NSA: Nagłe pogorszenie stanu zdrowia uzasadniało przywrócenie terminu

Pełnomocnik doznał nagłego i nieprzewidzianego pogorszenia stanu zdrowia, co zostało potwierdzone zaświadczeniem lekarskim. Okoliczność ta stanowiła usprawiedliwiony przypadek braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił oceny organu, że pełnomocnik mógł posłużyć się ad hoc jakimkolwiek innym radcą prawnym, adwokatem lub też aplikantem, np. poprzez znalezienie zastępstwa na jednej z grup, które funkcjonują w Internecie.

Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie od decyzji administracyjnej.

Odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu

Z uwagi na przekroczenie ustawowego terminu na zaskarżenie rozstrzygnięcia, złożono także wniosek o jego przywrócenie. W piśmie wyjaśniono, że pełnomocnik uchybił terminowi, ponieważ doznał pogorszenia stanu zdrowia. Znaczne skoki ciśnienia i brak reakcji na leki zmusiły go do pilnej konsultacji lekarskiej, której potwierdzeniem było dołączone zaświadczenie. Mecenas wskazał, że stan zdrowia nie pozwalał mu na przekazanie obowiązków i udzielenie stosownych pełnomocnictw substytucyjnych. Ponadto w okresie biegu terminu zatrudniony w kancelarii aplikant przebywał na urlopie naukowym. Natomiast wspólnik przebywał na delegacji służbowej. Nie przekonało to samorządowego kolegium odwoławczego, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wydane rozstrzygnięcie zostało zaskarżone.

Pełnomocnik był niezdolny do wykonywania czynności zawodowych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaznaczył, że osoby, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron, zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego.

Zobacz procedurę w LEX: Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) >

Zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym, przyczyną niedochowania terminu do wniesienia odwołania było nagłe pogorszenie stanu zdrowia pełnomocnika. Okoliczność ta miała potwierdzenie w załączonym zaświadczeniu lekarskim. Z dokumentu tego wynikało, że ze względu na stan zdrowia, pełnomocnik nie był zdolny do wykonywania czynności zawodowych, w tym do ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego i powiadomienia spółki o zaistniałej sytuacji.

Czytaj też w LEX: Przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym >

Okoliczność związana z pogorszeniem stanu zdrowia pełnomocnika miała charakter obiektywnie istniejącej przeszkody, która uniemożliwiała sporządzenie i złożenie odwołania od decyzji. Tym samym uprawdopodobnił on, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Mając powyższe na uwadze, sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Nie zakończyło to sporu, ponieważ kolegium wniosło skargę kasacyjną.

Zobacz szkolenie online w LEX: Skutki uchybienia przez stronę terminu w postępowaniu administracyjnym i procedura jego przywrócenia >

Nie można było posłużyć się jakimkolwiek innym pełnomocnikiem

Sprawą zajął się Naczelny Sąd Administracyjny, który zwrócił uwagę, że pełnomocnik uchybił terminowi z powodu nagłego i nieprzewidzianego pogorszenia stanu zdrowia. Okoliczność ta stanowiła usprawiedliwiony przypadek braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Mecenas uprawdopodobnił, że odwołanie nie mogło zostać wniesione przez jego wspólnika lub aplikanta. Nie było też możliwości, by zrobiła to za niego zaufana osoba trzecia. Sąd podkreślił, że pełnomocnik, jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego, musi dbać o dobro prawne swoich mocodawców i chronić ich dane wrażliwe. Tym samym nie mógł on posłużyć się ad hoc jakimkolwiek innym radcą prawnym, adwokatem lub też aplikantem, np. poprzez znalezienie zastępstwa na jednej z grup, które funkcjonują w Internecie. Natomiast fakt, że mógł on wcześniej wnieść odwołanie, lecz zwlekał z tym do ostatniego dnia ustawowego terminu, w którym zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie tej czynności, nie może stanowić podstawy odmowy uwzględnienia wniosku. W świetle powyższego, skarga kasacyjna została oddalona.

Wyrok NSA z 9 czerwca 2026 r., sygn. akt III OSK 427/25

Zobacz też linię orzeczniczą w LEX: Dopuszczalność żądania przez stronę przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w sytuacji gdy fachowy pełnomocnik ustanowiony przez tą stronę, w sposób zawiniony uchybił terminowi dokonania tej czynności >