Świadek będzie musiał podać adres e-mail
Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji kodeksu postępowania karnego oraz ustawy o doręczeniach elektronicznych. Celem nowelizacji jest dostosowanie przepisów do ustawy, która weszła w życie 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. Według tej nowelizacji świadkowie będą podawali więcej danych potrzebnych do sprawnego prowadzenia postępowania. Oprócz dotychczasowych informacji świadek będzie podawał także numer PESEL. Jeżeli go nie posiada, poda nazwę i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwę organu, który go wydał.
Wprowadzenie zmian w ustawie o doręczeniach elektronicznych (UoDE) ma na celu usprawnienie oraz rozwój publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (PURDE), kwalifikowanej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego oraz publicznej usługi hybrydowej (PUH), zwanymi dalej łącznie „e-Doręczeniami”.
Nowela zakłada rozszerzenie zakresu danych, które są pobierane od świadka w trakcie przesłuchania o numer PESEL, numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej. W przypadku osób nieposiadających numeru PESEL, autorzy projektowanych przepisów założyli konieczność ustalenia nazwy i numeru dokumentu tożsamości oraz nazwy organu, który wydał ten dokument.
Celem projektowanej ustawy jest wyeliminowanie zauważonych problemów m.in. związanych z kwalifikowaniem wybranych podmiotów jako podmiotów publicznych, których dotyczą przepisy ustawy. Organ prowadzący postępowanie będzie również odbierał numer telefonu i adres poczty elektronicznej. Dzięki temu ułatwiony zostanie kontakt ze świadkiem, np. w celu przekazania informacji o terminie czynności procesowych. Numer PESEL pozwoli szybciej i jednoznacznie zidentyfikować osobę, co ułatwi uzyskiwanie dokumentów potrzebnych w sprawie, np. dokumentacji medycznej lub informacji z urzędów.
A nowe dane świadków będą lepiej chronione.
Rozszerzony katalog danych świadka
Ustalenie numeru PESEL świadka będzie pomocne przy uzyskiwaniu np. dokumentacji medycznej czy urzędowej. Z kolei dane odbierane od osób nieposiadających tego numeru będą stanowić - jak wskazano - element dopełniający ich identyfikację. Według autorów projektowanych przepisów rozszerzenie podawanych przez świadka danych o numer telefonu i adres poczty elektronicznej ma na celu usprawnienie komunikacji między świadkiem a organami procesowymi, a tym samym - usprawnienie przebiegu postępowania. Dane te - podobnie jak dotychczas przewidziane w ustawie - będą podlegać ochronie poprzez umieszczenie ich w załączniku do protokołu przechowywanym w załączniku adresowym do akt danej sprawy.
Obecnie katalog danych odbieranych od świadka podczas przesłuchania obejmuje: imię, nazwisko i wiek świadka, wykonywane przez niego zajęcie, wcześniejszą karalność za fałszywe zeznanie lub oskarżenie oraz stosunek świadka do stron. Ustala się także miejsce zamieszkania świadka.
Przepisy wejdą w życie po uchwaleniu zmian przez Parlament, podpisie prezydenta i publikacji w Dzienniku Ustaw. Vacatio legis wynosi 14 dni.
Czytaj też w LEX: Typowe błędy profesjonalnych pełnomocników w pismach procesowych w sprawach karnych >
Więcej nowoczesności
Projekt nowelizacji przewiduje również uchylenie przepisów dotyczących wykorzystywania w toku procesu karnego faksu w związku z wycofywaniem się z użytkowania tego urządzenia wobec braku posiadania niewłaściwych mechanizmów bezpieczeństwa. Nowela zakłada także zastąpienie występującego w art. 192a k.p.k. sformułowania „odciski daktyloskopijne” sformułowaniem „odciski linii papilarnych", gdyż stosowany dotychczas termin nie jest zgodny z przyjętą w nauce terminologią z zakresu kryminalistyki i biometrii.
Jak podaje autor projektu – Ministerstwo Cyfryzacji - do końca czerwca 2026 roku użytkownicy założyli już ponad 4,3 miliona adresów do doręczeń elektronicznych, a za pośrednictwem systemu zrealizowano ponad 90 milionów przesyłek elektronicznych i hybrydowych. To wyraźny sygnał, że e-Doręczenia na dobre wpisują się w codzienny kontakt obywateli, przedsiębiorców i instytucji z administracją publiczną.
Czytaj też w LEX: Jak kupuje się usługi i produkty prawnicze w erze social mediów? >
Coraz więcej użytkowników
Wśród wszystkich skrzynek do doręczeń elektronicznych największą grupę stanowią te założone przez obywateli – to już 2,3 miliona. Przedsiębiorcy mają już ponad 1,5 miliona skrzynek, a podmioty publiczne – ponad 48 tysięcy.
Z rozwiązania chętnie korzystają również przedstawiciele zawodów zaufania publicznego. Adwokaci, radcy prawni, notariusze oraz inne grupy zawodowe założyli łącznie ponad 64 tysiące skrzynek do doręczeń elektronicznych. Inne podmioty niepubliczne mają ich ponad 400 tysięcy, a komornicy założyli ich już ponad 2 tysiące.
Czytaj też w LEX: Jak zadawać pytania sztucznej inteligencji, aby wspierała myślenie prawnicze, a nie je zastępowała? >
W całym okresie funkcjonowania systemu nadano ponad 90 milionów przesyłek, w tym blisko 52 milionów hybrydowych i ponad 38 milionów cyfrowych listów poleconych. Od stycznia 2026 roku użytkownicy zrealizowali ponad 23 milionów przesyłek rejestrowanych doręczenia elektronicznego (PURDE) oraz ponad 20 milionów przesyłek hybrydowych (PUH).
