Nowa ustawa o radcach, rozszerzenie przymusu adwokacko-radcowskiego. Są wytyczne dla radców

Kontynuacja prac nad przygotowaniem projektu nowelizacji ustawy o radcach prawnych, w tym m.in. nowych rozwiązań regulujących zasady wykonywania zawodu radcy prawnego oraz organizację i działanie samorządu; podjęcie i wspieranie inicjatywy ustawodawczej dotyczącej projektu ustawy regulującej kompleksowo rynek świadczenia pomocy prawnej w Polsce z uwzględnieniem rozszerzenia zakresu przymusu adwokacko-radcowskiego - to część z wytycznych przyjętych podczas XIII Krajowego Zjazdu Radców Prawnych.

Podczas zjazdu, na prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych wybrany został Włodzimierz Chróścik (na drugą kadencję). Wybrano członków KRRP, skład Wyższego Sądu Dyscyplinarnego i Wyższej Komisji Rewizyjnej. Przyjęte zostały też wytyczne dotyczące działania samorządu i jego organów na lata 2024-2028 (XII kadencja). Krajowy Zjazd wskazał w nich, że niezmienną powinnością samorządu zawodowego radców prawnych, jako zawodu zaufania publicznego, jest troska o ład konstytucyjny i praworządność działania organów władzy publicznej, które mają służyć ochronie oraz umacnianiu praw i wolności człowieka i obywatela.

- Wyrazem tej troski jest również oparty na postanowieniach Konstytucji stały wysiłek, podejmowany przez wszystkie organy i agendy samorządu zawodowego na rzecz niezależności zawodu, w tym nienaruszalności tajemnicy zawodowej oraz poszanowania autonomii samorządu w kształtowaniu zasad wykonywania zawodu radcy prawnego i jego etyki zawodowej - dodano.

Czytaj: Włodzimierz Chróścik ponownie prezesem Krajowej Rady Radców Prawnych>>

Prezes KRRP o priorytetach: nowe technologie, AI, legislacja, uaktywnianie radców​>>

Wyzwania społeczne, ekonomiczne, technologiczne

Zjazd w uzasadnieniu wytycznych zwrócił uwagę na wyzwania stojące przed radcami prawnymi i samorządem, jak wskazał, wynikające z szybkich zmian politycznych, społecznych, ekonomicznych i technologicznych. 

W związku z tym, uznał za kluczowe skoncentrowanie działań na: eliminowaniu niespójności w przepisach dotyczących zawodu radcy prawnego, większym udziale w tworzeniu prawa i polityk publicznych oraz pogłębianiu wiedzy o problemach i sytuacji związanych z wykonywaniem tego zawodu. 

Nowa ustawa o radcach, rozszerzenie przymusu adwokacko-radcowskiego

Krajowy Zjazd wezwał wszystkich członków Krajowej Izby Radców Prawnych oraz wszystkie organy i agendy samorządu zawodowego, aby w działalności samorządowej kierowali się następującymi wytycznymi:

• zaangażowanie samorządu radców prawnych w działania, mające na celu przywrócenie w Polsce ładu konstytucyjnego, praworządności działania organów władzy publicznej oraz gwarancji praw i wolności człowieka i obywatela;
• zwiększenie udziału przedstawicieli samorządu radców prawnych oraz stworzenie nowych form partycypacji we wszystkich fazach tworzenia aktów normatywnych, w szczególności z zakresu wymiaru sprawiedliwości, rynku pomocy prawnej oraz wykonywania zawodu radcy prawnego;
• kontynuacja prac nad przygotowaniem projektu nowelizacji ustawy o radcach prawnych poprzez w szczególności przygotowanie projektu nowych rozwiązań regulujących zasady wykonywania zawodu radcy prawnego oraz organizację i działanie samorządu;
• podjęcie i wspieranie inicjatywy ustawodawczej dotyczącej przygotowania projektu i uchwalenia ustawy regulującej kompleksowo rynek świadczenia pomocy prawnej w Polsce, z uwzględnieniem rozszerzenia zakresu przymusu adwokacko-radcowskiego;
• podjęcie i wspieranie inicjatywy ustawodawczej dotyczącej kompleksowego uregulowania świadczenia pomocy prawnej z urzędu i nieodpłatnej pomocy prawnej, ze szczególnym uwzględnieniem racjonalizacji zasad jej przyznawania i udzielania oraz urealnienia kwestii wysokości wynagrodzeń i zwrotu poniesionych wydatków;
• kontynuacja prac nad analizą możliwości oraz identyfikacją szans i zagrożeń związanych z następującymi zagadnieniami: - dopuszczeniem wykonywania zawodu w formie podmiotu będącego osobą prawną, w szczególności spółek kapitałowych (przy rozważeniu zasad dopuszczalności świadczenia pomocy prawnej przez zagraniczne osoby prawne lub ich oddziały), - kompleksowym uregulowaniem niezależności i tajemnicy zawodowej radcy prawnego,- specjalizacji zawodowej z uwzględnieniem uwarunkowań wynikających z prawa Unii Europejskiej i orzecznictwa trybunałów i sądów Unii Europejskiej w zakresie regulacji zawodów prawniczych oraz swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług;
• wzmacnianie pionu dyscyplinarnego, w szczególności w zakresie jego organizacji i funkcjonowania oraz informatyzacji; 
• dbanie o przestrzeganie zasad należytego wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki zawodowej, ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na autorytet, prestiż oraz wizerunek i zaufanie zawodu, jak i jego przedstawicieli;
• rozwój systemu prewencji dyscyplinarnej, w szczególności uwzględniającego publikowanie i upowszechnianie w środowisku radcowskim i społeczeństwie orzeczeń dyscyplinarnych, glos, stanowisk oraz opinii, prowadzenie specjalistycznych szkoleń z zakresu wykonywania zawodu i etyki zawodowej;

Samorząd wśród wytycznych wymienia:

• kontynuację prac i analiz dotyczących wpływu nowoczesnych metod i narzędzi pracy i komunikacji, z uwzględnieniem procesów cyfryzacji i informatyzacji, w tym informatyzacji podmiotów realizujących zadania publiczne, na kształtowanie publicznego zaufania do zawodu radcy prawnego, wykonywanie zawodu, doskonalenie zawodowe, aplikację radcowską oraz działalność samorządu radców prawnych i jego organów. Metodyczne wsparcie radców prawnych i aplikantów radcowskich w poznawaniu i wykorzystywaniu nowoczesnych narzędzi wykonywania zawodu;
• kontynuację prac nad poszerzaniem zakresu tematycznego doskonalenia zawodowego (nowe dziedziny) oraz pogłębianiem wiedzy w ramach specjalizacji, a także nad
• unowocześnianiem form i metod szkoleń, mając na celu podniesienie ich atrakcyjności, jakości i praktyczności. W szczególności należy uwzględnić formy zdalne, zapewniając ich dostępność dla wszystkich członków samorządu;
• wspieranie działalności naukowo-badawczej i publikacyjnej radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz zaprojektowanie i wdrożenie systemu prowadzenia badań empirycznych – dotyczących prawa, rynku pomocy prawnej, kompetencji zawodowych i wykonywania zawodu oraz pieczy samorządu nad jego należytym wykonywaniem, nad statusem i funkcjonowaniem samorządu radców prawnych i innych zawodów zaufania publicznego;
• popularyzacje aplikacji radcowskiej wśród studentów prawa. Wspieranie aplikacji radcowskiej jako rekomendowanej drogi dojścia do zawodu radcy prawnego i podnoszenie jakości i efektywności szkolenia zawodowego aplikantów radcowskich, w szczególności z uwzględnieniem form i metodyki nauczania osób dorosłych oraz położeniem nacisku na praktyczny wymiar szkolenia oraz podnoszenie jakości i efektywności doskonalenia zawodowego radców prawnych, z uwzględnieniem kompetencji pozaprawnych niezbędnych do wykonywania zawodu radcy prawnego. Tworzenie mechanizmów wspierających praktyczną doniosłość odbywania aplikacji pod kierunkiem radcy prawnego – patrona aplikanta radcowskiego; 
• wzmacnianie pozytywnego wizerunku i zaufania do zawodu radcy prawnego i aplikanta radcowskiego, zwiększenie zasięgu i skuteczności jego promocji, a także propagowanie korzystania z pomocy prawnej oraz podnoszenie poziomu kultury prawnej społeczeństwa m.in. poprzez działania promocyjne, edukacyjne i społeczne.

Aktywizacja radców, wzmocnienie pozycji 

Według Krajowego Zjazdu w XII kadencji istotne będzie podejmowanie działań mających na celu zaktywizowanie radców prawnych i aplikantów radcowskich do większego utożsamiania się z samorządem radców prawnych i zaangażowania się w jego działalność.

Konieczne będzie wzmocnienie pozycji samorządu radców prawnych na arenie międzynarodowej poprzez aktywny udział w międzynarodowych inicjatywach i organizacjach prawniczych, promowanie standardów etyki zawodowej oraz wymianę doświadczeń z zagranicznymi instytucjami oraz rozwijanie współpracy z zagranicznymi samorządami prawniczymi w celu wymiany wiedzy i dobrych praktyk, a także inwestowanie w projekty badawcze i szkoleniowe dotyczące międzynarodowego rynku usług prawnych.

Samorząd radcowski chce też kontynuować swoje zaangażowanie w działalność związaną z ochroną praw człowieka i obywatela w Polsce i innych krajach.