Zmiany stawek VAT to za mało do zmiany kontraktu

Zamówienia publiczne wykonywane są w cenach brutto. Planowane od 1 stycznia 2011 roku podwyższenie stawek VAT i nieco inne określenie zakresu zwolnień od tego podatku, będzie oddziaływało na system zamówień publicznych zarówno w zakresie zamówień już wykonywanych, jak i zamówień aktualnie procedowanych. Zmiana stawek VAT w okresie wykonywania zamówienia lub w okresie między podpisaniem umowy a wykonaniem zamówienia nie jest sama z siebie przesłanką do automatycznego podwyższenia wynagrodzenia wykonawcy - pisze Adam Bartosiewicz na łamach miesięcznika "Finanse Komunalne".

W większości przypadków zamówienia publiczne wykonywane są przez podatników VAT. Znaczna część wykonawców to bowiem czynni podatnicy VAT, a dostawy, usługi bądź roboty budowlane, wykonywane w ramach zamówień publicznych, zazwyczaj nie korzystają ze zwolnień od podatku VAT. Oznacza to, że większość zamówień publicznych obciążona jest podatkiem od towarów i usług.
Cena zamówienia zawiera podatek od towarów i usług. Wynika to bezpośrednio z art. 2 pkt 1 ustawy z 29.01.2004 r. - Prawo zamówień publicznych1. Powołany przepis stanowi, że pod pojęciem ceny rozumieć należy cenę w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5.07.2001 r. o cenach. Ten przepis stanowi, że cena to wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę. W cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym. Według powszechnie przyjętego rozumienia przepis ten oznacza, że podatek VAT jest składnikiem ceny, stanowi element cenotwórczy, wobec czego sprzedawca towaru lub usługi, kalkulując cenę, uprawniony jest do wliczenia do niej podatku VAT należnego od tego towaru lub usługi.
Z powyższego wynika generalnie, że ustalona cena - po jakiej ma zostać wykonane zamówienie publiczne - to cena brutto (zawierająca podatek od towarów i usług). To zamawiający odpowiada za właściwe określenie stawki podatku dla wykonywanych przez siebie czynności. Obowiązek ten rozciąga się również na właściwe sporządzenie oferty. Wszelkie błędy w tym zakresie obciążają wykonawcę i mogą prowadzić do odrzucenia oferty jako błędnej.

Nie jest wykluczone, że w okresie pomiędzy podpisaniem umowy o zamówienie publiczne a wykonaniem całości bądź części zamówienia publicznego lub w czasie wykonywania zamówienia publicznego następuje zmiana stawek VAT. W takim przypadku wykonawca ma niewątpliwie obowiązek odprowadzić od swoich czynności (dostaw, usług bądź robót budowlanych) podatek od towarów i usług według stawki obowiązującej na dzień ich wykonania (ewentualnie na inny dzień, np. dzień otrzymania części płatności, jeśli w tym właśnie dniu powstaje obowiązek podatkowy).
Na wykonanie powyższych obowiązków nie ma wpływu to, przy zastosowaniu jakiej stawki VAT pierwotnie ustalono cenę zamówienia.

Artykuł: Zmiany stawek VAT od 1 stycznia 2011 r. a zamówienia publiczne , ukazał się w miesieczniku "Finanse Komunalne" 11/2010.