Odpowiedź

Przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654 z późn. zm.) - dalej u.dz.l. , nie nakładają na podmioty lecznicze powstałe w wyniku przekształcenia obowiązku zachowania 100 proc. udziałów dla jednostki samorządu terytorialnego.

Uzasadnienie

Ustawa o działalności leczniczej wprowadziła rozwiązanie, które daje podmiotom leczniczym, samodzielnym publicznym zakładom opieki zdrowotnej, możliwość bezpośredniego przekształcenia się w spółki kapitałowe (art. 69 u.dz.l. ) oraz przewiduje specjalny tryb tego przekształcenia. Ustawa nie narzuca obowiązku, aby powstałej w wyniku przekształcenia spółce kapitałowej 100 proc. udziałów należało do jednostki samorządu terytorialnego. Ograniczenia mogą jednak wynikać z innych regulacji.

Szczególną ostrożność przy dokonywaniu przekształceń powinny zachować SP ZOZ-y, które korzystały z pomocy finansowej np. z dotacji, czy też ze środków pochodzących z funduszy UE. W takim wypadku zawsze należy badać zapisy umów, na podstawie których środki zostały przekazane, albowiem bardzo często warunkiem uzyskania i utrzymania środków jest to, aby majątek, w oparciu o który podmiot leczniczy będzie wykonywał świadczenia zdrowotne, pozostał majątkiem jednostki samorządu terytorialnego, a także aby zachowana została pełna kontrola jednostki nad spółką (poprzez posiadanie 100 proc. udziałów lub akcji). Takie warunki przewiduje przykładowo rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r.

Zgodnie z wyrażoną w nim zasadą trwałości projektów podmioty tworzące, które uzyskały środki w ramach projektu, nie mogą zbyć udziałów albo akcji w spółkach powstałych w wyniku przekształcenia, pod rygorem obowiązku zwrotu uzyskanych środków finansowych, przez okres 5 lat od:
- dnia podpisania umowy o dofinansowanie/wydania decyzji o dofinansowaniu, w odniesieniu do perspektywy 2004-2006,
- zakończenia realizacji projektu, w odniesieniu do perspektywy 2007-2013.@page_break@

Uwagi

Analizując kwestię przekształcania podmiotu leczniczego w kontekście przepisów ustawy o działalności leczniczej należy zwrócić uwagę na zapis art. 41 u.dz.l. , który stanowi, iż w podmiocie leczniczym działającym w formie spółki kapitałowej utworzonej m.in. przez jednostkę samorządu terytorialnego albo do którego j.s.t. przystąpiła i w którym posiada udziały albo akcje reprezentujące co najmniej 51 proc. kapitału zakładowego, uchwały zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia dotyczące:
1) rozwiązania spółki;
2) zbycia przedsiębiorstwa spółki;
3) zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki;
4) zbycia udziałów albo akcji, które powoduje utratę udziału większościowego w kapitale zakładowym spółki;
5) istotnej zmiany przedmiotu działalności spółki;
- są podejmowane większością trzech czwartych głosów, co należy uwzględnić w akcie założycielskim spółki.

W takim wypadku, członkowie rady nadzorczej reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego w podmiocie leczniczym są powoływani spośród osób, które złożyły egzamin, o którym mowa w przepisach o komercjalizacji i prywatyzacji, albo zostały zwolnione z obowiązku złożenia egzaminu zgodnie z tymi przepisami. Jeśli jednak są to członkowie pierwszej kadencji, to zgodnie z art. 210 ust. 3 u.dz.l. , jeśli do tej pory nie złożyli egzaminu, zobowiązani są to uczynić w terminie 6 miesięcy od dnia powołania, chyba że zostali zwolnieni z obowiązku złożenia tego egzaminu zgodnie z przepisami o komercjalizacji i prywatyzacji.

Pytanie pochodzi z publikacji Prawo i Zdrowie

Przydatne materiały:
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654 z późn. zm.)

Samorząd nie musi być wyłącznym udziałowcem podmiotu powstałego w wyniku przekształcenia SP ZOZ-u