia 31 grudnia 2024 r.) terminu na zakończenie wszczętych do dnia 30 kwietnia 2019 r. przewodów doktorskich na tzw. starych zasadach;
• przedłużenia (do dnia 31 grudnia 2024 r.) terminu końcowego prowadzenia studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 na tzw. starych zasadach (Sprawdź w LEX: Czy stopień naukowy doktora i okres pracy na uczelni są wystarczające do nadania stopnia nauczyciela mianowanego? >);
• wprowadzenia zasady aktualizacji polityki naukowej państwa oraz ewaluacji realizacji tej polityki co 5 lat (i wydłużenia kadencji Komitetu Polityki Naukowej z 2 do 5 lat);
• uelastycznienia zasad uzyskiwania przez uczelnię pozwolenia na utworzenie studiów przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela;
• modyfikacji zasad uzyskiwania przez uczelnię pozwolenia na utworzenie studiów na kierunkach lekarskim lub lekarsko-dentystycznym;
• ustalenia limitu zwiększania opłat za studia;
• modyfikacji sposobu ustalania kryterium dochodowego uprawniającego do ubiegania się przez studenta o stypendium socjalne;
• modyfikacji zasad udzielania nauczycielowi akademickiemu płatnego urlopu naukowego oraz podniesienia górnego limitu łącznego wymiaru urlopu dla poratowania zdrowia;
• doprecyzowania zasad pobierania opłaty za przeprowadzenie postępowania w sprawie o nadanie stopnia doktora oraz zasady składania pozytywnej opinii promotora na zakończenie kształcenia doktoranta w szkole doktorskiej;
• usunięcia zakazu dla doktoranta bycia zatrudnionym jako nauczyciel akademicki albo pracownik naukowy;
• wprowadzenia możliwości przyznawania przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki z własnej inicjatywy stypendiów ministra za znaczące osiągnięcia naukowe lub artystyczne oraz dla wybitnych młodych naukowców;
• wprowadzenia nowego celu i zadań Sieci Badawczej Łukasiewicz – pobudzanie inwestowania przez przedsiębiorców w działalność naukową (wraz z określeniem zasad finansowania inwestowania przez przedsiębiorców w działalność naukową);
• wprowadzenia przepisów umożliwiających ustalenie w latach 2024 i 2025 wskaźnika zwiększającego niezbędnego do prawidłowego ustalenia kwoty dotacji dla szkół publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego;
• tworzenia przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego podmiotów zależnych będących jednostkami organizacyjnymi mającymi siedzibę poza terytorium RP;
• wprowadzenia kadencyjności funkcji Dyrektora i Zastępcy Dyrektora Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego;
• wyłączenia możliwości udzielania wsparcia przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego (w drodze konkursu ofert i naboru wniosków w trybie ciągłym) osobom fizycznym;
• wprowadzenia możliwości przekazania Centrum Łukasiewicz w roku 2023 skarbowych papierów wartościowych.

​Czytaj również: Ocena z trzech lat nie zawsze wymagana przy awansie nauczyciela

Sprawdź w LEX: 

Procedura oceny pracy nauczyciela od 1.09.2022 r. >>>

​Procedura oceny pracy dyrektora od 1.09.2022 r. >>>

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, czyli w dniu 6 września, z wyjątkiem przepisów:

1. modyfikujących zasady uzyskania przez uczelnię pozwolenia na utworzenie studiów na kierunkach lekarskim lub lekarsko-dentystycznym, które mają wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2. doprecyzowujących zasady pobierania opłaty za przeprowadzenie postępowania w sprawie o nadanie stopnia doktora oraz składania pozytywnej opinii promotora na zakończenie kształcenia doktoranta w szkole doktorskiej, a także usuwających zakaz dla doktoranta bycia zatrudnionym jako nauczyciel akademicki albo pracownik naukowy, które mają wejść w życie z dniem 1 października 2023 r.;
3. modyfikujących sposób naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych nauczycieli, regulujących możliwość otrzymania urzędowego poświadczenia znajomości języka polskiego jako obcego bez konieczności zdania egzaminu, a także zwiększających wysokość rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej przeznaczonej na wypłatę odpraw emerytalnych dla nauczycieli, które mają wejść w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.;
4. określających warunki umożliwiające nauczycielowi przejście na wcześniejszą emeryturę od dnia 1 września 2024 r., a także przepisu przyznającego nauczycielowi zatrudnionemu w publicznej i niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, które mają wejść w życie z dniem 1 września 2024 r.;
5. modyfikujących warunki ubiegania się studenta o stypendium socjalne, które mają wejść w życie z dniem 1 października 2024 r.