Od 17 lutego wyższe wynagrodzenie dla mediatora w postępowaniu cywilnym

Po blisko 10 latach zmieniają się stawki wynagrodzenia mediatorów w postępowaniu cywilnym. Minimalna stawka wyniesie 300 zł, maksymalna - 8 000 zł. Wprowadzono też rozróżnienie na mediacje w sprawach o wartości przedmiotu sporu do 200 tys. zł i powyżej tej kwoty.

W poniedziałek w Dzienniku Ustaw opublikowane zostało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 lutego 2026 r. w sprawie wysokości wynagrodzenia i podlegających zwrotowi wydatków mediatora w postępowaniu cywilnym, które podwyższa wynagrodzenia mediatorów w postępowaniu cywilnym.

Pierwotnie zmiany miały wejść w życie 1 lutego. Potem ministerstwo zmieniło planowany termin wejścia w życie rozporządzenia na 13 lutego 2026 r.. Pisaliśmy na ten temat w artykule: Wyższe wynagrodzenie dla mediatora w postępowaniu cywilnym - jednak od 13 lutego 2026 r.  Ostatecznie zmiany obowiązują od 17 lutego 2026 roku.

Urealniamy stawki, których wysokość nie zmieniła się od 2016 roku. Rozwiązania wprowadzone przez rozporządzenie uwzględniają potrzeby mediatorów oraz konieczność zachowania racjonalnych kosztów mediacji – podsumował wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha. 

Ministerstwo Sprawiedliwości wskazało, że zmiany wynikają z konieczności dostosowania obowiązujących regulacji do zmieniających się warunków gospodarczych. Wzrost kosztów życia, inflacja oraz wzrost kosztów prowadzenia działalności gospodarczej uzasadniają dostosowanie stawek wynagrodzenia mediatorów oraz wysokości wydatków podlegających zwrotowi do aktualnych realiów życia.

Czytaj też w LEX: Dobrowolny charakter mediacji w sprawach cywilnych – rozważania w przedmiocie nieskuteczności polskich regulacji na tle rozwiązań włoskich i greckich >

Nowe stawki dla mediatora od 17 lutego

Minimalne wynagrodzenie za przeprowadzenie mediacji wzrosło ze 150 do 300 złotych, a maksymalne z 2 tys. do 4 tys. zł, w sprawach o prawa majątkowe, o wartości przedmiotu sporu do 200 tys. zł.

Natomiast w sprawach o prawa majątkowe, o wartości przedmiotu sporu powyżej 200 tys. zł wynagrodzenie mediatora wynosić będzie 4 000 złotych oraz 1 proc. od nadwyżki ponad 200 tys. zł, nie więcej jednak niż 8 tys. zł za całość postępowania mediacyjnego.

W sprawach niemajątkowych oraz tych, w których nie można ustalić wartości przedmiotu sporu, stawka za pierwsze posiedzenie została podniesiona ze 150 do 300 zł, a za każde kolejne z 100 do 200 zł. Łączny limit wynagrodzenia w tego rodzaju sprawach wzrósł z 450 zł do 900 zł.

Czytaj też w LEX: Rozliczanie należności mediatora w postępowaniu mediacyjnym wszczętym na podstawie postanowienia sądu – wczoraj i dziś >

W razie nieprzystąpienia stron do mediacji mediatorowi przysługiwać będzie zwrot poniesionych wydatków w wysokości nieprzekraczającej 110 złotych.

W przypadku wydatków rzeczowych, takich jak wynajem pomieszczenia, zwrot wydatków został podniesiony z 70 do 110 zł. Natomiast zwrot wydatków mediatora na korespondencję podniesiono z 30 do 50 zł.

Czytaj też w LEX: Mediacja po reformie KPC >

Wynagrodzenie mediatora będącego podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług, określone w rozporządzeniu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług obliczoną zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług.

W sprawach, w których sąd skierował strony do mediacji przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 12 lutego 2026 roku, stosuje się przepisy dotychczasowego rozporządzenia, obowiązujące od 2016 roku.

Mediatorowi potrzebna duża wiedza i dobra organizacja

Ministerstwo Sprawiedliwości zaznacza, że mediatorzy pełnią funkcję wyspecjalizowanych podmiotów wspierających strony w rozwiązywaniu sporów o wysokim stopniu złożoności prawnej, technicznej i gospodarczej.

Z danych resortu za rok 2024 wynika, że znaczącą część wpływu do sądów okręgowych w pierwszej instancji stanowią sprawy cywilne o wysokim stopniu złożoności i znacznej wartości przedmiotu sporu. W szczególności są to sprawy, w których wartość przedmiotu sporu mieści się w przedziale: powyżej 75 tys. do 150 tys. zł (26 689 spraw), powyżej 150 tys. do 200 tys. zł (18 964 spraw), powyżej 200 tys. do 500 tys. zł (62 649 spraw), powyżej 500 tys. do 1 mln. zł (21 094 spraw).

Czytaj też w LEX: Najważniejsze zmiany w KPC wynikające z nowelizacji z 5 sierpnia 2025 r. >

Sprawy te często obejmują spory gospodarcze między przedsiębiorcami, spory inwestycyjne, roszczenia wynikające z umów o roboty budowlane oraz kontrakty o wysokim stopniu złożoności technicznej i prawnej. Wymienione sprawy cechuje nie tylko wysoka wartość ekonomiczna, ale i wysoki stopień złożoności. Często obejmują one wieloletnie relacje kontraktowe, skomplikowane świadczenia wzajemne, spory dotyczące zakresu wykonanych robót lub usług, jak również kwestie rozliczeń finansowych wymagające przeprowadzenia analiz technicznych, kosztorysowych bądź eksperckich. W wielu przypadkach niezbędne jest uwzględnienie specyficznych zagadnień branżowych, takich jak procedury budowlane, normy wykonawcze, terminy realizacji zobowiązań, czy też zasady odpowiedzialności za wady i opóźnienia. Taki stan rzeczy przekłada się na konieczność posiadania przez mediatorów odpowiedniego przygotowania specjalistycznego, zarówno w zakresie wiedzy merytorycznej, jak i umiejętności organizacyjnych - podkreśla MS.

Więcej materiałów związanych z tym tematem znajdziesz w LEX:

• E-mediacja w postępowaniu cywilnym – pożądana regulacja czy absurdalna hiperinflacja? Przepis art. 183(11) zd. 3 k.p.c. jako kolejny przykład (nie)kompetencji (ir)racjonalnego ustawodawcy >
• O możliwości zastosowania mediacji w postępowaniu administracyjnym na przykładzie postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach >
• Mediacje w sprawie o ochronę danych osobowych >