Odpowiedzialność cywilnoprawna projektanta
W związku z realizacją prac projektowych przez projektantw często dochodzi do naruszenia praw autorskich, ktre z reguły skutkuje odpowiedzialnością cywilnoprawną. Chodzi zasadniczo o dwa rodzaje odpowiedzialności, czyli odpowiedzialność kontraktową, związaną z nienależytym wykonywaniem umowy oraz odpowiedzialność ustawową, ktrą ponoszą osoby naruszające cudze prawa autorskie bez względu na to, czy naruszający i uprawniony związani są jakimkolwiek stosunkiem umownym.
1. Zagadnienia wstępne
Szczególne zasady odpowiedzialności cywilnoprawnej, związane z twórczą działalnością projektową, określają przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r.
Szczególne zasady odpowiedzialności cywilnoprawnej, związane z twórczą działalnością projektową, określają przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r.
o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.) - dalej u.p.a. Zasady te odpowiednio uzupełniają ogólne unormowania Kodeksu cywilnego. Są one istotne dla projektantów z dwóch względów – z uwagi na ochronę własnych praw oraz unikanie naruszania praw innych podmiotów, w tym innych projektantów.
2. Odpowiedzialność kontraktowa (za nienależyte wykonanie umowy)
Projektant, który podejmuje się realizowania twórczego projektu na podstawie określonej umowy, liczyć się musi z ponoszeniem określonej odpowiedzialności w razie jej nienależytego wykonania. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych przewiduje dwa tytuły takiej kontraktowej odpowiedzialności: 1) opóźnienie w realizacji projektu (por. art. 54 u.p.a.) oraz 2) obciążenie go wadami (por. art. 55 u.p.a.).
2.1. Jakie są skutki nieterminowego dostarczenia projektu?
W umowie o dzieło, na podstawie której realizowany jest twórczy projekt, określany jest termin jego dostarczenia zamawiającemu (ukończenia dzieła), co związane jest m.in. z terminarzem procesu inwestycyjnego. W takiej sytuacji projektant zobowiązany jest do dostarczenia zamawiającemu projektu w takim umownym terminie, jeżeli zaś wyjątkowo nie został on w umowie określony – niezwłocznie po ukończeniu utworu (art. 54 ust. 1 u.p.a.).
Jeżeli zobowiązanie to nie zostanie przez projektanta spełnione, musi on brać pod uwagę dwa możliwe modele zachowań zamawiającego: 1) optymistyczny i 2) pesymistyczny.
W pierwszym przypadku zamawiający nie musi korzystać z przysługującego mu ustawowo uprawnienia do dyscyplinowania projektanta, poprzestając nie nieformalnym monitowaniu go o rychłe zakończenie prac nad danym dziełem. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie temu, aby zamawiający natychmiast po upływie terminu na dostarczenie projektu wyznaczył projektantowi odpowiedni dodatkowy termin z zagrożeniem odstąpienia od umowy (por. art. 54 ust. 2 u.p.a.).
Odstąpienie od umowy przeprowadzane jest w formie skierowania do projektanta przez zamawiającego stosownego oświadczenia w tym zakresie, z którego powinna jasno wynikać wola rozwiązania umowy.
Nie można przy tym zapominać, że ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowi regulację szczególną w stosunku do przepisów kodeksu cywilnego, w tym regulujących umowę o dzieło.
I tak np. zgodnie z art. 635 k.c., jeżeli przyjmujący zamówienie (projektant) opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający może bez wyznaczania terminu dodatkowego od umowy odstąpić jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła.
(...)
2. Odpowiedzialność kontraktowa (za nienależyte wykonanie umowy)
Projektant, który podejmuje się realizowania twórczego projektu na podstawie określonej umowy, liczyć się musi z ponoszeniem określonej odpowiedzialności w razie jej nienależytego wykonania. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych przewiduje dwa tytuły takiej kontraktowej odpowiedzialności: 1) opóźnienie w realizacji projektu (por. art. 54 u.p.a.) oraz 2) obciążenie go wadami (por. art. 55 u.p.a.).
2.1. Jakie są skutki nieterminowego dostarczenia projektu?
W umowie o dzieło, na podstawie której realizowany jest twórczy projekt, określany jest termin jego dostarczenia zamawiającemu (ukończenia dzieła), co związane jest m.in. z terminarzem procesu inwestycyjnego. W takiej sytuacji projektant zobowiązany jest do dostarczenia zamawiającemu projektu w takim umownym terminie, jeżeli zaś wyjątkowo nie został on w umowie określony – niezwłocznie po ukończeniu utworu (art. 54 ust. 1 u.p.a.).
Jeżeli zobowiązanie to nie zostanie przez projektanta spełnione, musi on brać pod uwagę dwa możliwe modele zachowań zamawiającego: 1) optymistyczny i 2) pesymistyczny.
W pierwszym przypadku zamawiający nie musi korzystać z przysługującego mu ustawowo uprawnienia do dyscyplinowania projektanta, poprzestając nie nieformalnym monitowaniu go o rychłe zakończenie prac nad danym dziełem. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie temu, aby zamawiający natychmiast po upływie terminu na dostarczenie projektu wyznaczył projektantowi odpowiedni dodatkowy termin z zagrożeniem odstąpienia od umowy (por. art. 54 ust. 2 u.p.a.).
Odstąpienie od umowy przeprowadzane jest w formie skierowania do projektanta przez zamawiającego stosownego oświadczenia w tym zakresie, z którego powinna jasno wynikać wola rozwiązania umowy.
Nie można przy tym zapominać, że ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowi regulację szczególną w stosunku do przepisów kodeksu cywilnego, w tym regulujących umowę o dzieło.
I tak np. zgodnie z art. 635 k.c., jeżeli przyjmujący zamówienie (projektant) opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający może bez wyznaczania terminu dodatkowego od umowy odstąpić jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła.
(...)
Autor:
