GUS podliczył świadczenia na rzecz rodziny wypłacane przez rząd w 2025 r.
W 2025 roku na wsparcie rodzin w formie świadczeń rodzinnych przeznaczono 15 mld zł, a w ramach programu „Dobry Start” - 1,4 mld zł. Z kolei na wypłatę świadczenia wspierającego przeznaczono 8,5 mld zł. Łączna kwota wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wyniosła prawie 1 mld zł. W ramach rządowego programu „Rodzina 800+” na świadczenia wychowawcze przekazano 64,9 mld zł - podał GUS. Na wypłatę świadczeń rodzinnych przeznaczono 2,1 proc. więcej pieniędzy niż przed rokiem.
Główny Urząd Statystyczny opublikował informację sygnalną pt.: „Świadczenia na rzecz rodziny w 2025 r.”. Z analizy wynika, że w 2025 r. na wsparcie rodzin w formie świadczeń rodzinnych przeznaczono 15 mld zł, a w ramach programu „Dobry Start” – 1,4 mld zł. Na wypłatę świadczenia wspierającego przeznaczono 8,5 mld zł. Łączna kwota wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wyniosła prawie 1 mld zł. W ramach rządowego programu „Rodzina 800+” na świadczenia wychowawcze przekazano 64,9 mld zł.
Czytaj również: GUS: 42,4 proc. osób pracujących zawodowo jednocześnie sprawowało obowiązki opiekuńcze>>
Świadczenia rodzinne ogółem
Jak podaje GUS, w 2025 r. na świadczenia rodzinne przeznaczono 15 mld zł, tj. o 0,3 mld zł (2,1 proc.) więcej niż przed rokiem. Ze świadczeń tych miesięcznie korzystało średnio 1,2 mln beneficjentów1 (o 8,5 proc. mniej niż rok wcześniej), a przeciętnie w miesiącu wypłacano 2,3 mln świadczeń (o 12,2 proc. mniej niż rok wcześniej).
Najwięcej środków, podobnie jak w 2024 r., przeznaczono na pomoc skierowaną do osób niepełnosprawnych, czyli na świadczenia opiekuńcze, które stanowiły 87,8 proc. ogólnej kwoty wydatków. Wydatki na pomoc skierowaną do rodzin z dziećmi, czyli zasiłki rodzinne wraz z dodatkami, zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, świadczenia rodzicielskie i inne świadczenia rodzinne wypłacane ze środków własnych gmin stanowiły 12,2 proc. ogólnej kwoty wydatków.
W 2025 r. na świadczenia rodzinne dla obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z toczącymi się na terytorium ich kraju działaniami wojennymi i których pobyt został uznany za legalny, przeznaczono 234,2 mln zł. Było to o 11 mln zł (4,9 proc.) więcej niż przed rokiem. Przeciętnie miesięcznie wypłacano 41,4 tys. świadczeń.
Wśród świadczeń rodzinnych wypłaconych obywatelom Ukrainy dominowały świadczenia opiekuńcze, czyli skierowane do osób niepełnosprawnych i ich opiekunów. Ich wartość wyniosła 164,9 mln zł, co stanowiło 70,4 proc. ogólnej wartości wypłacanych świadczeń dla obywateli Ukrainy. W porównaniu z 2024 r. kwota tych świadczeń wzrosła o 27,8 mln zł, tj. o 20,2 proc.
Zasiłki rodzinne wraz z dodatkami wyniosły 36 mln zł i stanowiły 15,3 proc. wartości świadczeń rodzinnych ogółem dla obywateli Ukrainy. Kwota tych świadczeń zmniejszyła się w ujęciu rocznym o 12,3 mln zł, tj. o 25,5 proc. Ponadto wypłacono świadczenia rodzicielskie w kwocie 31,8 mln zł (13,6 proc. ogółu) oraz zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka – 1,6 mln zł (0,7 proc.).
Świadczenia opiekuńcze ogółem
Świadczenia opiekuńcze, kierowane do osób niepełnosprawnych i ich opiekunów, wyniosły w 2025 r. 13,2 mld zł i stanowiły najwięcej, bo 87,8 proc. wartości świadczeń rodzinnych ogółem. Do świadczeń opiekuńczych zalicza się: świadczenie pielęgnacyjne, zasiłek pielęgnacyjny i specjalny zasiłek opiekuńczy4. W porównaniu z 2024 r. kwota świadczeń opiekuńczych zwiększyła się o 0,8 mld zł, tj. o 6,1 proc.
Od 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest na zmienionych zasadach, tzn. świadczenie to przysługuje osobom sprawującym opiekę nad dziećmi niepełnosprawnymi w wieku poniżej 18 lat (wcześniej świadczenie przysługiwało także osobom pełnoletnim). Podwyższeniu uległa również kwota świadczenia pielęgnacyjnego (z 2 988 zł w 2024 r. do 3287 zł w 2025 r.).
Nowelizacja przepisów w 2024 r. umożliwiła łączenie opieki z zatrudnieniem, a także korzystanie ze świadczenia przez osoby pobierające emeryturę lub rentę. W przypadku sprawowania opieki nad więcej niż jedną osobą niepełnosprawną świadczenie jest zwiększane o 100 proc. na drugą i każdą kolejną osobę. Osoby, które przed 1 stycznia 2024 r. pobierały świadczenie pielęgnacyjne na starych zasadach, mogą kontynuować jego pobieranie na dotychczasowych warunkach.
W 2025 r. na świadczenia pielęgnacyjne przeznaczono łącznie 10,8 mld zł, co stanowiło 81,5 proc. ogółu wypłaconych świadczeń opiekuńczych. Kwota świadczeń pielęgnacyjnych wypłaconych na starych zasadach wyniosła 7,5 mld zł, tj. 70,1 proc. ogólnej sumy wypłat, natomiast świadczenia przyznane na zmienionych zasadach osiągnęły wartość 3,2 mld zł, tj. 29,9 proc. Miesięcznie wypłacano średnio 192,7 tys. świadczeń pielęgnacyjnych według starych zasad oraz 77,4 tys. na zmienionych zasadach, z czego zdecydowaną większość (93,6 proc.) stanowiły świadczenia na jedno dziecko niepełnosprawne.
Łączna kwota wypłaconych w 2025 r. zasiłków pielęgnacyjnych wyniosła 2,4 mld zł. Miesięcznie świadczenie to wypłacano średnio 935 tys. osób, wobec 965,6 tys. osób w 2024 r. Najwięcej zasiłków pielęgnacyjnych przyznano osobom w wieku 16–74 lata (71,4 proc. ogółu). Zasiłki na dzieci niepełnosprawne w wieku poniżej 16 lat stanowiły 27 proc. ogółu. W omawianym roku zasiłek pielęgnacyjny miesięcznie wypłacano średnio na 252,6 tys. dzieci w wieku poniżej 16 lat, co stanowiło 4,3 proc. ogólnej liczby dzieci w tym wieku.
Najmniejszy udział miały zasiłki przyznane osobom, które ukończyły 75 lat – 1,6 proc.
W 2025 r. specjalny zasiłek opiekuńczy pobierało miesięcznie 2,1 tys. opiekunów osób niepełnosprawnych, a na jego wypłatę przeznaczono 15,9 mln zł.
Czytaj również: WSA: Prawo do świadczenia wychowawczego również bez przysposobienia dziecka>>
Zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego
Według GUS, w 2025 r. wypłacono zasiłki rodzinne w kwocie 833,4 mln zł, tj. o 234,1 mln zł (21,9 proc.) mniej niż przed rokiem. Zasiłki rodzinne miesięcznie pobierało średnio 263 tys. rodzin, czyli o 78,4 tys. (23 proc.) mniej niż w 2024 r. - Zmniejszenie liczby świadczeniobiorców wynika z zamrożenia progów dochodowych, przy jednoczesnym wzroście wynagrodzeń (zwłaszcza płacy minimalnej), co sprawiło, że dochód większej liczby rodzin przekroczył obowiązujące kryteria dochodowe - wyjaśniają autorzy analizy. I podają dalej, że z zasiłku na jedno lub dwoje dzieci korzystało 169,5 tys. rodzin, co stanowiło 64,4 proc. wszystkich rodzin pobierających tego typu świadczenie. Wśród rodzin korzystających z zasiłków rodzinnych, rodziny pełne stanowiły 69,5 proc. (182,9 tys. rodzin). W 2025 r. z zasiłków rodzinnych korzystało 55 tys. rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym, co stanowiło 20,9 proc. wszystkich rodzin pobierających zasiłek rodzinny.
Uwzględniając dochód na osobę w rodzinie, najliczniejszą grupę beneficjentów zasiłków rodzinnych stanowiły rodziny z dochodem nie wyższym niż 400 zł – 153,4 tys. rodzin, tj. 58,3 proc. ogółu. Dochody w przedziale powyżej 400 zł do wysokości kryterium dochodowego osiągnęło 85,7 tys. rodzin (32,6 proc.), a dochód powyżej kryterium dochodowego - 23,9 tys. rodzin (9,1 proc.).
Zasiłki rodzinne miesięcznie wypłacano w 2025 r. średnio na 611,2 tys. dzieci, przy czym najliczniejszą grupę stanowiły dzieci w wieku 6–12 lat (250,3 tys. – 41 proc.). Kolejno były to dzieci w wieku 13-17 lat - 27,8 proc., następnie dzieci w wieku poniżej 6 lat – 25,6 proc. i w wieku 18 lat i więcej, które pozostawały na utrzymaniu głównie z powodu nauki – 5,6 proc.
W 2025 r. na dodatki do zasiłków rodzinnych przeznaczono 458,2 mln zł, co stanowiło 3,2 proc. ogólnej kwoty świadczeń rodzinnych. Miesięcznie wsparcie to pobierało średnio 403,8 tys. rodzin, czyli o 98,2 tys. (19,6 proc.) mniej niż przed rokiem. Dodatki do zasiłków rodzinnych finansowane były z budżetu państwa, a dodatkowo gminy z własnych środków wydały 5,9 mln zł na zwiększenie tych kwot.
- W ogólnej kwocie dodatków do zasiłków rodzinnych w 2025 r. przeważały dodatki z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej – 160,8 mln zł, tj. 33,2 proc. ogółu. Najmniej przeznaczono na dodatki z tytułu urodzenia się dziecka – 19 mln zł (3,9 proc.). Udział dzieci w wieku poniżej 18 lat, na które rodzice pobrali zasiłki rodzinne, w ogólnej liczbie dzieci w tym wieku wynosił 8,7 proc. i był niższy o 2,2 p. proc. w porównaniu z 2024 r. Wskaźnik ten najwyższą wartość osiągnął w województwie warmińsko-mazurskim (12,3 proc.), a najniższą w województwach dolnośląskim i śląskim (po 6,2 proc.) - podaje GUS.
Świadczenie rodzicielskie
W 2025 r. wydatki na świadczenia rodzicielskie wyniosły 431,5 mln zł i stanowiły 2,9 proc. wszystkich wydatków na świadczenia rodzinne. Co miesiąc świadczenia rodzicielskie pobierało średnio 39 tys. uprawnionych osób. W stosunku do roku poprzedniego odnotowano spadek zarówno wartości, jak i średniej miesięcznej liczby wypłacanych świadczeń rodzicielskich, odpowiednio o 10,2 proc. i 10,8 proc.
Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka
Z analizy GUS wynika ponadto, że w 2025 r. wypłacono 61,4 tys. jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, tzw. „becikowego” i było to mniej o 21,5 tys. (25,9 proc.) niż w roku poprzednim. W ogólnej liczbie rodzin pobierających jednorazowe zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka 31 proc. stanowiły rodziny z jednym dzieckiem, a rodziny z dwojgiem dzieci i rodziny wielodzietne (z trojgiem dzieci i więcej) odpowiednio 36,8 proc. i 32,2 proc. omawianej zbiorowości. Wydatki na wypłatę „becikowego” finansowane z budżetu państwa wyniosły 61,4 mln zł, co stanowiło 0,4 proc. ogółu wydatków na świadczenia rodzinne. W 2025 r. ze środków własnych gmin, wypłacono dodatkowo 5,8 tys. zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka na łączną kwotę 4,3 mln zł.
Składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne
W 2025 r. na składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy wydatkowano 1,5 mld zł. Miesięczne składki opłacono średnio za 149,3 tys. świadczeniobiorców. Za osoby pobierające wymienione świadczenia odprowadzano również składki na ubezpieczenie zdrowotne – miesięcznie średnio za 97,5 tys. uprawnionych, o łącznej kwocie 341,1 mln zł.
Czytaj również: Będą zmiany w ustawie o świadczeniu wspierającym>>
Świadczenie wspierające
Wprowadzone od 1 stycznia 2024 r. świadczenie wspierające przysługuje dorosłym osobom niepełnosprawnym. Wysokość świadczenia uzależniona jest od liczby punktów przyznanych decyzją Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON) i może wynosić od 40 proc. do 220 proc. renty socjalnej. Do 28 lutego 2025 r. renta socjalna wynosiła 1 780,96 zł brutto (1 620,67 zł netto), natomiast od 1 marca 2025 r., po waloryzacji, wzrosła do poziomu 1 878,91 zł brutto (1 709,81 zł netto).
W 2025 r. na świadczenia wspierające przeznaczono 8,5 mld zł, tj. o 5,8 mld zł więcej niż przed rokiem. Łącznie wypłacono 3,2 mln świadczeń (3,8 razy więcej niż w 2024 r.), a przeciętna miesięczna liczba wypłat wyniosła 267,7 tys.
Najwięcej świadczeń wspierających wypłacono w wysokości 220 proc. renty socjalnej - 26,8 proc., podczas gdy najmniejszy udział miały świadczenia wypłacone w wysokości 40 proc. renty socjalnej - 0,1 proc.
Cała analiza GUS jest dostępna tutaj.
