Coraz więcej sporów o podatek od nieruchomości
Obowiązujące od początku 2025 r. przepisy o podatku od nieruchomości nie uporządkowały systemu, ale doprowadziły do nowych sporów, dotyczących m.in. opodatkowania transformatorów, węzłów cieplnych i magazynów. Kluczowe dla ich rozstrzygnięcia może być orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzeczeń WSA jest na razie niewiele, ale są zwykle niekorzystne dla podatników.
Chodzi o obowiązujące od początku 2025 roku nowe definicje budynku i budowli, wprowadzone w nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z 19 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1757). Zgodnie z nowymi przepisami, budowlą jest m.in. urządzenie budowlane rozumiane jako przyłącze oraz urządzenie instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, oraz inne urządzenie techniczne, bezpośrednio związane z budynkiem lub obiektem z katalogu budowli z załącznika nr 4 do ustawy, niezbędne do ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. W praktyce samorządowe organy podatkowe uznają za budowle m.in. węzły cieplne w budynkach oraz transformatory i rozdzielnie.
Sporów będzie coraz więcej
- Pierwsze kilkanaście miesięcy obowiązywania nowych definicji budynku i budowli pokazuje, że reforma podatku od nieruchomości nie doprowadziła do oczekiwanego uporządkowania systemu. Nowelizacja była odpowiedzią na wyrok Trybunału Konstytucyjnego i miała zwiększyć pewność prawa poprzez wprowadzenie nowych, bardziej precyzyjnych definicji. W praktyce wiele nowych pojęć okazało się jednak niedostatecznie jednoznacznych. Ustalenie, czy dany obiekt powinien być opodatkowany, a jeżeli tak, to czy jako budynek czy jako budowla, nadal budzi istotne wątpliwości. W efekcie już dziś obserwujemy liczne spory dotyczące stosowania nowych regulacji. Co istotne, nie dotyczą one wyłącznie nowych zagadnień, które pojawiły się po nowelizacji. Wiele sporów znanych z poprzedniego stanu prawnego pozostało aktualnych, choć obecnie rozpatrywanych jest przez pryzmat zmienionych definicji - mówi Piotr Kalemba, doradca podatkowy, dyrektor w Thedy&Partners..
Dodaje, że równolegle można zauważyć wyraźny wzrost aktywności organów podatkowych. Coraz częściej wszczynane są kontrole i postępowania dotyczące rozliczeń podatku od nieruchomości według nowych zasad. Jednocześnie Ministerstwo Finansów pozostaje stosunkowo bierne. Poza interpretacją ogólną dotyczącą przesłanki trwałego związku z gruntem nie pojawiły się szersze wyjaśnienia, które mogłyby pomóc podatnikom i samorządom w stosowaniu nowych regulacji.
- W praktyce ciężar kształtowania sposobu stosowania nowych przepisów został więc przerzucony na organy podatkowe i sądy administracyjne. W tym zakresie, na obecnym etapie pojawia się coraz więcej wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych. Niestety, orzecznictwo to ma co do zasady charakter profiskalny. Sądy często przyjmują wykładnię prowadzącą do rozszerzenia zakresu opodatkowania budowli. Co więcej, w niektórych kwestiach dotyczących bardzo podobnych lub wręcz tożsamych zagadnień pojawiają się rozbieżności. Być może pierwsze orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, na które wciąż czekamy, pozwolą uporządkować praktykę stosowania nowych przepisów. Na razie jednak wszystko wskazuje na to, że reforma nie zakończyła sporów dotyczących podatku od nieruchomości. Przeciwnie, można zakładać, że w najbliższych miesiącach liczba sporów dotyczących kwalifikacji obiektów jako budynków lub budowli będzie raczej rosła niż malała - dodaje Piotr Kalemba.
Czytaj też w LEX: Zmiany w podatku od nieruchomości od 2025 r. – przewodnik po zmianach >
Co wynika z orzeczeń
Jako przykład odejścia od literalnego brzmienia przepisów i stosowania przez sąd wykładni prawotwórczej Piotr Kalemba podaje wyrok WSA w Gdańsku z 16 czerwca 2026 r. (I SA/Gd 292/26). Sąd orzekł, że kontenerowa stacja transformatorowa nie jest budynkiem, mimo że zewnętrznie posiada cechy konstrukcyjne budynku. Zgodnie z wyrokiem, kontenerowa stacja transformatorowa, której wyłączną funkcją jest transformacja i dystrybucja energii elektrycznej, a pobyt ludzi ma charakter wyłącznie incydentalny i serwisowy, nie spełnia przesłanek uznania jej za budynek w rozumieniu przepisów o podatku od nieruchomości obowiązujących od 1 stycznia 2025 r.
Czytaj też w LEX: Zmiana definicji budynku i budowli w podatku od nieruchomości – próba jak nigdy, efekt jak zawsze? >
W ostatnim czasie zapadły też inne orzeczenia istotne z perspektyw wyznaczenia granicy między budynkiem a budowlą. W tym zakresie warto zwrócić uwagę na wyrok WSA w Poznaniu z 28 maja 2026 r. (sygn. I SA/Po 938/25), zgodnie z którym budynki magazynowe do gromadzenia materiałów sypkich mogą stanowić budowle na potrzeby podatku od nieruchomości. Sąd wskazał, że dotyczy to tylko takich obiektów, gdzie przeznaczenie na potrzeby składowania materiałów sypkich jest pochodną ich kubatury (pojemności), nie zaś jedynie pochodną podjęcia takiej, a nie innej decyzji odnośnie do ich zagospodarowania.
Czytaj też w LEX: Urządzenia techniczne wewnątrz budynków a podatek od nieruchomości >
Z kolei WSA w Bydgoszczy w wyroku z 14 kwietnia 2026 r. (I SA/Bd 78/26) orzekł, że silos przeznaczony do magazynowania cukru nie powinien być uznawany za budowlę wyłącznie dlatego, że jest silosem. W odniesieniu do tego typu obiektów każdorazowo należy ustalić czy służą one do magazynowania materiałów czy jednak wyrobów gotowych. W tym drugim przypadku nie dojdzie bowiem do spełnienia definicji budowli.
Za wyższy podatek zapłacą klienci
