Jakie są zasady liczenia okresów zatrudnienia uprawniających do trzynastki?
Czy pracownik zatrudniony w ramach umowy na zastępstwo zawartej od 1 kwietnia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r. oraz kolejnej zawartej od 15 września 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. jest uprawniony do dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 2015 r.?
Ogółem przepracował ponad 6 miesięcy.
W sytuacji przedstawionej w pytaniu pracownik jest uprawniony do dodatkowego wynagrodzenia rocznego.
Warunkiem uzyskania prawa do trzynastki jest przepracowanie u danego pracodawcy w ramach stosunku pracy co najmniej sześciu miesięcy w danym roku kalendarzowym. Wówczas dodatkowe wynagrodzenie roczne należne pracownikowi liczymy proporcjonalnie do okresu przepracowanego w trakcie roku kalendarzowego - ustawa z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników sfery budżetowej – dalej u.d.w.r.
Analizując kwestie związane z nabyciem prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego należy zwrócić uwagę na kwestie związane z liczeniem okresów zatrudnienia.
W zakresie ustalania prawa do uprawnień pracowniczych w orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że sposobu liczenia terminów określonych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny - dalej k.c. nie stosuje się do okresów, od których zależy nabycie uprawnień pracowniczych (m.in. postanowienie SN z dnia 11 grudnia 2009 r., II PK 223/09). W uzasadnieniu do tego orzeczenia SN stwierdził, że "w judykaturze utrwalony jest pogląd, że sposób liczenia terminów określonych w przepisach kodeksu cywilnego nie ma zastosowania do okresów, od których zależy nabycie uprawnień pracowniczych (zob. uchwała SN z dnia 21 maja 1991 r., I PZP 16/91, wyrok SN z dnia 19 grudnia 1996 r., I PKN 47/96). W uzasadnieniach tych orzeczeń podniesiono, że m.in. "w prawie pracy ustanowione są odrębne od cywilnych reguły liczenia terminów (okresów), zwłaszcza w związku z wprowadzeniem ustawowych okresów i terminów wypowiedzenia umów, w celu doprowadzenia do takiego stanu, by dzień, w którym zwyczajowo zatrudnia się pracowników, nie nakładał się (nie pokrywał się) na dzień, w którym rozwiązuje się stosunek pracy, a jedynie dzień ten bezpośrednio poprzedzał". Podobne stanowisko w tej sprawie reprezentuje Departament Prawa Pracy w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, który w piśmie z dnia 18 stycznia 2011 r. stwierdził, że "zasady obliczania okresu pracy warunkującego nabycie uprawnień pracowniczych są zawarte w postanowieniach prawa pracy (choć nie wprost) i odbiegają od reguł prawa cywilnego. Dlatego też staż pracy obliczany w miesiącach i latach upływa w przeddzień dnia odpowiadającego liczbie dnia początkowego, a nie w dniu odpowiadającym liczbie lub nazwie dnia początkowego".
Przykład: Pracownik pracował w Ministerstwie Rolnictwa od dnia 13 stycznia 2012 r. do dnia 12 lipca 2012 r. Czyli w 2012 r. przepracował wymagane sześć miesięcy do nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego.
Przedstawiając powyższe należy zwrócić uwagę na fakt, iż w inny sposób niż przedstawiony powyżej należy liczyć okres uprawniający do nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w sytuacji gdy pracownik pracował u danego pracodawcy klika razy w ciągu roku (czyli tak jak w przedstawionym przykładzie w pytaniu) a pomiędzy poszczególnymi umowami o pracę były przerwy. W tej sytuacji sumujemy wszystkie dni przepracowane w danym roku a do obliczeń należy przyjąć, że miesiąc ma 30 dni. Do zliczania terminów niepozostających w ciągłości odnosi się art. 114 k.c., zgodnie z którym jeżeli termin jest oznaczony w miesiącach lub latach, a ciągłość terminu nie jest wymagana, miesiąc liczy się za 30 dni, a rok za 365 dni.
Warto także przeanalizować czy na fakt nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego mają wpływ przerwy w zatrudnieniu w ciągu danego roku kalendarzowego. Z orzecznictwa SN wynika, iż bez znaczenia jest to czy dany pracownik przepracował minimum sześć miesięcy bez przerwy, czy też na okres ten składało się kilka umów o pracę z tym samym pracodawcą, nawet jeśli pomiędzy umowami o pracę występowały przerwy (zob. uchwała SN z dnia 7 września 1995 r., I PZP 23/95).
