Szczepienia przeciw RSV za darmo dla kobiet w ciąży i seniorów

Jedną z często występujących chorób zakaźnych, które rozprzestrzeniają się zwłaszcza w sezonie jesienno-zimowym, jest wirus RSV. Powoduje on zapalenie górnych dróg oddechowych, które może prowadzić do poważniejszych powikłań. Choroba jest potencjalnie szczególnie groźna dla niemowląt i małych dzieci, a także seniorów. Profilaktyką jest w tym przypadku szczepionka, którą NFZ w niektórych przypadkach refunduje.

Jak przypomina Główny Inspektorat Sanitarny, RSV (respiratory syncytial virus), czyli syncytialny wirus oddechowy, należy do grupy wirusów wywołujących zakażenia dróg oddechowych człowieka (pneumowirusów). Nazwa pochodzi od specyficznego namnażania się wirusa w komórkach układu oddechowego. RSV powoduje sezonowe zakażenia dróg oddechowych, szczególnie groźne dla niemowląt i dzieci poniżej dwóch lat. Nie istnieje przyczynowe leczenie zakażenia RSV. Nasilenie się dolegliwości, szczególnie u najmłodszych dzieci, wymaga leczenia w szpitalu. RSV może rozprzestrzeniać się, gdy osoba zakażona kaszle lub kicha, poprzez bezpośredni kontakt z kimś, kto ma RSV lub przy dotknięciu zanieczyszczonej powierzchni. Zwykle u osób dorosłych RSV wywołuje objawy przypominające przeziębienie. Jednak w przypadku niemowląt, małych dzieci, osób starszych i osób z chorobami współistniejącymi, w tym z astmą, cukrzycą i chorobami układu krążenia, wirus ten może prowadzić do poważnych zakażeń dróg oddechowych. W Polsce w 2024 roku odnotowano aż 38 500 hospitalizacji z powodu RSV, z czego niemal połowę stanowiły dzieci do 2. roku życia. Dlatego GIS zachęca do szczepień, podobnie jak w przypadku profilaktyki zarażeń wirusem grypy oraz COVID-19. 

Szczepienie w ciąży chroni dziecko 

Obecnie pełna refundacja szczepionek przeciwko RSV jest oferowana kobietom w ciąży, pozwala to bowiem chronić również dziecko. 100 proc. refundacja przysługuje także seniorom, tj. osobom w wieku powyżej 65 lat. Z kolei na refundację kosztów w wysokości 50 proc. mogą liczyć osoby w wieku od 60 do 64 lat. 

Poza szczepieniami, u dzieci z grup zwiększonego ryzyka ciężkiego zakażenia RSV stosuje się profilaktykę bierną, czyli podaje się gotowe przeciwciała. Trzeba jednak pamiętać, że dzieci zdrowe, urodzone o czasie, które nie mają zagwarantowanej specjalnej profilaktyki, również są narażone na ciężki przebieg zakażenia RSV. Zakażenie tym patogenem dotyka niemal 90 proc. dzieci do drugiego roku życia i odpowiada za 20 proc. wszystkich ostrych infekcji dróg oddechowych. Jak przypomina GIS, do metod profilaktyki nieswoistej zaliczyć można:

• dokładne mycie rąk przed kontaktem i po kontakcie z chorym;
• izolację dziecka od zakażonych domowników (strategia kokonowa);
• w przypadku choroby opiekuna – zakładanie maseczek w czasie karmienia i pielęgnacji dziecka;
• unikanie ekspozycji dziecka na dym tytoniowy;
• wietrzenie pomieszczeń;
• unikanie zatłoczonych miejsc;
• karmienie piersią.

Dodatkowo, kobietom w ciąży zaleca się nie tylko szczepienie przeciw RSV, ale też przeciw grypie, krztuścowi, błonicy, tężcowi i krztuścowi oraz COVID-19. 

Czytaj także: W tym sezonie szczepienia przeciw grypie darmowe dla wielu pacjentów

Od połowy września ruszą zapisy na szczepienia przeciw COVID-19