Polecając obecnie pracę zdalną pracodawcy opierają się na art. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.). Natomiast proponowana nowelizacja Kodeksu pracy wskazuje m.in., że zasady wykonywania pracy zdalnej powinny być uregulowane w porozumieniu zawieranym między pracodawcą a pracownikiem lub zapisane w regulaminie ustalanym przez pracodawcę.

Sprawdź też: Z jaką częstotliwością pracownik potwierdza, że może świadczyć pracę zdalną? >

- To co do tej pory było dobrą praktyką, stanie się obowiązkiem wynikającym z przepisów. W przypadku nowych pracowników, ustalenia należy podjąć już na etapie zatrudnienia, natomiast dla aktualnych pracowników będzie istniała cały czas opcja złożenia odpowiedniego wniosku. Nawet, jeżeli pracodawca nie wyjdzie z inicjatywą pracy zdalnej (choć aktualnie w dobie pandemii COVID-19 to właśnie pracodawca zyskał nowe uprawnienia polecenia pracownikowi wykonywanie pracy zdalnej na czas oznaczony), to pracownik może sam o to zawnioskować. Oczywiście, trzeba wziąć pod uwagę rodzaj wykonywanej pracy – czy jest ona możliwa poza firmą. Ponadto praca zdalna będzie mogła być wykonywana całkowicie lub tylko częściowo. Wprowadzona zostanie również nowa instytucja okazjonalnej pracy zdalnej. Przewiduje się, że pracownik będzie mógł skorzystać z niej w ciągu roku do 24 dni – mówi Magdalena Włastowska, ekspert ds. bezpieczeństwa pracy firmy doradczej W&W Consulting.

PROCEDURA: Zasady wykonywania pracy zdalnej w okresie stanu epidemii >

Projekt nowelizacji Kodeksu pracy zakłada również, że nie zawsze zgoda na wykonywanie pracy zdalnej zależała będzie tylko od wewnętrznych ustaleń między pracownikiem a pracodawcą. Jeżeli pracownik wychowuje dziecko do 4 r.ż. lub wniosek o pracę zdalną składa kobieta w ciąży, pracodawca ma obowiązek go zaakceptować. Ta sama sytuacja dotyczy pracowników, którzy sprawują opiekę nad członkiem rodziny posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności.

Czytaj również: Firma stwierdzi wypadek przy pracy zdalnej, ale ZUS może nie wypłacić świadczenia>>

Miejsce wykonywania pracy zdalnej…

Istotne pozostaje natomiast miejsce wykonywania pracy zdalnej - pracownik ma obowiązek wykonywać ją w miejscu, które zgłosił pracodawcy, a pracodawca je zaakceptował. Przewiduje się oczywiście, że najczęściej będzie to miejsce zamieszkania pracownika.

Czub-Kiełczewska Sylwia: Okiem ID-a: ochrona danych osobowych przy pracy zdalnej >

- Wskazane miejsce powinno być dostosowane do zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Pracodawca akceptując wniosek o pracę zdalną równocześnie powinien przekazać pracownikowi do wypełnienia listę kontrolną warunków miejsca pracy. Stanowisko pracy powinno spełniać ergonomiczne warunki i ten aspekt powinien być potwierdzony przez pracownika na liście kontrolnej. W przypadku braku takiej listy oraz zatwierdzenia, pracownik może zacząć zgłaszać różnego rodzaju choroby i schorzenia, winiąc za to warunki wykonywania pracy, czyli tym samym odpowiedzialność będzie ponosić pracodawca – podkreśla Włastowska. I przypomina, że lista kontrolna powinna zawierać punkty dotyczące m.in.: oświetlenia stanowiska pracy, powierzchni od pracy, która powinna być płaska i stabilna (np. biurko) oraz umożliwiająca rozłożenie wszystkich niezbędnych elementów do pracy w sposób komfortowy i wygodny dla pracownika (np. klawiatura musi być położona na biurku), siedziska do pracy umożliwiającego podparcie odcinka lędźwiowego oraz łokci, wyposażonego w regulację umożliwiającą ustawienie odpowiedniej wysokości do ułożenia stóp na podłodze oraz informacji dotyczących odpowiedniej odległości oczu od monitora.  

 


… i jej koszty

Nowelizacja reguluje także temat ponoszenia kosztów za materiały i narzędzia stosowane do pracy zdalnej przez pracownika. To właśnie pracodawca będzie do tego zobligowany – do zakupu odpowiedniego sprzętu. Drugą możliwą opcją, będzie wypłacenie ekwiwalentu dla pracownika za korzystanie z własnych narzędzi.

 

 

Według eksperta ds. bezpieczeństwa pracy W&W Consulting, dodatkowo już oficjalnie pracodawca będzie miał możliwość zarówno kontroli miejsca wykonywania pracy, jak i kontroli stanu trzeźwości pracownika pod warunkiem, że kontrola jest podyktowana niezbędnym działaniem do zapewnienia ochrony życia i zdrowia lub mienia pracownika. Uprzednio jednak należy określić zakres kontroli np. w regulaminie lub obwieszczeniu. - Zakres kontroli trzeźwości dotyczy określenia m.in.: rodzaju wykorzystywanego urządzenia do badania (przy użyciu metod niewymagających badania laboratoryjnego), grup pracowników, których dotyczy kontrola, czasookresu jej przeprowadzenia. Kontrolowany pracownik musi być poinformowany o zakresie kontroli przed jej realizacją – zaznacza Magdalena Włastowska. I dodaje: - W sytuacji, gdy zostanie wykazana obecność alkoholu w organizmie pracownika, pracodawca nie może dopuścić go do wykonywania zadań.