Zapowiedź poluzowania wymogów wynikających z PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) co jakiś czas powraca w agendzie unijnych instytucji. Pod koniec września państwa członkowskie uzgodniły, że przewidziane w nim obowiązki rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) mogą nakładać nieproporcjonalne obciążenia na małych producentów opakowań, należy więc poszukać rozwiązania tego problemu.
Komisja ENVI chce zawiesić obowiązek przedstawiciela ROP
Z kolei 5 października 2026 r. w ramach prac nad pakietem uproszczeń Omnibus VIII temat omawiała Komisja Ochrony Środowiska, Klimatu i Bezpieczeństwa Żywności (ENVI) Parlamentu Europejskiego. Przegłosowane tego dnia stanowisko, które zostanie poddane dalszym pracom legislacyjnym, zakłada, że mikro i małe przedsiębiorstwa z siedzibą w Unii nie będą musiały do 1 stycznia 2035 r. ustanawiać przedstawiciela ds. ROP w każdym innym państwie członkowskim, do którego trafiają ich określone opakowania lub produkty w opakowaniu.
Obowiązek wyznaczania takiego przedstawiciela ds. ROP wynika obecnie art. 45 ust. 3 PPWR. Rozporządzenie to obowiązuje całej Unii od 12 sierpnia 2026 r. i obejmuje także polskich przedsiębiorców, chociaż nie ma jeszcze ustawy zapewniającej jego stosowanie.
Przepisy unijne posługują się terminem „producent”, ma on jednak tu szersze znaczenie - w niektórych przypadkach może obejmować importera bądź dystrybutora, także sklep internetowy.
- Przykładowo polski sklep zatrudniający 12 osób, który wysyła towary w opakowaniach bezpośrednio konsumentom w pięciu innych państwach UE i spełnia wskazane przesłanki, musi zapewnić przedstawicielstwo w każdym z tych państw – wskazuje Łukasz Pamuła, starszy menedżer w Thedy & Partners. - Oznacza to pięć krajowych umocowań, obok kosztów wynikających z uczestnictwa w systemach ROP. Obsługa formalna kolejnego rynku może być istotnym obciążeniem nawet wtedy, gdy sprzedaż do tego kraju pozostaje niewielka – dodaje.
Na konieczność poluzowania tych obowiązków wskazywała m.in. Agnieszka Majewska, rzecznik MŚP.
Sygnały o nieproporcjonalnych wymogach płyną też do Ministerstwa Rozwoju i Technologii. Jak przekazał niedawno w odpowiedzi na interpelację poselską nr 19703 wiceminister Michał Baranowski, przedstawiciele resortu brali udział w spotkaniach na ten temat z przedstawicielami branży kosmetycznej, branży napojów wprowadzanych w puszkach, z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem paletami wielokrotnego użytku. Padały argumenty m.in. o ryzyku wzrostu kosztów produkcji oraz pogorszenia konkurencyjności polskiego przemysłu.
Częściowe zwolnienie z ROP tylko dla małych firm
Nic nie wskazuje jednak, by czasowe zawieszenie obowiązku wyznaczenia upoważnionego przedstawiciela objęło większe firmy. Przewidujący to wniosek COM(2025) 982 został porzucony jeszcze w minionym półroczu, w czasie prezydencji cypryjskiej w UE.
Również w poniedziałkowym głosowaniu komisja ENVI opowiedziała się za węższym zakresem zwolnienia z obowiązku.
Zawieszenie miałoby objąć wyłącznie mikro i małe przedsiębiorstwa z siedzibą w Unii: zatrudniające mniej niż 50 osób i osiągające roczny obrót poniżej 10 mln euro lub roczną sumę bilansową poniżej 10 mln euro. Firmy średnie i duże oraz podmioty z siedzibą poza UE nie zostałyby objęte tym ułatwieniem – podsumowuje Łukasz Pamuła.
Na razie bez zwolnień z rejestracji i sprawozdawczości
Propozycja przegłosowana przez komisję parlamentarną nie zawiesza ponadto samej rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Nie zwalnia również z obowiązków rejestracyjnych i sprawozdawczych, nawet najmniejszych podmiotów. Przeciwko tak daleko idącym ułatwieniom jest m.in. polskie Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
- Rezygnacja z tych obowiązków ograniczałaby możliwość identyfikowania producentów działających na rynku oraz sprzyjałaby powstawaniu zjawiska „gapowiczów”, tj. podmiotów, które wprowadzają opakowania do obrotu, lecz nie uczestniczą w finansowaniu systemu ROP (pokrywającego m.in. koszty gospodarowania odpadami) – napisała wiceszefowa resortu Anita Sowińska w odpowiedzi na interpelację nr 19636.
Dodała jednak, że zwolnienia z obowiązku rejestracji, finansowania ROP i sprawozdawczości funkcjonują już w niektórych państwach członkowskich, dlatego MKIŚ „jest gotowe uczestniczyć w pracach nad określeniem odpowiedniego limitu ilości opakowań wprowadzanych do obrotu, poniżej którego zwolnienie takie mogłoby mieć zastosowanie”.
- W ocenie MKiŚ próg masowy powinien stanowić jedyną przesłankę zwolnienia, aby uniknąć niepewności związanej z oceną charakteru produktów i zapewnić jasne zasady dla przedsiębiorców oraz organów kontroli. Ponadto ewentualne zwolnienie powinno być ograniczone do producentów mających siedzibę w Unii Europejskiej – dodała Anita Sowińska.
Obowiązek ustanawiania przedstawiciela nadal obowiązuje
Stanowisko komisji ENVI będzie omawiane w Parlamencie Europejskim podczas posiedzenia zaplanowanego na 19–22 października 2026 r. Jak jednak zwraca uwagę Łukasz Pamuła, nawet jego akceptacja będzie oznaczała jeszcze konieczność negocjacji z Radą UE.
Rada UE dotąd była niechętna zmianom – w komunikacie z czerwca br. wskazała na poważne zastrzeżenia zdecydowanej większości państw członkowskich oraz planowany kompleksowy przegląd systemów ROP w ramach rozporządzenia CEA, czyli Circular Economy Act.
Na ten aspekt zwracają też uwagę polskie ministerstwa, przypominając, że Komisja Europejska ma opublikować CEA jesienią 2026 r. Wiceminister Baranowski deklaruje, że MRiT uważnie obserwuje prace Komisji i po ukazaniu się projektu będzie analizować go pod kątem uproszczenia zasad ROP i wsparcia polskich przedsiębiorców. Także wiceminister Sowińska z MKiŚ deklaruje gotowość do aktywnego uczestnictwa w pracach nad CEA.
- Dla przedsiębiorców decydujący będzie ostateczny tekst przepisów i termin rozpoczęcia stosowania ulgi. W odniesieniu do PPWR konieczne jest przyjęcie aktu zawieszającego obowiązek, jego publikacja w Dzienniku Urzędowym UE oraz nastąpienie przewidzianych w nim skutków prawnych. Do tego czasu art. 45 ust. 3 pozostaje podstawą obowiązku ustanawiania przedstawiciela – przypomina Łukasz Pamuła.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
