Webinar Pułapki zmiany powództwa i stron procesu – praktyka dla pełnomocników 24 listopada 2026 14:00
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

AI miesza w dyscyplinarkach prawników

Organy dyscyplinarne samorządów prawniczych coraz mocniej odczuwają powszechną dostępność programów opartych na sztucznej inteligencji. Skargi na ich członków wpływają nie tylko w większej liczbie, ale są też dużo bardziej rozbudowane. Prawnicy wskazują, że w przedstawionym jej stanie faktycznym AI zwykle bardzo stara się znaleźć delikt dyscyplinarny, a potem szczegółowo uzasadnić swój punkt widzenia.

biznes waga rownowaga
Źródło: iStock

O tym, że prawnicy, adwokaci i radcy prawni coraz częściej korzystają w pracy z programów opartych na AI, świadczy choćby to, że oba samorządy przygotowały już standardy i różnego rodzaju szkolenia, dotyczące korzystania z takich narzędzi. Temat jest też istotny dla notariuszy i komorników. Wszyscy zgodnie zapewniają, że sztuczną inteligencję traktują jedynie jako wsparcie, zdając sobie sprawę z tego, że ta pochodząca z tzw. otwartych narzędzi, lubi halucynować. Przyznają też, że AI coraz częściej pojawia się przy prawniczych dyscyplinarkach i to mimo tego, że delikty związane z jej stosowaniem, zdarzają się nadal rzadko.

Czytaj: AI nie zastąpi młodych prawników, ale wymusi nowe kompetencje>>

AI pomaga przy pisaniu skarg

Mecenas Anna Mika-Kozak, rzeczniczka dyscyplinarna Izby Adwokackiej w Warszawie, mówi nam, że od 20 do 30 proc. skarg i zawiadomień na adwokatów, które trafiły do niej w ostatnim półroczu, pochodzi z otwartych narzędzi. Łatwo je też rozpoznać.

- To są kilkudziesięciostronicowe skargi, w których powtarzane są w kółko te same argumenty – wskazuje.

Halucynacje AI: Jak weryfikować informacje i unikać błędów - zobacz szkolenie online w LEX >

Nie ma wątpliwości, że postęp technologiczny jest nieunikniony, ale zwraca uwagę, że dostępność tego typu narzędzi powoduje, że skargi powstają często pod wpływem emocji i bez przemyślenia.

Skarżący wrzuca stan faktyczny do ChatGPT czy innego narzędzia OpenAI. A sztuczna inteligencja niemal zawsze znajdzie w sprawie jakiś delikt i to tak naprawdę bez względu na to, jak sprawę się opisze. Co więcej, zawsze taki delikt uzasadni. A potem skarżący nie musi nawet wychodzić z domu, ponieważ umożliwiliśmy w Adwokaturze składanie skarg przez ePUAP – podsumowuje.

Polskie, europejskie i amerykańskie standardy korzystania z AI przez prawników – porównanie wybranych obowiązków etycznych - czytaj w LEX >

Gerard Dźwigała, przewodniczący Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych, przyznaje, że wie o przynajmniej jednej sprawie niedochowania należytej staranności przez radcę prawnego, który posługiwał się narzędziami sztucznej inteligencji i nie zweryfikował wyników swojej pracy, co zresztą skutkowało AI-ową halucynacją. Sprawa trafiła do rzecznika dyscyplinarnego, bo wychwycił to sąd.

Takie sprawy pewnie dopiero będą do nas docierać. Natomiast innym efektem związanym z AI jest to, że osoby, które składają skargi, posługują się tymi narzędziami. W konsekwencji jest ich więcej, są nieprzemyślane i bardzo rozbudowane, co powoduje, że mamy więcej pracy – mówi.

Czytaj: Prawnicy na co dzień korzystają z AI, a AI zmienia model ich zawodu>>

Raport>>

Powtarzająca się argumentacja, pozory fachowości

Przemysław Małecki, przewodniczący Rady Izby Komorniczej w Warszawie, również dostrzega wzrost liczby zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez komornika (może je w przypadku komornika złożyć do rzecznika lub prezesa sądu osoba, która uważa, że została przez niego pokrzywdzona).

 Nie zawsze przekłada się to na same postępowania dyscyplinarne i wnioski do komisji dyscyplinarnej, ale dziś jest to po prostu dużo prostsze. Kiedyś dłużnik czy wierzyciel, chcąc złożyć takie zawiadomienie, musiał je napisać, zebrać materiał, uzasadnić i wysłać. Dzisiaj wystarczy, że swoje emocje wrzuci do komputera, a AI odpowie odpowiednim pismem, z którym później nasz rzecznik musi się mierzyć. Takich wniosków jest więcej i już teraz jest ich więcej niż w całym 2026 roku – mówi.

Dodaje, że nie jest to efekt większej liczby błędów czy nieprawidłowości po stronie komorników, a powszechności narzędzi umożliwiających przygotowanie zawiadomień.

Promptowanie, czyli sztuka zadawania trafnych pytań przez prawników - zobacz szkolenie online w LEX >

Anna Szmigiera-Wyrzykowska, członkini Rady Izby Notarialnej w Warszawie, przyznaje, że podobnie jest też u notariuszy.

Bardzo zauważalna jest forma wpływających skarg, ich objętość oraz powtarzająca się argumentacja, która dla skarżącego sprawia pozory fachowości. Ocenianie takich skarg jest czasochłonne. Mamy do czynienia z powtarzającymi się argumentami przemnożonymi i doprowadzonymi do potęgi w wielostronicowych uzasadnieniach. A wszystko to trzeba zweryfikować – podkreśla.

Zresztą w jej ocenie to problem, z którym mierzą się obecnie nie tylko prawnicy, ale również urzędy i inne organy państwa.

- Wynika on z łatwości generowania takich pism i ich składania przez ePUAP, e-mail czy inne kanały komunikacji – podsumowuje Anna Szmigiera-Wyrzykowska.

Planowanie pracy działu i zespołu prawnego w warunkach ciągłej zmienności - czytaj w LEX >

Zaznacza również, że skarg na notariuszy, którzy korzystaliby nieprawidłowo z AI, na razie nie ma.

- Zapisy aktów notarialnych są bardzo specyficzne i tym, co może nas cieszyć, jest fakt, że gdy do powszechnie dostępnych czatów GPT wpisuje się pytania okołonotarialne, bardzo często kończy się to radą: „Skonsultuj się z notariuszem” – zaznacza.

Czytaj też w LEX: Cyfryzacja notariatu – szanse i wyzwania. Rozmowa z Tomaszem Karłowskim i Jarosławem Plutą >

 

Wpływ 800 skarg, zasadnych 15 proc.

Rzeczniczka dyscyplinarna Anna Mika-Kozak dodaje, że jeśli chodzi o warszawską izbę, to ten rok zakończy się prawdopodobnie wpływem sięgającym 800 skarg. Ok. 85 proc. z nich kończy się odmową wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub jego umorzeniem.

- Bardzo często są to sprawy, które nie mają żadnego aspektu naruszenia etyki i nie powinny do nas trafiać, ale musimy się z nimi mierzyć – zaznacza.

Także u radców, jak zaznacza mec. Dźwigała, większość skarg jest nieuzasadniona.

- Natomiast spojrzałbym na to z innej strony. Nawet nieuzasadnione skargi są wyrazem zaufania do samorządu. Ludzie je składają, bo wierzą, że postępowania dyscyplinarne będą prowadzone rzetelnie. Tak jak nie każda sprawa zgłoszona do prokuratury kończy się zarzutami i aktem oskarżenia, tak nie każda sprawa nadaje się do postępowania dyscyplinarnego – mówi.

Odpowiedzialność cywilna za szkody wyrządzone klientom w wyniku wykorzystywania przez radców prawnych systemów sztucznej inteligencji >

Jak dodaje mec. Dźwigała, często takie skargi wynikają z niezrozumienia roli adwokata czy radcy prawnego.

Nie obiecujemy wygrania sprawy, lecz dołożenie należytej staranności. Czasem skargę składa też strona przeciwna, bo pełnomocnik jest zbyt waleczny. Zdarzają się też sprawy związane z życiem prywatnym. Jako zawody zaufania publicznego jesteśmy obserwowani i wymaga się od nas więcej. Oczywiście część skarg jest zasadna, bo w każdej dużej grupie zawodowej znajdą się osoby, które wykonują zawód nienależycie albo nawet popełniają przestępstwa – podsumowuje.

Typowe błędy profesjonalnych pełnomocników w pismach procesowych w sprawach karnych - czytaj w LEX >

Anna Szmigiera-Wyrzykowska podkreśla, że zdarzają się skargi, które trafiają w notariusza rykoszetem.

Dotyczą sporów między stronami czynności, wspólnikami spółki, której zgromadzenie protokołował notariusz, czy innych konfliktów. I w momencie, kiedy dana osoba nie wie, jak rozwiązać swój problem, kieruje pretensje do notariusza. To również jest wyraz zaufania do nas jako organów samorządu notarialnego, że zwraca się do nas o pomoc. Natomiast w większości przypadków nie chodzi o to, że chronimy naszych członków, tylko o to, że nie ma żadnego zawinienia i podstaw do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego – podsumowuje.

Czytaj też w LEX: Wpływ sztucznej inteligencji na pracę notariusza >

Prawnik prawnikowi też bywa wilkiem

Kolejną kwestią, na którą zwracają uwagę nasi rozmówcy, jest duża konkurencja na rynku, która również wpływa na kierowane skargi i dyscyplinarki.

Obserwuję kilka wariantów takich sytuacji związanych między innymi z trudnościami, jakie mają dziś młodzi adwokaci i radcowie prawni. Pierwszy problem to konflikty interesów. Zdarzają się sprawy, w których radca prawny, po zakończeniu współpracy z podmiotem, który wcześniej obsługiwał, reprezentuje następnie byłych pracowników tej jednostki w sporach przeciwko byłemu klientowi. Taka sytuacja nie powinna mieć miejsca – mówi przewodniczący Dźwigała.

Jak dodaje, zdarza się również, że szczególnie młodzi prawnicy współpracują z firmami nieprawniczymi, między innymi kancelariami odszkodowawczymi.

- Firmy te prowadzą działalność konkurencyjną, ale nie obowiązują ich wszystkie ograniczenia, którym podlegają radcy prawni i adwokaci, takie jak zasady etyczne, tajemnica zawodowa czy ograniczenia dotyczące reklamy – zaznacza Dźwigała.

I przypomina, że do kodeksów etyki radców i adwokatów wprowadzono zakaz współpracy z takimi podmiotami lub świadczenia pomocy prawnej za ich pośrednictwem.

- Nie zawsze jednak jest on respektowany. W poszukiwaniu źródła utrzymania młodzi prawnicy czasem decydują się na taką współpracę – mówi. Obserwuję również konflikty pomiędzy radcami prawnymi w ramach kancelarii. Chodzi o rozstania wspólników, przejmowanie klientów czy spory dotyczące sposobu prowadzenia działalności. Trudna sytuacja rynkowa i konkurencja powodują, że czasami zasady etyczne są naruszane albo schodzą na dalszy plan – podsumowuje.

Praktyka prawnicza zorientowana na klienta – co to oznacza w praktyce? - czytaj w LEX >

Rzeczniczka Mika-Kozak podaje kolejny przykład.

- W sprawach rodzinnych zdarza się składanie skarg pomiędzy adwokatami, jeden przeciwko drugiemu. Skutek takich zawiadomień jest zwykle do przewidzenia przez osobę je składającą, ponieważ najczęściej kończą się one odmową wszczęcia postępowania albo jego umorzeniem. Często jednak sam fakt złożenia zawiadomienia do rzecznika jest wykorzystywany w innych procesach cywilnych - np. ktoś informuje później sąd lub inne organy, iż dana osoba ma „dyscyplinarkę”, próbując wykorzystać ten fakt w sporze – podsumowuje.

Czytaj też w LEX: Wykorzystanie narzędzi opartych o sztuczną inteligencję w pracy sędziego, asystenta sędziego i referendarza sądowego >

Z kolei Przemysław Małecki zapewnia, że u komorników na razie takie sytuacje zdarzają się bardzo rzadko i są skrupulatnie weryfikowane.

Dodaje jednak, że samo ich występowanie świadczy o tym, że problem z konkurencją zaczyna być także u komorników.

Kiedyś panowało przekonanie, że wystarczy powołać nowych komorników, a oni na pewno sobie poradzą. Dziś widzimy, że nie zawsze tak jest. Rynek się kurczy, a odpowiedzialność rozkłada się na wszystkich. W apelacji warszawskiej mamy obecnie kilka przypadków rezygnacji z wykonywania zawodu i zamykania kancelarii. Młodzi komornicy otwierają kancelarie i przez rok czy dwa pracują w nich sami. Nie są w stanie nikogo zatrudnić, ponieważ ich na to nie stać. Obowiązków administracyjnych jest dużo, a ekonomicznie funkcjonowanie takich kancelarii bywa nieuzasadnione – podsumowuje.

Czytaj też w LEX: Ubezpieczenia OC osób wykonujących wybrane zawody prawnicze w kontekście odpowiedzialności za korzystanie z rozwiązań AI >

Notariusz Szmigiera-Wyrzykowska zaznacza natomiast, że zgodnie z kodeksem etyki zawodowej notariusz nie powinien dokonywać czynności notarialnej, do której przystąpił już inny notariusz.

Na tym tle potencjalnie mogłyby pojawiać się konflikty. Nasza sytuacja jest jednak zupełnie inna niż w przypadku adwokatów czy radców prawnych. Notariusz nie reprezentuje jednej strony przeciwko drugiej, dlatego pole do konfliktów pomiędzy członkami samorządu jest mniejsze. Takie sytuacje zdarzają się sporadycznie i nie są przedmiotem postępowań dyscyplinarnych. Pojawiają się jedynie sygnały, które trafiają do rady izby, ale na szczęście udaje się je rozwiązywać na etapie koleżeńskich mediacji prowadzonych przez organy samorządu – zapewnia.

Czytaj też w LEX:

Atak Ransomware w kancelarii – jak może przebiegać i jak mu zaradzić? >

Przewodnik po zmianach w doręczeniach pism (PISP, e-Doręczenia, doręczenia tradycyjne) dla profesjonalnych pełnomocników >

 

 

Polecamy książki prawnicze

Przejdź do: Due diligence nieruchomości, Maciej Boryczko - otwiera się w nowym oknie
Nowość
Due diligence BORYCZKO RGB
8% Rabatu
Sprawdź
Cena promocyjna: 275,08 zł | Cena regularna: 299,00 zł
Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 209,30 zł