Strasburg: zatrzymanie chorego psychicznie bez opieki narusza prawa człowieka

Zatrzymanie osoby chorej psychicznie, które przeciągnęło się na okres ponad trzech dni, bez zapewnienia odpowiedniej opieki psychiatrycznej, naruszyło godność zatrzymanego uznał Europejski Trybunał Praw Człowieka.

Sprawa ta dotyczy obywatela Wielkiej Brytanii, który został zatrzymany przez lokalną policję za zakłócanie porządku. Lekarz psychiatra zdiagnozował u niego zaburzenia psychiczne wymagające hospitalizacji. Pobliski szpital psychiatryczny przyjął jednak skarżącego dopiero 3 dni później, ponieważ ze względu na zatrzymanie w areszcie jego przypadek nie został uznany za pilny. Skarżący spędził ten czas w celi aresztu śledczego, gdzie krzyczał, zdejmował z siebie ubrania, walił głową w ścianę, pił wodę z muszli klozetowej oraz rozcierał na swojej skórze jedzenie i fekalia.

Trybunał uznał ten stan rzeczy za naruszenie godności skarżącego, a zatem za złamanie art. 3 Konwencji o prawach człowieka. Bez wątpienia zatrzymanie skarżącego było zasadne, skoro stanowił zagrożenie dla samego siebie i dla otoczenia. Ani funkcjonariusze policji, ani personel medyczny nie poniżali go rozmyślnie. Jednakże – zgodnie z rozpoznaniem psychiatry, który go zbadał – skarżący pilnie potrzebował właściwej opieki psychiatrycznej, a tym samym jego położenie było szczególnie delikatne. W tej sytuacji to na państwie spoczął obowiązek właściwego zadbania o skarżącego. Trzydniowe pozostawienie go samego w celi, w oczekiwaniu na przyjęcie do szpitala psychiatrycznego w coraz gorszym stanie zdrowia, sprowadziło się do poniżającego traktowania sprzecznego z art. 3 Konwencji.

Trybunał przyznał skarżącemu w związku z naruszeniem art. 3 Konwencji 3 000 euro tytułem doznanej krzywdy moralnej oraz zasądził zwrot poniesionych kosztów i wydatków.

Omawiany wyrok dobrze wpisuje się w konsekwentną linię orzeczniczą ETPC dotyczącą ochrony praw osób pozbawionych wolności. Osoby te uznawane są za osoby znajdujące się w szczególnie delikatnym położeniu. Na państwie spoczywa odpowiedzialność za ich życie, zdrowie i dobrostan, a argumentem uzasadniającym takie założenie jest fakt, iż osoba pozbawiona wolności znajduje w pełni pod kontrolą funkcjonariuszy państwowych. Odpowiedzialność ta jest tym większa, im bardziej nieporadny jest sam zainteresowany. Trudno o lepszy przykład takiej sytuacji niż choroba psychiczna. Wyrok ten pokazuje, iż państwo musi aktywnie angażować się w ochronę praw osób z tego typu zaburzeniami.

Tak wynika z wyroku Trybunału z 3 maja 2012 r. w sprawie nr 24527/08, M.S. przeciwko Wielkiej Brytanii.

Artykuł pochodzi z programu System Informacji Prawnej LEX on-line