Osoby obłożnie chore, często starsze, wymagają specjalistycznej opieki. Dlatego ich dorosłe dzieci poszukują zakładów opiekuńczo- leczniczych, w których mogłyby  zostwić rodziców pod dobrą opieką. Do ZOL-i cieszących się dobrą opinnią ze względu na fachową opiekę personelu nad pacjentami, ustawiają się kilkutygodniowe a nwet i kilk miesięczne kolejki. Wiele osób zatsanwia się czy w ogóle stać ich będzie na to aby zapewnić rodzicom ZOL.

Pobyt w ZOL kosztuje tyle na ile pozwolą przepisy

Jak stanowi art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) – dalej u.ś.o.z. świadczeniobiorca ponosi koszty wyżywienia i zakwaterowania w świadczącym całodobowe usługi zakładzie opiekuńczo-leczniczym, pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej.

Miesięczną opłatę ustala się co do zasady w wysokości odpowiadającej 250% najniższej emerytury. Jednakże tak ustalona kwota "nie może być wyższa niż kwota odpowiadająca 70% miesięcznego dochodu świadczeniobiorcy w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej". Podstawą obliczenia limitu ceny za pobyt w ZOL, czyli za  wyżywienie i zakwaterowanie dla konkretnego świadczeniodawcy ,jest zatem jego miesięczny dochód w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Zgodnie z definicją wyrażoną art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.). Czyli dochodem jest suma pieniężna miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o:

  1. miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
  2. składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
  3. kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Ponadto, zgodnie z art. 8 ust. 4 u.p.s. do dochodu ustalonego zgodnie opisanymi wyżej zasadami nie wlicza się:

  1. jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;
  2. zasiłku celowego;
  3. pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;
  4. wartości świadczenia w naturze;
  5. świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;
  6. dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

Maksymalna cena za pobyt

Powyższe  przepisy oznaczają w praktyce, że dorosłe dzieci lub sami seniorzy wyliczając maksymalną cenę jaką może ponieść  pacjent za pobyt w ZOL, czyli  tytułem zakwaterowania i wyżywienia w zakładzie, najpierw od kwoty wynagrodzenia pwinni odjąć kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób, i dopiero od tak ustalonej kwoty obliczyć 70% stanowiące cenę pobytu.

Przykładowo kwotę 1000 zł należy najpierw pomniejszyć o kwotę alimentów, tj. 200 zł. Tak obliczony dochód wyniesie zatem 800 zł. Dopiero od tej kwoty należy obliczyć 70%. Oznacza to, że od pacjenta ZOL możE domagać się nie więcej niż 560 zł.

Sposób ustalania odpłatności za pobyt w zakładzie opiekuńczym jest dodatkowo precyzowany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie kierowania do zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych (Dz. U. poz. 731) dalej r.z.o.l. Z § 8 ust. 2 r.z.o.l. powołanego rozporządzenia wynika, że opłatę ustala się ponownie po każdorazowej zmianie wysokości dochodu świadczeniobiorcy przebywającego w zakładzie opiekuńczym.

 


Koszt pobytu w ZOL obciąża pacjenta a ewentualnie jego rodzinę

Do uiszczania opłaty za pobyt zobowiązany jest pacjent. O ile rodzina nie przyjęła na siebie wprost zobowiązania do ponoszenia kosztów pobytu pacjenta, zakład nie może się skutecznie domagać zapłaty od rodziny.

W zależności od sytuacji materialnej pacjenta może on odpowiednio domagać się zmiany zakresu nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego (zgodnie z zasadą, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego), czy wręcz wystąpić o zasądzenie na jego rzecz obowiązku alimentacyjnego od osoby zobowiązanej.

Jednakże roszczenie to przysługuje pacjentowi, ewentualnie reprezentowanemu przez opiekuna lub kuratora, nie może z nim wystąpić zakład. Należy również zwrócić uwagę, że w przypadku pacjentów ubezwłasnowolnionych, będą oni reprezentowani odpowiednio przez kuratora lub opiekuna. Opłaty będą zatem de facto uiszczane przez te osoby, jednakże podstawą ustalenia ceny nadal pozostanie dochód świadczeniobiorcy.