Po spełnieniu warunków pracownik może pracować całą majówkę
O ile jest to zgodne z postanowieniami wewnętrznymi wyznaczającymi przestrzeń czasową dla planowania rozkładów czasu pracy oraz pracownicy będą mieli zapewnione odpoczynki minimalne, to taki rozkład czasu pracy, gdzie pracownik pracowałby przez całą majówkę, jest w pełni możliwy. W przepisach nie ma zastrzeżenia nakazującego planowanie wolnego w co drugie święto - pracownik może mieć zaplanowaną pracę nawet w każde święto w ciągu roku. Ograniczenie dotyczy jedynie pracy w niedziele, gdyż w każdym okresie kolejnych czterech niedziel co najmniej jedna musi być wolna.
Firma zatrudnia pracowników we wszystkie dni - praca planowana jest także w niedziele i święta. Czy są jakieś przeszkody dla zaplanowania pracownikowi pracy przez całą majówkę (1,2 i 3 maja) – pyta Czytelnik. Pracownik pracowałby bowiem w oba święta majowe.
Czytaj również: Urlopy w okolicach weekendu majowego - możliwość narzucenia terminów urlopu>>
Harmonogramy czasu pracy
Harmonogramy czasu pracy tworzone są w granicach wyznaczonych przez przepisy Kodeksu pracy (dalej: k.p.) i ograniczeń odnoszących się do osoby znajdującej się w pewnej sytuacji (np. pracownicy z niepełnosprawnością, kobiety w ciąży) oraz określonymi wewnętrznymi regulacjami obowiązującymi u pracodawcy wyznaczającymi rozkłady czasu pracy.
Przykład: Jeżeli regulamin pracy wskazuje, że praca jest wykonywana pon.- sob. z wyjątkiem świąt to w harmonogramie nie można określić niedzieli lub święta jako dnia pracy, gdyż taki plan pracy byłby sprzeczny z obowiązującymi u pracodawcy postanowieniami dotyczącymi rozkładów czasu pracy.
Z pytania wynika, że praca jest planowana na każdy dzień tygodnia, w tym również w święta, a zatem zapewne takich ograniczeń nie ma. Podejrzewać można, że regulamin pracy (obwieszczenie o czasie pracy, jeżeli pracodawca nie wydaje regulaminu) nie wskazuje także, że praca nie może być planowana w każdym dniu weekendu lub że pracownik nie może mieć zaplanowanej pracy na kolejno przypadające po sobie dni świąteczne lub dzień świąteczny i niedzielę. Jeżeli tego rodzaju zapisy by były, to w oczywisty sposób nie można byłoby rozpisać pracy na okres 1,2 i 3 maja.
Ograniczeń należałoby szukać zatem w przepisach powszechnych.
Brak zakazu planowania pracy w niedzielę po dniu świątecznym
Pracownik pracujący w niedziele powinien korzystać co najmniej raz na 4 tygodnie z niedzieli wolnej od pracy (art. 151[12] k.p.). W związku z tym, że do pracy w święto przypadające w niedzielę stosuje się przepisy dotyczące pracy w niedzielę, praca planowana na 3 maja będzie traktowana jako praca zaplanowana na niedzielę. Ten dzień nie mógłby być określony jako dzień pracy wówczas, gdyby pracownik pracował w niedziele 12,19 i 26 kwietnia (planowo lub dodatkowo), gdyż wówczas praca 3 maja stanowiłaby naruszenie tej zasady.
Ważne! Art. 151(12) k.p. nie precyzuje, jak liczyć te cztery tygodnie. Można więc przyjąć, że rytm, w jakim podwładnemu będzie udzielana wolna niedziela, jest niezależny od okresów rozliczeniowych i w zasadzie powinien być odnoszony do układu tygodni w roku kalendarzowym. Natomiast z uwagi na to, że ten przepis nie określa początku czterotygodniowego okresu, w jakim ma przypadać wolna niedziela, pracodawca wywiąże się z tego wymogu, jeśli w każdym dowolnie wybranym czterotygodniowym okresie będzie przypadać co najmniej jedna niedziela wolna od pracy (pismo GIP z 4 sierpnia 2009 r., GPP-459-4560-49/09/PE/RP).
Przykład: Pracownik w harmonogramie na kwiecień miał zaplanowaną pracę w niedziele 12 i 19, 26 kwietnia miał wolne i zaplanowaną pracę 27 kwietnia od 6:00. Na polecenie przełożonego przyszedł do pracy 27 kwietnia wcześniej (na 5:15), by przygotować dostawę.
Za pracę w niedzielę i święto uważa się pracę wykonywaną między godziną 6:00 w tym dniu a godziną 6:00 w następnym dniu, chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina. Jeżeli pracodawca nie zmienił godzin granicznych, to praca od 5:15 do 6:00 w poniedziałek kalendarzowy stanowi pracę w niedzielę w związku z czym pracownik nie miał tej niedziel wolnej. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne zatrudnianie tej osoby w niedzielę 3 maja.
Czytaj też w LEX: Święto przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy >
Zbliżonej regulacji nie ma odnośnie świąt. Możliwe jest więc planowanie pracy w kolejne – następujące po sobie bezpośrednio lub z przerwami - święta. Nie ma również ograniczenia dotyczącego planowania pracy w niedzielę następującą po dniu świątecznym. Pracownik może mieć więc zaplanowaną pracę przez całą majówkę. Na przeszkodzie mogą stanąć kwestie związane z resztą jego rozkładu czasu pracy – wskazany niżej odpoczynek tygodniowy, obowiązek zapewnienia minimalnej liczy dni wolnych w okresie rozliczeniowym itp.
Odpoczynek tygodniowy
W każdym tygodniu pracownikowi przysługuje prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego.
Kodeks pracy przewiduje sytuacje, w których możliwe jest skrócenie odpoczynku tygodniowego (musi przy tym zostać zapewniony odpoczynek obejmujący nie mniej niż 24 godzin):
- w stosunku do pracowników zarządzających zakładem pracy,
- w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
- w związku z przejściem pracownika na inną zmianę, zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy.
Odpoczynek tygodniowy powinien przypadać w niedzielę ale oczywiście w sytuacji, gdy niedziela jest zaplanowanym dniem pracy może zostać zapewniony w innym dniu. Istotne jest jednak to, że w każdym tygodniu musi przypadać odpoczynek – nie ma możliwości jego kumulowania i zapewnienia np. 70 godzin ale raz na dwa tygodnie.
Ocenić należy wskazany w pytaniu plan pracy w oparciu o to, czy pracownik będzie miał zapewniony odpoczynek minimalny, samo zaplanowanie pracy na okres 1-3 maja w żadnym razie odpoczynku nie narusza, konieczna jest ocena z pozostałą częścią harmonogramu na maj oraz wypracowanego czasu w ostatnich dniach kwietnia.
Zobacz też LEX News: Polecanie pracy nadliczbowej >
