Szpital nie musi zwracać Narodowemu Funduszowi Zdrowia ponad miliona złotych wypłaconych na podwyżki wynagrodzenia personelowi. Nakładanie na placówkę medyczną obowiązków wyłącznie na podstawie wystąpienia pokontrolnego jest bezprawne, bo strony łączy stosunek cywilny, który należy respektować – orzekł Sąd Apelacyjny w Poznaniu.
Strona powodowa - szpital sp. z o.o. wystąpiła do sądu z powództwem przeciwko Wojewódzkiemu Oddziałowi NFZ. Domagała się ustalenia, że stronie pozwanej nie przysługuje roszczenie o zapłatę 2 mln 266 tys. zł wraz z odsetkami.
Suma ta stanowiła jakoby kwotę tytułem nienależnie wykorzystanych środków finansowych przeznaczonych na wzrost wynagrodzeń za lata 2007-2008, co wynikało z ustaleń przeprowadzonych po kontroli.
Strona powodowa od 1 września 2007 r. prowadzi działalność w zakresie opieki zdrowotnej po przejęciu jej od zlikwidowanej placówki na podstawie uchwały Rady Powiatu z 25 lipca 2007 r.
Czytaj też: Wiśniewski: Reforma szpitali nie może odbywać się kosztem przedsiębiorców>>
Jednocześnie od 1 września 2007 r. spółkę tę łączy umowa z Narodowym Funduszem Zdrowia o świadczenie usług zdrowotnych, przy czym zawarta umowa nie obejmowała środków na podwyżki dla pracowników zgodnie z obowiązującą od 6 września 2006 r. ustawą z 22 lipca 2006 r. o przekazywaniu środków finansowych świadczeniodawcom na wzrost wynagrodzeń. Przed likwidacją pracownicy otrzymali podwyżki w ramach tej ustawy.
Z chwilą utworzenia nowej spółki zawarto nowe umowy z dotychczasowymi pracownikami. Powstały szpital wprowadził nowe zasady wynagradzania i jednocześnie uprościł obowiązujący dotychczas system. Rozmowy z pracownikami na temat nowych warunków pracy i płacy odbywały się indywidualnie oraz grupowo.
W rozmowach tych uczestniczyła m.in. kadrowa ze szpitala, aby móc od razu nawiązać i podpisać umowy. Proponowane pracownikom wynagrodzenie było na poziomie dotychczas otrzymywanego wynagrodzenia w poprzedniej placówce z uwzględnieniem już przyznanych podwyżek ze środków podwyżkowych.
Sprawdź w LEX: Łączenie SP ZOZ-ów - procedura krok po kroku >>
Nieuwzględnienie środków podwyżkowych groziłoby niemożliwością skompletowania kadry pracowniczej, zwłaszcza że strona powodowa miała zaledwie miesiąc na skompletowanie załogi i rozpoczęcie działalności. W związku zaś z nieotrzymaniem środków finansowych od strony pozwanej na wzrost wynagrodzeń strona powodowa postanowiła wypłacić je z własnych środków. I tak w okresie od 1 września 2007 r do 31 grudnia 2008 r. strona powodowa wypłaciła pracownikom i osobom uprawnionym podwyżki, w łącznej kwocie 2 mln 527 tys. zł.
Strona powodowa wyliczyła podwyżki dla 287 osób pracujących i współpracujących ze szpitalem w ten sposób, że najpierw ustalono średnie koszty pracodawcy dla każdego pracownika z pierwszego półrocza 2006 (okres, w którym nie były wypłacane środki podwyżkowe lub w miesiącach następnych, jeżeli osoby te nie świadczyły pracy w pierwszym półroczu 2006 r.). Następnie średnia pensja była porównywana dla każdej osoby z wynagrodzeniem, które otrzymywała w każdym miesiącu w okresie od września 2007 r. do grudnia 2008 r. Różnica dla każdego miesiąca stanowiła wartość wypłaconych już środków podwyżkowych dla danej osoby.
Czytaj w LEX: Wybrane problemy funkcjonowania placówek medycznych w świetle orzeczeń sądowych >>
W 2011 r. szpital wystąpił z powództwem przeciwko NFZ o zapłatę kwoty 3mln 709 tys. zł wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy uwzględnił żądanie pozwu do kwoty 3.441.464,54 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 27 stycznia 2012 r.
Na skutek apelacji NFZ Sąd Apelacyjny 19 września 2013 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo. Na skutek zaś skargi kasacyjnej strony powodowej Sąd Najwyższy 6 listopada 2014 r., sygn. akt II CSK 145/14 uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.
Ostatecznie Sąd Apelacyjny w Poznaniu 3 czerwca 2015 r. zobowiązał stronę pozwaną do zapłaty łącznej kwoty 3.720.296,27 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 27 stycznia 2012 r. do dnia zapłaty.
W wyniku zapadłych wyroków sądowych NFZ wypłacił spółce łączną kwotę 5 mln 650 zł, na którą to sumę składała się
W toku kontroli strona powodowa przedstawiła posiadaną dokumentację m.in. w postaci umów z pracownikami, listy płac, kart wynagrodzeń, rachunków i potwierdzeń przelewów, jak również dokumentów wewnętrznych, takich jak regulaminy wynagradzania. Początkowo kontrola miała obejmować 40 losowo wybranych pracowników, jednakże w toku kontroli postanowiono skontrolować wypłatę środków dla wszystkich pracowników szpitala. W protokole końcowym strona pozwana zakwestionowała wypłaconą przez szpital w latach 2007-2008 kwotę w wysokości 2 mln 527 tys. zł na wzrost wynagrodzeń.
Według NFZ, metodologia ustalenia tej kwoty, jako wypłaconych już środków podwyżkowych oraz rozliczenia środków podwyżkowych, nie znajduje racjonalnego odzwierciedlenia w wielkości uzyskanych przez poszczególnych pracowników wynagrodzeń.
Sąd Okręgowy ponownie rozpoznając sprawę ustalił, że to na pozwanym NFZ ciąży ciężar udowodnienia okoliczności niewydatkowania środków podwyżkowych przez powódkę. Sąd I instancji orzekł, że szpital nie jest zobowiązany do zwrotu pieniędzy Funduszowi.
Apelację od wyroku wywiodła strona pozwana, czyli NFZ. Ale nie została ona uwzględniona.
Maj 2023 r. z ochroną zdrowia - Redakcja LEX poleca >>
Sąd Okręgowy dokonał w tej sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny uznał za własne. I stwierdził, że apelujący Fundusz pomija całkowicie fakt, że przyjęta przez szpital metodologia podwyżek została w całości zaakceptowana przez działającą w szpitalu organizację związkową, zaś wydający w tej sprawie dwie opinie biegły sądowy w sposób jednoznaczny stwierdził, że powódka przeznaczyła w całości przekazane jej środki na podwyżki dla osób uprawnionych.
SA stwierdził, że strona pozwana nie zdołała skutecznie podważyć opinii biegłego, która m.in. stanowiła podstawę wydanego orzeczenia. W świetle zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego brak było podstaw do uznania, że środki te nie zostały wykorzystane, albo wykorzystane zostały niezgodnie z ich przeznaczeniem, co skutkowało stwierdzeniem braku podstaw do przyjęcia w myśl art. 471 kc, że powódka nienależycie wykonała łączącą strony umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Za chybiony uznano zarzut naruszenia art. 471 kc.
Zarzut naruszenia art. 64 ust. 9 ustawy z dnia 27.08.2004 r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w sytuacji , gdy wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego nie dają uzasadnionych podstaw do stwierdzenia, że powódka nie przeznaczyła w całości przekazanych jej środków na podwyżki dla pracowników, należało ocenić wyłącznie w kategoriach polemiki z prawidłowymi ustaleniami sądu.
Sąd Apelacyjny podkreślił, że relacja między powódką a pozwanym, ma charakter cywilnoprawny, więc nakładanie na szpital obowiązków wyłącznie na podstawie wystąpienia pokontrolnego jest bezprawne.
- To prawda, że art. 64 ust. 9 ustawy z 2004 r. niewątpliwie nakłada na podmiot kontrolowany obowiązek wykonania zaleceń pokontrolnych. Brak jest wszak podstawy prawnej do uznania, że powódka na jego podstawie obowiązana była do zwrotu kwoty, którą zgodnie z przeznaczeniem wykorzystała na podwyżki wynagrodzeń pracowników – dodał sąd II instancji.
Sygn. akt I ACa 711/21, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 20 marca 2023 r.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
