SN: Zdanie odrębne powoduje wyłączenie sędziego Korzeniowskiego
Sędzia powołana przed 2027 r. wyłączyła tzw. „starego” sędziego od orzekania w sprawie o wznowienie postępowania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Sędzia Barbara Skoczkowska zwróciła bowiem uwagę na zaufanie, które muszą wzbudzać sądy w demokratycznym państwie, przede wszystkim u stron postępowania. W związku z tym każdy sędzia, w stosunku do którego istnieje uprawniony powód, by obawiać się braku bezstronności z jego strony, musi zostać wyłączony.
Obrońca obwinionego radcy prawnego złożył pismo, w którym wskazał na potrzebę wznowienia z urzędu postępowania już zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z 3 lipca 2024 r. Chodziło o dyscyplinarkę radcy zawieszonego w wykonywaniu zawodu na trzy lata. Sądy dwóch instancji ustaliły, że radca jest winny tego, że w celu osiągnięcia korzyści majątkowych, działał razem z dyrektorem Izby Skarbowej, wbrew przepisom prawa dotyczącym obsługi prawnej przedsiębiorstw i podatników udostępnił mu firmę swojej kancelarii.
Zdanie odrębne do uchwały trzech Izb
Adwokat wniósł o wyłączenie sędziego Zbigniewa Korzeniowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy (na podstawie art. 42 par. 1 k.p.k. i art. 41 par. 1 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka). Obrońca obwinionego radcy prawnego wskazał, iż podstawą wniosku o rozważenie wznowienia postępowania kasacyjnego jest okoliczność oparta o tezę sformułowaną w uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. Sędzia Zbigniew Korzeniowski złożył zdanie odrębne do tej uchwały, sprzeciwiając się tym samym rozstrzygnięciu Sądu Najwyższego.
W zdaniu odrębnym Zbigniew Korzeniowski stwierdził, że akt powołania sędziego przez Prezydenta RP ma charakter konstytucyjny i ostateczny. W jego opinii, ewentualne wadliwości w procedurze poprzedzającej powołanie przed nową Krajową Radą Sądownictwa nie powinny automatycznie prowadzić do wniosku, że dany sędzia nie jest uprawniony do orzekania, a jego wyroki są wadliwe. Według sędziego, uchwała Sądu Najwyższego nie może w sposób generalny pozbawiać mocy urzędowej i statusu sędziów powołanych przez Prezydenta. A poza tym taka uchwała podważy stabilność tysięcy orzeczeń wydanych w sądach powszechnych.
Obrońca uważa, że postępowanie sędziego Zbigniewa Korzeniowskiego w jasny sposób ukazuje jego zapatrywanie na kwestie związane z udziałem organu ukształtowanego ustawą o KRS z 2017 r. w procedurze nominacyjnej sędziów oraz legalność funkcjonowania Izby Odpowiedzialności Zawodowej, co ma szczególne znaczenie w kontekście tej sprawy. Są zatem wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Czytaj też w LEX: Wyłączenie sędziów jako reakcja na wadliwe ich powołanie >
Wyłączenie sędziego jest zasadne
Wniosek o wyłączenie Zbigniewa Korzeniowskiego okazał się zasadny. Sędzia sprawozdawca Barbara Skoczkowska stwierdziła, że w sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z sytuacją budzącą wątpliwości. Odwołując się do ugruntowanej linii orzeczniczej trybunałów międzynarodowych, jak i sądów krajowych, zauważyła, że istotnymi elementami oceny niezawisłości sądu jest m.in. sposób powoływania jego członków, a także postrzeganie sądu jako posiadającego przymiot niezawisłość (np. wyrok ETPCz w sprawie Campbell i Feel). Tymczasem, faktem powszechnie znanym jest to, na co wskazuje w treści wniosku obrońca, że sędzia Zbigniew Korzeniowski pomimo powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego - Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych 5 marca 2007 r. bez udziału organu ukształtowanego ustawą o KRS z 2017 r., orzekając w 23 stycznia 2020 r., sprzeciwił się rozstrzygnięciu Sądu Najwyższego.
Czytaj też w LEX: Status sędziów powołanych z naruszeniem prawa po 6 marca 2018 r. oraz wydanych przez nich orzeczeń >
Tymczasem w świetle standardów krajowych oraz międzynarodowych, również organ ukształtowany ustawą o KRS z 2017 r. nie spełnia niezbędnych wymogów bezstronności i niezawisłości. Te kwestie zostały potwierdzone zarówno w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jak również Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, do którego odwołuje się wnioskujący. Te okoliczności oraz fakt, że w orzeczeniu końcowym dotyczącym radcy prawnego orzekała sędzia Maria Szczepaniec, powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z grudnia 2017 r., mogłyby prowadzić do wniosku o istnieniu uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sądu rozstrzygającego w tej sprawie.
Czytaj też w LEX: Ogłoszenie wyroku w świetle standardów konstytucyjnych i konwencyjnych a współczesne polskie procedury sądowe >
Zdaniem sędzi Skoczkowskiej konieczne jest zwrócenie uwagi na zaufanie, które muszą wzbudzać sądy w demokratycznym państwie, przede wszystkim u stron postępowania. W związku z tym każdy sędzia, w stosunku do którego istnieje uprawniony powód, by obawiać się braku bezstronności z jego strony, musi zostać wyłączony.
Postanowienie Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN z 2 lipca 2026 r., sygnatura akt II ZO 70/25
