Szkolenia online Przekształcenie OPS w CUS – problemy, ryzyka i wyzwania wdrożeniowe 24.08.2026 r., godz. 8:00
Zmień język strony
Prawo.pl

Samorządy mogą zwalniać honorowych dawców krwi z opłat za parkowanie

Samorządy mogą wprowadzać preferencje parkingowe dla honorowych i zasłużonych honorowych dawców krwi, w tym nawet zerowe stawki opłat za postój w strefach płatnego parkowania – twierdzi Ministerstwo Infrastruktury. Podkreśla, że decyzje w tym zakresie należą do władz lokalnych i nie planuje wydawania ogólnokrajowych wytycznych ani rekomendacji. Wiele samorządów takie preferencje już wprowadziło lub zamierza wprowadzić.

krew honorowe krwiodawstwo
Źródło: iStock

Temat wywołała posłanka Jolanta Zięba-Gzik, która zwróciła się do ministra infrastruktury z interpelacją, dotyczącą możliwości wprowadzenia i upowszechnienia rozwiązań parkingowych dla honorowych krwiodawców. W interpelacji wskazała, że osoby regularnie oddające krew wspierają system ochrony zdrowia i zasługują na praktyczne formy docenienia.

Jak wskazała parlamentarzystka, jednym z możliwych rozwiązań mogłoby być umożliwienie honorowym dawcom krwi korzystania z zerowej stawki opłaty za postój, specjalnych abonamentów, identyfikatorów, kart parkingowych lub elektronicznych uprawnień przypisanych do numeru rejestracyjnego pojazdu. Takie rozwiązania funkcjonują już w niektórych samorządach.

Jednak praktyka w tym zakresie jest niejednolita i zależy od decyzji poszczególnych gmin lub miast – wskazuje Jolanta Zięba-Gzik.

Dlatego zapytała m.in., czy obecne przepisy pozwalają na wprowadzanie takich preferencji oraz czy resort planuje przygotowanie wytycznych dla samorządów.

Ustawa daje samorządom szerokie kompetencje

W odpowiedzi Stanisław Bukowiec, sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury, przypomniał, że zgodnie z ustawą o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są co do zasady zobowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów w strefach płatnego parkowania i śródmiejskich strefach płatnego parkowania. Jednocześnie przepisy pozostawiają samorządom znaczną swobodę w kształtowaniu zasad pobierania tych opłat. Rady gmin i miast mogą bowiem ustalać wysokość stawek, wprowadzać opłaty abonamentowe lub zryczałtowane, a nawet stosować zerowe stawki dla określonych grup użytkowników dróg.

Resort zwrócił uwagę, że ustawodawca nie wskazał, które grupy mogą być objęte takimi preferencjami. Oznacza to, że decyzja w tym zakresie należy do organów samorządu terytorialnego.

Preferencje tak, ale z uwzględnieniem celu stref

Ministerstwo podkreśliło jednak, że swoboda samorządów nie ma charakteru nieograniczonego. Tworzenie stref płatnego parkowania ma bowiem służyć realizacji określonych celów ustawowych, takich jak zwiększenie rotacji pojazdów czy realizacja lokalnej polityki transportowej.

Jak wskazano w odpowiedzi, podstawowym celem funkcjonowania stref jest zapewnienie dostępności miejsc parkingowych na obszarach o dużym deficycie miejsc postojowych.  Opłaty mają ograniczać długotrwałe zajmowanie miejsc przez te same pojazdy i wspierać efektywne wykorzystanie przestrzeni parkingowej.

Z tego względu każdorazowo to samorząd powinien ocenić, czy wprowadzenie zwolnień lub ulg dla określonej grupy użytkowników będzie zgodne z funkcją strefy płatnego parkowania oraz lokalną sytuacją komunikacyjną.

Bez wytycznych i centralnych rekomendacji

Ministerstwo Infrastruktury uznało, że obowiązujące regulacje pozwalają samorządom na wprowadzenie preferencyjnych warunków korzystania ze stref płatnego parkowania dla honorowych dawców krwi. Ministerstwo nie widzi obecnie potrzeby doprecyzowywania przepisów ani tworzenia jednolitego ogólnokrajowego modelu takich ulg.

Resort uważa wiec, że obecne przepisy są wystarczające, aby samorządy mogły – jeśli uznają to za zasadne – przyznawać preferencje honorowym i zasłużonym honorowym dawcom. Nie planuje również przygotowania wytycznych, rekomendacji ani katalogu dobrych praktyk dotyczących ulg parkingowych dla krwiodawców.

Władze lokalne najlepiej znają potrzeby swoich mieszkańców oraz specyfikę poszczególnych miejscowości pod względem dostępności miejsc postojowych. To one powinny więc decydować o warunkach, na jakich wprowadzają zwolnienia lub preferencje dotyczące opłat za postój w strefach płatnego parkowania na swoim terenie – stwierdził wiceminister Bukowiec.

Przyznał jednocześnie, że nie dysponuje informacjami o liczbie gmin i miast, które już zdecydowały się na wprowadzenie takich rozwiązań.

 

Krwiodawcy zyskują nie tylko odznaczenia, ale i parkingowe przywileje

Od listopada ubiegłego roku taki ukłon w stronę honorowych krwiodawców zrobiła Rada Miasta Ostrołęki. Z opłat w strefie płatnego parkowania (SPP) zwolniła Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi, którzy oddali co najmniej 20 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość jej składników („Honorowi Dawcy Krwi – Zasłużeni dla Zdrowia Narodu”), zamieszkałych na terenie miasta i legitymujących się kartą parkingową „K”.

Aby ją uzyskać, krwiodawcy muszą przedstawić legitymację HDK, zaświadczenie wydane przez Regionalne Centrum Krwiodawstwa potwierdzające to uprawnienie wraz z odpowiednim wpisem i pieczęcią centrum krwiodawstwa, dokument potwierdzający tożsamość oraz miejsce zamieszkania, a także dowód rejestracyjny pojazdu i ważne prawo jazdy.

Zwolnienie z bezpłatnego parkowania obowiązuje przez rok – mówi Katarzyna Ogniewska, rzecznik prasowa Urzędu Miasta w Ostrołęce.

Z darmowego parkowania w SPP od 1 października skorzystają też dawcy krwi w Łodzi. Z ulgi będą mogli skorzystać mieszkańcy posiadający legitymację Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi I stopnia (można ją uzyskać po oddaniu 15 litrów krwi przez kobiety lub 18 litrów przez mężczyzn) albo Zasłużonego Dawcy Przeszczepu. Władze miasta obłożyły jednak zwolnienie dodatkowym warunkiem – trzeba rozliczać podatek dochodowy w Łodzi.

Darmowy abonament będzie dotyczył wyłącznie jednego pojazdu oraz będzie ważny przez dwa lata od momentu wydania – informuje Tomasz Śliwiński z Urzędu Miasta Łodzi.

Darmowych parkingów dla dawców krwi chcą też radni w Krakowie, którzy złożyli w tej sprawie projekt uchwały. Uprawnienie miałoby przysługiwać osobom posiadającym legitymację potwierdzającą nadanie odznaki „Zasłużony Honorowy Dawca Krwi I stopnia”, legitymację „Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu” lub odpowiednią legitymację honorowego dawcy krwi z potwierdzeniem właściwego Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Projekt przewiduje również objęcie zwolnieniem z opłat osób posiadających legitymację potwierdzającą nadanie odznaki „Zasłużony Dawca Przeszczepu”.

Dawców krwi zaczynają doceniać także mniejsze miasta. W Radzyniu Podlaskim w województwie lubelskim za darmo w strefie płatnego parkowania mogą parkować osoby posiadające Legitymację Honorowego Dawcy Krwi. Co roku muszą jednak przedłużać identyfikator u zarządcy drogi.

To zwolnienie cieszy się dużym zainteresowaniem krwiodawców. To nasz ukłon jako społeczności miasta w ich stronę – mówi Bożena Lecyk, wiceburmistrz Radzynia Podlaskiego.

 

 

Polecamy prawnicze książki samorządowe