Amnesty: Epidemia nie uzasadnia tłumienia protestów

Kryzys wywołany epidemią COVID-19 nie może być traktowany jako pretekst do tłumienia protestów, nie stanowi on również usprawiedliwiania dla nieuzasadnionego użycia siły czy nieproporcjonalnych sankcji nakładanych na uczestników zgromadzeń, które mogą odstraszać lub zniechęcać do korzystania z wolności zgromadzeń i wypowiedzi - przypomina polskiemu rządowi Amnesty International. 

Organizacja przeanalizowała zarówno zmiany wprowadzone w związku z epidemią do polskiego prawa jak i działania policji i innych służb wobec osób uczestniczących w obywatelskich protestach. 

Czytaj: Jest rozporządzenie - zmiany w ograniczeniach związanych z epidemią>>
 

AI przypomina, że polski rząd wprowadził całkowity zakaz zgromadzeń publicznych jako jeden ze środków prewencyjnych w odpowiedzi na pandemię COVID-19. Zakaz ten został wprowadzony po raz pierwszy w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 31 marca, a następnie potwierdzony kolejnymi rozporządzeniami Rady Ministrów przyjmowanymi w kwietniu i maju. Od 30 maja możliwe jest organizowanie zgromadzeń do 150 uczestników.

Czytaj: Fundacja Helsińska: Zakaz zgromadzeń za szeroki i bez podstawy prawnej>>
 

Surowe kary za udział w protestach

Organizacja udokumentowała kilka interwencji policji wobec uczestników zgromadzeń, w tym interwencję wobec aktywistów protestujących przeciwko korespondencyjnym wyborom prezydenckim planowanym na 10 maja. W kilku przypadkach, w maju, policja ukarała wysokimi mandatami protestujących, którzy domagali się niezależności sądownictwa oraz tych, którzy krytykowali rząd za brak wsparcia dla małych przedsiębiorstw w czasie COVID-19 (protesty zorganizowane w Warszawie 9, 16 i 23 maja znane jako Strajk Przedsiębiorców).
Z zebranych przez AI informacji wynika, że policja wysłała do Sanepidu ponad tysiąc wniosków o nałożenie kary na osoby biorące udział w majowych protestach, a na dziesiątki aktywistów nałożone zostały kary w wysokości nawet 10 000 zł.

Ograniczenia możliwe, ale z umiarem

- Państwa mogą nakładać ograniczenia na korzystanie z wolności zgromadzeń w celu spowolnienia rozprzestrzeniania się wirusa, jednak ograniczenia te muszą być konieczne i proporcjonalne. Co do zasady, prawo międzynarodowe zabrania nakładania na zgromadzenia zakazów generalnych. Każde zgromadzenie powinno być analizowane indywidualnie, aby ewentualne ograniczenia nakładane były tylko w zakresie koniecznym i proporcjonalnym do osiągnięcia zgodnego z prawem celu - stwierdza Amnesty International.

Czytaj: Prof. Wróbel: Zakaz zgromadzeń paraliżuje kampanię wyborczą>>