Upadły powinien płacić podatek według niższych stawek

Upadłość jako etap funkcjonowania podmiotu gospodarczego istotnie wpływa na podatki realizowane w gminach. W związku z tym powstają liczne wątpliwości dotyczące skutków ogłoszenia upadłości zarówno w sferze materialnego prawa podatkowego, jak i prawa proceduralnego.

Przepisy ustaw podatkowych nie wprowadzają szczególnego (odrębnego) reżimu prawnego w zakresie opodatkowania majątku ruchomego i nieruchomego podmiotów w stanie upadłości. Generalnie można byłoby więc sformułować tezę, że ogłoszenie upadłości nie wpływa na zasady opodatkowania gruntów, budynków, budowli i pojazdów upadłego.

Od tej reguły mogą jednak wystąpić wyjątki. Dotyczą one opodatkowania gruntów rolnych i leśnych, które przed ogłoszeniem upadłości były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a na etapie upadłości nie jest na nich wykonywana działalność gospodarcza.

Ogłoszenie upadłości wywołuje także istotne konsekwencje w zakresie obowiązków o charakterze instrumentalnym. Upadły w dalszym ciągu pozostaje bowiem podatnikiem, ale reprezentowany jest przez syndyka (zarządcę, nadzorcę sądowego), który mają obowiązek składać deklaracje (informacje) na dany podatek. Podmiotom tym należy także doręczać pisma procesowe w toku prowadzonego postępowania podatkowego czy też kontroli podatkowej.

Obecnie obowiązujący kształt przepisów regulujących opodatkowanie majątku ruchomego (pojazdów) i nieruchomego podatników w stanie upadłości skłania do zastanowienia się nad potrzebą zmian legislacyjnych w tym zakresie. Chodzi tutaj przede wszystkim o kwestię opodatkowania gruntów, budynków i budowli w przypadku ogłoszenia upadłości zmierzającej do likwidacji podatnika.

W tym okresie nie jest z reguły wykonywana działalność gospodarcza. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, będące we władaniu upadłego podmiotu nieruchomości i obiekty budowlane należy opodatkować najwyższymi stawkami podatku. W efekcie prowadzi to tylko do zwiększenia zobowiązań upadłego, które w licznych przypadkach, wobec trudnej sytuacji ekonomicznej, nie zostaną zrealizowane. W tym kontekście zasadne byłoby rozważenie wprowadzenia regulacji prawnej pozwalającej opodatkować grunty i budynki upadłego według niższych stawek podatkowych.

Fragment komentarza "Wpływ ogłoszenia upadłości podatnika na realizację podatków w gminach" opublikowanego w programie Vademecum Głównego Księgowego