Będą prostsze i bardziej przejrzyste pouczenia?
Rząd przyjął projekt nowelizacji kodeksu postępowania karnego, który w założeniu ma umożliwić wprowadzenie prostszych i bardziej przejrzystych pouczeń dla świadków, pokrzywdzonych i oskarżonych oraz rozszerzenie informacji o przysługujących im prawach. Przykładowo tymczasowo aresztowani mają być informowani o prawie do dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia w przypadku niewątpliwie niesłusznego zatrzymania lub tymczasowego aresztowania.
Jak zapewnia rząd, dzięki zmianom uczestnicy postępowań łatwiej zrozumieją swoje prawa i obowiązki. - Przepisy umożliwią ministrowi sprawiedliwości ustalanie wzorów tych pouczeń. Będą one dostępne m.in. na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości wraz z tłumaczeniami na najczęściej używane języki obce - dodano.
Czytaj: WSA: Błędne pouczenie o środkach zaskarżenia to nie błąd pisarski ani oczywista omyłka>>
Aresztowani będą pouczani o możliwości dochodzenia odszkodowań
Projekt zakłada uporządkowanie i doprecyzowanie zasad informowania uczestników postępowania karnego o ich prawach i obowiązkach. Co więcej, określa zakres pouczeń przekazywanych oskarżonym, pokrzywdzonym i świadkom oraz dostosowuje je do etapu postępowania.
Rozszerza też pouczenia dla osób zatrzymanych i tymczasowo aresztowanych. Mają być m.in. dodatkowo informowani o prawie do dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia w przypadku niewątpliwie niesłusznego zatrzymania lub tymczasowego aresztowania.
Regulacja zakłada też uproszczenie i uporządkowanie pouczeń w postępowaniu przygotowawczym.
Co do usunięcia, co do uzupełnienia?
Usunięte natomiast mają zostać informacje dotyczące praw, które aktualizują się dopiero na etapie postępowania sądowego. Dodane zostaną m.in. informacje o konsekwencjach niestawiennictwa na czynności procesowe i zasadach usprawiedliwiania nieobecności.
Projekt zakłada również uzupełnienie informacji przekazywanych oskarżonym przy doręczeniu aktu oskarżenia. Chodzi – jak wskazano - m.in. o prawo do korzystania z pomocy obrońcy, możliwość ubiegania się o obrońcę z urzędu, zasady dostępu do akt sprawy.
Rozszerzone mają zostać również pouczenia związane z wyrokiem nakazowym.
Oskarżeni będą otrzymywać bardziej szczegółowe informacje dotyczące zasad wniesienia sprzeciwu, terminów, możliwości ich przywrócenia oraz skutków złożenia sprzeciwu po terminie - dodano.
Regulacja zakłada również wprowadzenie nowych pouczeń dla stron postępowania w związku z posiedzeniami i rozprawami. Informacje będą obejmować m.in. zasady korzystania z pomocy obrońcy, pełnomocnika i tłumacza, warunkowego umorzenia postępowania.
Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
