30 lat rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS

Niemal 1,8 mln osób skorzystało już z rehabilitacji leczniczej ZUS. Program, który w tym roku obchodzi 30-lecie, pomaga odzyskać sprawność i wrócić do aktywności zawodowej osobom zagrożonym utratą zdolności do pracy. Od 13 kwietnia 2026 r. orzeczenia dotyczące potrzeby rehabilitacji wydają także fizjoterapeuci zatrudnieni w ZUS - poinformował w środę Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Prewencja rentowa ZUS obchodzi w tym roku 30-lecie swojego funkcjonowania. Od 1996 r. ZUS prowadzi program rehabilitacji leczniczej dla osób zagrożonych utratą zdolności do pracy. Dzięki rehabilitacji mogą one odzyskać sprawność, wrócić do pracy i aktywnego życia.

Czytaj również: Zmiany w orzecznictwie lekarskim w ZUS od poniedziałku, 13 kwietnia>>

Jakie schorzenia można rehabilitować

Rehabilitacja obejmuje schorzenia, które najczęściej powodują niezdolność do pracy. Są to między innymi choroby narządu ruchu, także po urazach i wypadkach, choroby układu krążenia, układu oddechowego, schorzenia psychosomatyczne, schorzenia onkologiczne po leczeniu nowotworu piersi, choroby narządu głosu oraz choroby ośrodkowego układu nerwowego.

- Poszczególne profile rehabilitacji były wprowadzane w różnych latach. Od początku, tj. od 1996 r., realizujemy rehabilitację w zakresie narządu ruchu i układu krążenia. Najkrócej - od 2016 r. - narząd ruchu po wypadku. Pilotażowo – w latach 2019–2021, a od 2025 r. na stałe - jest realizowany program rehabilitacji dla osób z uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego - informuje Elżbieta Dobrowolska, dyrektor Departamentu Prewencji i Rehabilitacji ZUS.

Kto może skorzystać z rehabilitacji ZUS

Jak podkreśla ZUS, na rehabilitację leczniczą ZUS kierowane są przede wszystkim osoby aktywne zawodowo, które z powodu stanu zdrowia są zagrożone utratą zdolności do pracy, ale istnieje realna szansa, że po rehabilitacji ją odzyskają. Z programu mogą korzystać również osoby pobierające zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne po ustaniu ubezpieczenia chorobowego albo wypadkowego, a także osoby otrzymujące rentę okresową z tytułu niezdolności do pracy.

Czy rozwiązanie stosunku pracy przed rozpoczęciem rehabilitacji spowoduje utratę prawa pracownika do udziału w rehabilitacji leczniczej finansowanej przez ZUS? - sprawdź w LEX >

O rehabilitację mogą ubiegać się także emeryci, jeśli nadal pracują i są objęci ubezpieczeniami społecznymi, np. z tytułu umowy o pracę lub umowy zlecenia. Warunkiem jest jednak to, by rehabilitacja dawała realną szansę na odzyskanie zdolności do pracy. Podobne zasady dotyczą osób pobierających emerytury pomostowe, emerytury mundurowe, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne czy świadczenia przedemerytalne. One również mogą skorzystać z programu, jeśli nadal pracują i istnieje szansa, że rehabilitacja pozwoli im utrzymać lub odzyskać zdolność do pracy.

- Najliczniejszą grupę wśród korzystających z rehabilitacji  w latach 2016–2025 stanowiły osoby w wieku 50–59 lat, z czego ponad 57,57 proc. stanowiły kobiety. Jednak w niektórych przedziałach wiekowych i profilach jest odwrotna tendencja - podkreśla Elżbieta Dobrowolska.

Od czego zacząć i ile kosztuje rehabilitacja ZUS  

Aby otrzymać skierowanie na rehabilitację leczniczą ZUS, należy zgłosić się do lekarza prowadzącego leczenie. To on wypełnia wniosek o rehabilitację na formularzu PR-4. Do wniosku warto dołączyć dokumentację medyczną, a następnie złożyć w dowolnej placówce ZUS lub przesłać pocztą. Lekarz może również wysłać formularz elektronicznie za pośrednictwem portalu eZUS lub aplikacji mZUS dla Lekarza. W takim przypadku nie trzeba dostarczać papierowego wniosku do ZUS-u, warto jednak przekazać dokumentację medyczną.

Czy za okres rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej powinno być wystawione zwolnienie lekarskie? - sprawdź w LEX >

Po złożeniu wniosku lekarz orzecznik ZUS wydaje orzeczenie dotyczące potrzeby rehabilitacji. Może je wydać po przeprowadzeniu badania lub na podstawie dokumentacji medycznej. Od 13 kwietnia 2026 r. uprawnienia do wydawania takich orzeczeń mają także fizjoterapeuci zatrudnieni w ZUS.

Nowe uprawnienia pielęgniarek i fizjoterapeutów w zakresie orzecznictwa - czytaj w LEX >

Jak przypomina Zakład, rehabilitacja lecznicza ZUS jest całkowicie bezpłatna. Obejmuje leczenie, zakwaterowanie, wyżywienie oraz zwrot kosztów przejazdu do ośrodka i z powrotem najtańszym środkiem komunikacji publicznej. Standardowy turnus trwa 24 dni i odbywa się w placówkach współpracujących z ZUS na terenie całego kraju. Za zgodą ZUS lekarz w ośrodku rehabilitacyjnym może wydłużyć lub skrócić czas rehabilitacji. Rehabilitacja może mieć formę stacjonarną, z pobytem w ośrodku, lub ambulatoryjną - bez noclegu.

Czy skierowanie pracownika na rehabilitację leczniczą ma wpływ na jego prawo do świadczenia rehabilitacyjnego? - sprawdź w LEX >