Będzie umorzenie należności składkowych dochodzonych przez ZUS a powstałych przed 1999 r.
Prezydent podpisał ustawę z dnia 18 września 2026 r. o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 roku. Ustawa wejdzie w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 5 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem m.in. przepisów dotyczących przesyłania przez ZUS określonych zawiadomień, które zaczną obowiązywać po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Jak poinformowała Kancelaria Prezydenta RP w środę, Karol Nawrocki podpisał 4 listopada 2026 r. pięć ustaw, w tym ustawę z dnia 18 września 2026 r. o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 roku (druk sejmowy nr 3010). Ustawa ma na celu zakończenie prowadzonych przez ZUS postępowań dotyczących nieprzedawnionych należności składkowych powstałych przed reformą systemu ubezpieczeń społecznych, tj. przed 1 stycznia 1999 r., których dochodzenie jest mało skuteczne i nieproporcjonalnie kosztowne. Ustawa ma zakończyć wieloletnie postępowania dotyczące historycznych zadłużeń, ograniczyć koszy ich obsługi i egzekucji oraz zwolnić zasoby kadrowe ZUS z obowiązku prowadzenia nieskutecznych czynności na rzecz dochodzenia należnościach nowszych i rokujących rzeczywistą możliwość odzyskania.
Czytaj również: Zaświadczenie z ZUS po kilku kliknięciach>>
Automatyczne umorzenie historycznych należności
Ustawa wprowadza automatyczne (z mocy prawa) umorzenie historycznych należności sprzed 1999 r., bez badania sytuacji dłużnika i bez wydawania decyzji. Umorzenie będzie dotyczyło m.in. nieprzedawnionych należności z tytułu: składek na ubezpieczenie społeczne, składek na Fundusz Pracy, składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Umorzeniu będą podlegały również powstałe w związku z określonymi w ustawie należnościami odsetki za zwłokę, dodatkowe opłaty, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, koszty egzekucyjne. Informacja o umorzeniu trafi na PUE ZUS albo na ostatni adres korespondencyjny (w przypadku, gdy profil informacyjny nie został założony).
- Umorzenie należności będzie powodowało automatyczne zakończenie postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających (niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy). Zgodnie z ustawą ZUS zawiadomi właściwe organy i podmioty uczestniczące w postępowaniach upadłościowych oraz restrukturyzacyjnych, o należnościach podlegających umorzeniu na podstawie ustawy - czytamy w informacji Kancelarii.
Dłużnicy ZUS będą mogli odstąpić od umorzenia
Co ważne, w związku z tym, że umorzenie może obniżyć podstawę przyszłych świadczeń lub wpłynąć na ustalanie kapitału początkowego, w przypadku osób opłacających za siebie składki (np. osób prowadzących działalność gospodarczą), ustawa przewiduje, że ZUS poinformuje te osoby o możliwości odstąpienia od umorzenia. Oświadczenie o odstąpieniu od umorzenia osoba będzie musiała złożyć w ciągu 30 dni od doręczenia zawiadomienia.
W ustawie wprowadzono też przepis, na podstawie którego przychody z tytułu umorzenia określonych w ustawie należności, nie będą stanowiły przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych.
Ustawa wejdzie w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 5 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem części przepisów, które wejdą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (m.in. dotyczące przesyłania przez ZUS określonych zawiadomień).
