ETS: Polacy mogą otrzymywać świadczenia rodzinne w Niemczech

Prawo Unii nie stoi na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie, które co do zasady nie jest właściwe, przyznało świadczenia rodzinne na rzecz pracowników oddelegowanych lub sezonowych orzekł 12 czerwca Trybunał w Luksemburgu.

Trybunał UE dodał, że przepis krajowy, który wyklucza takie świadczenia w przypadku, gdy świadczenie należy się w innym państwie narusza swobodę przepływu pracowników.

Reguła generalna
Zgodnie z rozporządzeniem unijnym nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników migrujących, pracownicy co do zasady podlegają ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym są zatrudnieni. Pracownicy, którzy zostali oddelegowani do innego państwa członkowskiego w celu wykonywania tam pracy („pracownicy oddelegowani”) oraz pracownicy, którzy tymczasowo wykonują pracę w innym państwie członkowskim („pracownicy tymczasowi”) nadal podlegają jednak ustawodawstwu z dziedziny zabezpieczenia społecznego tego państwa, w którym zwykle pracują, a nie ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym rzeczywiście wykonują pracę.

Zastosowanie prawa polskiego
Obywatele polscy Waldemar Hudziński i Jarosław Wawrzyniak, którzy zamieszkują w Polsce, są objęci polskim systemem zabezpieczenia społecznego. Hudziński, ojciec dwojga dzieci wykonujący działalność zawodową na własny rachunek jako rolnik, był zatrudniony jako pracownik sezonowy w przedsiębiorstwie ogrodniczym w Niemczech od 20 sierpnia 2007 r. do 7 grudnia 2007 r.
Natomiast Wawrzyniak, który ma jedną córkę, pracował również w Niemczech jako pracownik oddelegowany od lutego 2006 r. do grudnia 2006 r.
Zgodnie z prawem niemieckim, osoba zamieszkująca lub mająca zwykły pobyt w Niemczech ma prawo do zasiłków rodzinnych, jeżeli podlega w tym państwie nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku dochodowego. Zasiłki rodzinne nie są jednak wypłacane, gdy porównywalne zasiłki rodzinne mogą być pobierane w innym państwie członkowskim. Po złożeniu wniosków o objęcie podatkiem dochodowym w Niemczech, pracownicy zwrócili się o wypłacenie im świadczeń na dzieci w wysokości 154 euro miesięcznie za każde dziecko za okres wykonywania pracy w Niemczech.
Ich wnioski zostały oddalone z tego względu, że zgodnie z rozporządzeniem znajdowało zastosowanie ustawodawstwo polskie, a nie ustawodawstwo niemieckie.

Zasada korzyści migrującego
W tych okolicznościach Bundesfinanzhof (federalny trybunał finansowy, Niemcy) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, które państwo wypłaca zasiłki rodzinne.
Trybunał doszedł do wniosku, że nie można wykluczyć przyjęcia wykładni rozporządzenia, zgodnie z którą państwo członkowskie może przyznać świadczenia rodzinne w takiej sytuacji jak rozpatrywana przez sąd krajowy, dlatego że taka wykładnia może przyczynić się do polepszenia poziomu życia i warunków zatrudnienia pracowników migrujących poprzez przyznanie im dalej idącej ochrony socjalnej niż ta, która wynika ze stosowania wspomnianego rozporządzenia. W ten sposób wykładnia ta przyczynia się do realizacji celu tych przepisów polegającego na ułatwieniu swobodnego przepływu pracowników.
W drugiej części wyroku Trybunał przeanalizował sytuację, w której państwo członkowskie skorzystało z możliwości przyznania świadczeń rodzinnych pracownikom, wobec których nie jest ono co do zasady państwem właściwym. Trybunał uznał, że zasada prawa krajowego zapobiegająca zbiegowi praw, w zakresie, w jakim prowadzi najwyraźniej nie do zmniejszenia kwoty świadczenia na dziecko w związku z istnieniem porównywalnego świadczenia w innym państwie, ale do wykluczenia tego świadczenia, może stanowić poważną niekorzyść odnoszącą się w rzeczywistości do znacznie większej liczby pracowników migrujących niż pracowników niebędących pracownikami migrującymi, czego ustalenie należy do sądu krajowego.

Sygnatura akt C-611/10 i C-612/10