Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu ograniczonego na „Usługę transportu kolejowego towarów masowych dla Spółek Grupy Kapitałowej PGE". Wartość zamówienia przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Prawa zamówień publicznych .

Wybór najkorzystniejszej oferty spotkał się z protestem jednego z wykonawców, którzy złożyli oferty w przedmiotowym postępowaniu. Protestujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie w toku przedmiotowego postępowania art. 7, art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 90 ust. 1 i 3 Prawa zamówień publicznych , a w szczególności zaniechanie wezwania wykonawcy, którego ofertę wybrano, do wyjaśnienia zaoferowanej ceny. Protestujący podniósł, że cena zamieszczona w wygranej ofercie stanowi ok. 57% kwot, które Zamawiający przewidział na sfinansowanie zamówienia. Zdaniem Protestującego oznacza to, że Zamawiający winien co najmniej wystąpić do wykonawcy z żądaniem udzielenia wyjaśnień dotyczących ceny. Ponadto, zaoferowanie rażąco niskiej ceny można zakwalifikować także jako czyn nieuczciwej konkurencji, który stanowi oddzielną przesłankę odrzucenia oferty. Zamawiający protest oddalił, uzasadniając że do niedawna rynek towarowego transportu kolejowego stanowił monopol PKP. Od kilku lat stopniowo jednak się to zmienia, poprzez otwarcie rynku na konkurencję, co zmusza dotychczasowego monopolistę do obniżenia cen. Wartość szacunkowa została ustalona w oparciu o ceny, jakie zamawiający płacili dotychczasowemu przewoźnikowi, którym w większości przypadków jest właśnie Protestujący wykonawca, na podstawie wieloletnich umów ramowych. Protestujący złożył odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej.

Izba uznała, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie. W jej ocenie, Zamawiający bezpodstawnie zaniechał dokonania czynności określonych w przepisie art. 90 Prawa zamówień publicznych , a więc nie zwrócił się do wykonawcy o pisemne wyjaśnienia w związku z zaoferowaną ceną. Zamawiający powinien zwrócić uwagę na oszczędność metody wykonania zamówienia, wybrane rozwiązania techniczne, wyjątkowo sprzyjające warunki wykonywania zamówienia dostępne dla wykonawcy, oryginalność projektu wykonawcy czy też wpływ pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów. W ocenie Izby, złożone przez wykonawcę wyjaśnienia są o tyle ważne, że w oparciu o ich treść Zamawiający podejmuje decyzję o odrzuceniu oferty, co ma kardynalne znaczenie dla wykonawcy składającego takie wyjaśnienia. Izba uznała, że Odwołujący słusznie zauważył, że specyfika rynku kolejowego w Polsce, fakt, że usługi dotychczas świadczone były przez PKP, pozwala na przyjęcie założenia, iż ceny zaoferowane przez wybranego wykonawcę mogą nie obejmować całego czasookresu związania umową i nie obejmują realizacji całego przedmiotu zamówienia. W związku z powyższym, Izba nakazała Zamawiającemu unieważnić czynność wyboru oferty najkorzystniejszej, wezwać wybranego wykonawcę do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 Prawa zamówień publicznych i dokonać ponownego badania i oceny złożonych ofert.

Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 9 marca 2010 r., KIO/UZP 68/10

Przydatne materiały:
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2007 r. Nr 223, poz. 1655 ze zm.)

Zamawiający musi reagować, gdy oferowana cena budzi wątpliwości