Szkolenie online KSeF dla prawników. Nowe obowiązki kancelarii prawnych 5.03.2026 g. 14:00
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Potrzebna koordynacja projektów o dożywotniej rencie i odwróconej hipotece

Odwrócony kredyt hipoteczny i dożywotnie świadczenie pieniężne - to dwa projekty przygotowywane obecnie przez rząd. Konferencja Przedsiębiorców Finansowych zwraca uwagę na kluczową rolę równoległego wprowadzania tych instytucji.

Rządowe Centrum Legislacji opublikowało dwa projekty zakładające wprowadzenie do polskiego systemu dwóch instytucji pozwalających na uwolnienie kapitału z posiadanej nieruchomości.

Odwrócony kredyt hipoteczny jest usługą equity release w modelu kredytowym. Obecnie na polskim rynku dostępna jest jedynie usługa equity release w opcji sprzedażowej, ukształtowana na podstawie przepisów art. 903, 906 i 908 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121). Różnica między dwoma modelami sprowadza się do momentu przeniesienia prawa do nieruchomości na świadczeniodawcę oraz na sposobie zabezpieczenia interesów spadkobierców kredytobiorcy.

Umowa o odwrócony kredyt hipoteczny w projektowanej regulacji charakteryzowałaby się tym, że prawo do nieruchomości ulegałoby przeniesieniu na instytucję kredytową z chwilą śmierci kredytobiorcy. Po śmierci beneficjenta jego spadkobiercy mogliby podjąć decyzję o dokonaniu spłaty kredytu i zachowaniu prawa do nieruchomości. Jednak nawet w przypadku przeniesienia prawa do nieruchomości na instytucję kredytującą spadkobiercom byłaby przekazywana kwota różnicy pomiędzy wartością roszczenia instytucji, a wartością nieruchomości.

Projekt ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym, obecnie znajduje się w Sejmie, gdzie odbyło się nad nim I czytanie.

Dożywotnie świadczenie pieniężne jest natomiast usługą equity release, tyle, że w modelu sprzedażowym, zgodnie z nią właściciel lokalu mieszkalnego przenosi jego własność w zamian za zobowiązanie nabywcy (świadczeniodawcy) do wypłaty dożywotnich świadczeń okresowych, z jednoczesnym ustanowieniem służebności osobistej mieszkania (budynku, lokalu mieszkalnego). Wypłata świadczeń będzie zabezpieczona m.in. hipoteką na nieruchomości. Projekt został w poprzednim tygodniu przedstawiony przez Rządowe Centrum Legislacji.

Konferencja Przedsiębiorców Finansowych podkreśliła, że obie instytucje znacząco różnią się od siebie i odpowiadają potrzebom klientów znajdujących się w różnej sytuacji majątkowej. Nierównoczesne wprowadzenie projektów może spowodować potencjalne straty dla seniorów, którzy pochopnie zdecydują się na produkt nieodpowiadający ich potrzebom.

Odwrócony kredyt hipoteczny będzie najprawdopodobniej ofertą kierowaną do osób o względnie wyższym statusie majątkowym i pozwoli na zwiększenie dochodów, ale tylko przez ściśle określony czas. Zakończenie umowy między bankiem a konsumentem nie powinno w założeniu prowadzić do pogorszenia jakości życia takiej osoby. Sytuacja ma się odwrotnie przy rencie dożywotniej, z której korzystać będą osoby o znacząco niższych dochodach, które nie pozwalają na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb. W związku z tym wcześniejsze zakończenie umowy wiązałoby się, dla takich osób, ze znaczącym pogorszeniem warunków codziennego życia.

W związku z tymi różnicami KPF zaleca, aby procesowanie nad oboma projektami toczyło się równoległe, a ich wejście w życie było skoordynowane. Dzięki temu ograniczone zostaną negatywne społeczne skutki korzystania z niedopasowanych produktów przez seniorów.

Źródło: www.kpf.pl,

Polecamy książki prawnicze