Użyczony samochód nie podlega amortyzacji
Nie będzie prawidłowe ujęcie samochodu użyczonego przez matkę w ewidencji środków trwałych ani rozliczanie od niego odpisów amortyzacyjnych, ponieważ samochód nie stanowi własności ani współwłasności podatnika. Prawidłowe będzie natomiast zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów 75 proc. wydatków eksploatacyjnych związanych z używaniem tego pojazdu w działalności gospodarczej, jeżeli samochód będzie wykorzystywany w sposób mieszany, a wydatki będą odpowiednio udokumentowane.
Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą i opłacam podatek dochodowy według skali podatkowej. W 2022 r. wprowadziłam do działalności gospodarczej samochód osobowy, który stanowi własność mojej matki. Podstawą korzystania z pojazdu było oświadczenie o bezpłatnym użyczeniu samochodu na potrzeby prowadzonej przeze mnie działalności gospodarczej. Samochód został zakupiony przez moją matkę na podstawie umowy kupna-sprzedaży i formalnie pozostaje jej własnością. Przez cały okres wykorzystywania pojazdu w działalności gospodarczej ponoszone przeze mnie koszty eksploatacji samochodu, na podstawie wskazanego oświadczenia o użyczeniu, zaliczałam do kosztów uzyskania przychodów w proporcji 75 proc.. Czy w przedstawionym stanie faktycznym prawidłowe było ujęcie samochodu w ewidencji środków trwałych prowadzonej działalności oraz zaliczanie do kosztów podatkowych odpisów amortyzacyjnych i 75 proc. kosztów eksploatacyjnych pojazdu? - pyta Czytelniczka.
Jak rozliczyć użyczenie samochodu
Nie będzie prawidłowe ujęcie w ewidencji środków trwałych samochodu osobowego, który stanowi własność Pani matki, ani zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od tego pojazdu. Prawidłowe będzie natomiast zaliczanie do kosztów podatkowych 75 proc. wydatków eksploatacyjnych, jeżeli samochód będzie faktycznie wykorzystywany w działalności gospodarczej oraz jednocześnie będzie używany także prywatnie.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT kosztami uzyskania przychodów będą koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów albo zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy. Oznacza to, że dany wydatek będzie mógł zostać zaliczony do kosztów podatkowych, jeżeli będzie pozostawał w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, będzie racjonalny i gospodarczo uzasadniony, zostanie faktycznie poniesiony, będzie właściwie udokumentowany i nie będzie objęty ustawowym wyłączeniem z kosztów.
Samochód w ewidencji księgowej na przykładach - czytaj w LEX >
Samo korzystanie w działalności gospodarczej z samochodu należącego do osoby trzeciej, w tym do członka rodziny, nie będzie wykluczone. Może Pani wykorzystywać w działalności samochód użyczony przez matkę, jeżeli pojazd ten faktycznie będzie służył wykonywaniu czynności związanych z działalnością gospodarczą. Nie oznacza to jednak, że taki samochód będzie mógł zostać uznany za Pani środek trwały.
W zakresie amortyzacji decydujące znaczenie będzie miał art. 22a ust. 1 ustawy o PIT. Z przepisu tego wynika, że amortyzacji podlegają m.in. środki transportu, ale tylko wtedy, gdy stanowią własność albo współwłasność podatnika, są kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania, ich przewidywany okres używania jest dłuższy niż rok oraz są wykorzystywane na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.
W Pani przypadku samochód został zakupiony przez matkę i formalnie pozostaje jej własnością. Korzysta Pani z niego jedynie na podstawie oświadczenia o bezpłatnym użyczeniu. Takie oświadczenie nie przenosi własności pojazdu i nie powoduje, że samochód staje się Pani własnością albo współwłasnością. W konsekwencji nie będzie spełniony podstawowy warunek uznania pojazdu za środek trwały podlegający amortyzacji.
Amortyzacja samochodów osobowych - czytaj w LEX >
Nie będzie więc prawidłowe ujęcie tego samochodu w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej. Nie będzie również prawidłowe zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od tego pojazdu. Sam fakt wykorzystywania samochodu na potrzeby działalności gospodarczej nie wystarczy do jego amortyzacji, jeżeli nie jest Pani właścicielem ani współwłaścicielem pojazdu.
Stanowisko skarbówki
Takie stanowisko potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 marca 2025 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.945.2024.2.MT. Organ wskazał w niej, że użyczony samochód osobowy, stanowiący własność matki, nie będzie mógł zostać wprowadzony do ewidencji środków trwałych działalności osoby korzystającej z pojazdu, a odpisy amortyzacyjne od takiego samochodu nie będą mogły być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Jednocześnie organ potwierdził możliwość rozliczania wydatków eksploatacyjnych związanych z takim pojazdem na zasadach właściwych dla samochodów osobowych wykorzystywanych w działalności gospodarczej.
Inaczej należy ocenić bieżące koszty eksploatacyjne pojazdu. Jeżeli samochód będzie faktycznie wykorzystywany na potrzeby prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, to wydatki takie jak paliwo, części samochodowe, naprawy, przeglądy czy badania techniczne będą mogły stanowić koszty uzyskania przychodów, o ile będą prawidłowo udokumentowane i będą pozostawały w związku z działalnością.
Nabycie i wykorzystanie samochodu a ewidencja księgowa podatku od towarów i usług - czytaj w LEX >
W przypadku samochodu osobowego wykorzystywanego zarówno w działalności gospodarczej, jak i do celów prywatnych zastosowanie będzie miał art. 23 ust. 1 pkt 46a ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem nie uważa się za koszty uzyskania przychodów 25 proc. poniesionych wydatków z tytułu kosztów używania samochodu osobowego na potrzeby działalności gospodarczej, jeżeli samochód jest wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. W praktyce oznacza to, że będzie Pani mogła zaliczać do kosztów podatkowych 75 proc. takich wydatków.
Podsumowując, nie będzie prawidłowe ujęcie samochodu użyczonego przez matkę w ewidencji środków trwałych ani rozliczanie od niego odpisów amortyzacyjnych, ponieważ samochód nie stanowi Pani własności ani współwłasności. Prawidłowe będzie natomiast zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów 75 proc. wydatków eksploatacyjnych związanych z używaniem tego pojazdu w działalności gospodarczej, jeżeli samochód będzie wykorzystywany w sposób mieszany, a wydatki będą odpowiednio udokumentowane.
