Usługi utrzymywania porządku mogą być zleceniem – interpretacja GIP
Umowa, w oparciu o którą osoba fizyczna zobowiązuje się do uporządkowania siedziby przedsiębiorstwa oraz przygotowania przesyłek dwa razy w miesiącu, w terminach uzgadnianych przez strony, bez określenia czasu i wykonania tych czynności oraz z możliwością zapewnienia zastępstwa, nie wykazuje właściwych stosunkowi pracy w rozumieniu art. 22 k.p. - uznał Główny Inspektor Pracy. Zastrzegł, że ocena ta może jednak ulec zmianie, jeżeli w sposób wykonywania powierzonych czynności będzie wskazywał na ich stałość, podporządkowanie zleceniobiorcy lub obowiązek osobistego świadczenia pracy.
Taką konkluzję przyjęto w decyzji dotyczącej indywidualnej interpretacji z 19 października 2026 r. (GIP-GPP.5180.25.2026.4 ).
Czytaj również: Wniosek pracodawcy o interpretację indywidualną GIP to będzie samodonos>>
Opis zobowiązania i sposobu jego realizacji
Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą i w jej ramach zawarł z osobą fizyczną umowę zlecenie, której przedmiotem jest wykonywanie czynności polegających na utrzymaniu porządku w siedzibie przedsiębiorstwa oraz przygotowanie przesyłek w razie potrzeby. Umowa została zawarta na czas nieokreślony.
Czynności wykonywane są sporadycznie - do zasady raz lub dwa razy w miesiącu, w zależności od aktualnych potrzeb prowadzonej działalności. Wnioskodawca każdorazowo ustala ze zleceniobiorcą termin wykonania czynności, jednak nie określa godzin ich realizacji. Zleceniobiorca samodzielnie organizuje czas wykonywania zlecenia i nie pozostaje w stałej dyspozycji zleceniodawcy. Zmiany ustalonego terminu są uzgadniane indywidualnie.
Zleceniodawca nie wydaje zleceniobiorcy bieżących poleceń dotyczących sposobu wykonywania czynności oraz nie sprawuje nadzoru nad ich realizacją. Zleceniobiorca zna zakres powierzonych czynności, wykonuje je samodzielnie. Wnioskodawca nie stosuje kar porządkowych ani innych środków właściwych dla stosunku pracy. Wynagrodzenie określone jest według stawki godzinowej i przysługuje wyłącznie za faktycznie wykonane czynności. Liczba godzin nie jest z góry ustalona i wynika z rzeczywistego nakładu pracy w danym miesiącu.
Jak wskazał wnioskodawca, czynności są wykonywane w siedzibie przedsiębiorstwa, co wynika ze specyfiki zlecenia, sprzątania oraz przygotowania przesyłek. Zleceniobiorca korzysta z udostępnionych przez zleceniodawcę narzędzi i materiałów niezbędnych do wykonania zlecenia.
Umowa przewiduje osobiste wykonywanie czynności przez zleceniobiorcę, nie występowały przypadki zastępstwa, ale zleceniobiorca mógłby powierzyć wykonanie całości lub części czynności osobie trzeciej po uprzedzeniu zleceniodawcy. Osoba trzecia ponosiłaby odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie zlecenia.
Wnioskodawca oświadczył, że zleceniobiorca nie wykonuje innych czynności na jego rzecz, nie był nigdy wcześniej u niego zatrudniony.
We własnym stanowisku w sprawie wnioskodawca wskazał, że w jego ocenie przedstawiony sposób wykonywania czynności nie spełnia przesłanek charakterystycznych dla stosunku pracy. Podkreślił, że zleceniobiorca realizuje powierzone czynności samodzielnie, w sposób elastyczny, a zakres i częstotliwość wykonywanych usług wynikają z aktualnych potrzeb przedsiębiorcy.
Aprobata GIP
Główny Inspektor Pracy podkreślił, że Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się, że praca może być świadczona także na podstawie umów cywilnoprawnych (wyrok SN z dnia 9 grudnia 1999 r., sygn. akt I PKN 432/99), i że przepisy art. 22 par. 1 i 1(1) k.p. nie wykluczają możliwości zawierania umów cywilnoprawnych (agencji, o dzieło, zlecenia), gdy jest to zgodne z charakterem i celem świadczonej pracy oraz nie stwarzają domniemania prawnego zawarcia umowy o pracę (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1998 r., sygn. akt II UKN 229/98), a także, że celem tych przepisów jest zwalczanie patologicznych sytuacji, w których dochodzi do zawierania pozornych umów prawa cywilnego w celu obejścia przepisów ochronnych ustawodawstwa pracy oraz prawa ubezpieczeń społecznych, a nie przełamywanie zasady pacta sunt servanda (wyroki z dnia 25 kwietnia 1997 r., sygn. akt II UKN 67197, OSNAPiUS 1998 nr 2, poz. 57 oraz z dnia 3 1998 r., sygn. akt I PKN 170/98, OSNAPiUS 1999 nr 11, poz. 369).
Według GIP, zasada swobody umów polega na możliwości przez strony rodzaju stosunku prawnego, który je łączył. Dotyczy to także wykonywania stale i za wynagrodzeniem określonych czynności, a więc stosunku prawnego określanego jako wykonywanie zatrudnienia w szerokim tego słowa znaczeniu. Zatrudnienie może być wykonywane na podstawie stosunku cywilnoprawnego (umowy typu zlecenia, kontraktu menedżerskiego) lub stosunku pracy. Jeżeli w stosunku prawnego łączącego strony przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy (wykonywanie za wynagrodzeniem pracy określonego rodzaju na pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, to mamy do czynienia z zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy. Zawarcie umowy prawa cywilnego, zgodnie z jednoznaczną wolą stron (ocenianą przez treść umowy), nie oznacza, że nie będzie konieczne potraktowanie jej jako umowy o pracę, w przypadku gdy jej sposób wykonywania będzie odpowiadać warunkom wskazanym w tym przepisie (będą przeważały cechy stosunku pracy).
GIP stwierdził, że z opisu przedstawionego przez wnioskodawcę nie wynika, by stosunek prawny, który wnioskodawca nawiązuje z osobą fizyczną w celu wykonywania usług utrzymania porządku w siedzibie przedsiębiorstwa i przygotowania do wysłania przesyłek będzie wykazywał cech konstrukcyjnych dla stosunku pracy w szczególności ciągłości, podporządkowania w zakresie czasu i sposobu, starannego działania, osobistego jej świadczenia oraz działania na ryzyko pracodawcy. Czynności wykonywane przez zleceniobiorcę na podstawie umowy zlecenia polegają na uporządkowaniu siedziby zleceniodawcy dwa razy w miesiącu, w terminach uzgadnianych z nim, a nie przez niego wyznaczanych, w sposób samodzielnie wybrany przez zleceniobiorcę oraz przez czas, który — według jego oceny — jest niezbędny do wykonania powierzonych czynności. Wnioskodawca nie wymaga osobistego wykonywania tych czynności przez zleceniobiorcę, ani nie sprawuje nadzoru nad sposobem ich realizacji, bezpośrednio lub za pośrednictwem wyznaczonej osoby. Zleceniobiorca jest rozliczany z rezultatu wykonanych czynności, a nie wyłącznie z dochowania należytej staranności przy ich wykonywaniu.
- Wnioskodawca nie określa czasu wykonania usługi i wypłaca wynagrodzenie wyłącznie za czas jej faktycznego wykonywania. Nie oczekuje, aby zleceniobiorca pozostawał w jego dyspozycji i ustala termin wykonania zadania z uwzględnieniem jego dyspozycyjności. Możliwa jest również zmiana pierwotnie ustalonego dnia wykonania usług. Swoboda stron umowy w ustalaniu częstotliwości wykonywania zadań, brak narzucania czasu i sposobu ich realizacji oraz oczekiwanie osiągnięcia określonego rezultatu wskazują na cywilnoprawny charakter współpracy. Sposób wykonania powierzonych usług pozostaje co do zasady poza zainteresowaniem zleceniodawcy - wskazał GIP. Należy zatem uznać, że treść stosunku prawnego z osobą fizyczną nie zawiera elementów charakterystycznych dla stosunku pracy. Powierzone czynności były wykonywane sporadycznie, bez określenia przez wnioskodawcę czasu, terminu i ich realizacji, a zleceniobiorca ma możliwość zapewnienia zastępstwa lub zmiany terminu wykonania czynności stosownie do własnych potrzeb. Z punktu widzenia wnioskodawcy istotne znaczenie miał przede wszystkim rezultat wykonanych czynności. Są to cechy właściwe stosunkowi cywilnoprawnemu, a zarazem obce podporządkowaniu charakterystycznemu dla stosunku pracy.
